Stamboom Van den Pol » Hendrika "Riek" van den Pol (1910-1999)

Persoonlijke gegevens Hendrika "Riek" van den Pol 

• Roepnaam is Riek.
• Zij is geboren op 24 april 1910 in Putten.
• Zij is overleden op 9 juli 1999 in Naarden, zij was toen 89 jaar oud.
• Een kind van Jan van den Pol en Albertha Looijen
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 16 juli 2025.

Gezin van Hendrika "Riek" van den Pol

Zij is getrouwd met Jacob Brouwer.

Zij zijn getrouwd op 29 december 1933 te Nijkerk, zij was toen 23 jaar oud.

Kind(eren):

1. Harm Jan Brouwer  1935-1935
2. (Niet openbaar)
3. Jan Harm Brouwer  1940-2018 
4. (Niet openbaar)

Notities over Hendrika "Riek" van den Pol

stamboomtak 7-2-1-4

Verhaal van Jaap en Riek Brouwer

Riek werd geboren in 1910 op boerderij de Smidspol als 4e kind en 3e dochter van Jan en Aaltje. De taken onder de 3 zussen werden al snel verdeeld naar ieders voorkeur: Bart was voor de boerderij, Wil voor het huishouden en Riek zorgde vooral voor de gezelligheid, zo geformuleerd door de veel jongere zus Meta.
De zussen Wil en Riek kregen verkering met de broers Dick en Jaap Brouwer, beiden onderwijzers.
Jaap en Riek gingen wonen in Schiebroek, bij Rotterdam, waar Jaap les gaf op een lagere school. Het adres was Tjaskerlaan 39. De kinderen werden hier geboren: Harm, Jan en Henny. De oorlogstijd is natuurlijk ook voor dit gezin een moeilijke tijd geweest, maar door de inzet van Jaap zijn ze er goed doorheen gekomen.

Bombardement Rotterdam, 14 mei 1940
Jaap was wijkhoofd van de Luchtbescherming en gaf instructies aan de wijkbewoners over hoe zij zich moesten beschermen bij een eventuele luchtaanval van de Duitsers. Alle ramen in de wijk waren kruislings met plakband voorzien ter bescherming tegen scherven.
Op 14 mei was het dan zo ver.
Riek, in verwachting van een tweede kind, moest met Harm onder de trap gaan zitten, het veiligste plekje in huis. Jaap zelf stond natuurlijk vóór het raam te kijken naar de vliegtuigen: bommenwerpers en Nederlandse jachtvliegtuigjes met veel lawaai.
Toen Riek even een sanitaire pauze nam, stond Harm natuurlijk ook vóór het raam. Hij kon niet begrijpen waarom zijn vader daar zo boos over was.
In Schiebroek is toen ook een bom gevallen, waardoor een huis in brand kwam te staan. Dat was natuurlijk helemaal geen gepland doel, maar wellicht was het een bom die boven de stad vergeten was en die ze niet mee naar Duitsland wilden nemen.
Na de enorme knal stond iedereen ineens op straat om de toestand te bespreken. Kennelijk was het dus ook binnenshuis niet echt veilig. Jaap besloot om het huis te verlaten en met Harm in de wandelwagen de polder in te trekken. Vreemde gang van zaken!
Harm (3 jaar oud) vond het allemaal reuze interessant, die vliegtuigen in de lucht en hij herinnert zich nog goed dat hij onder een boom een (laatste) banaan heeft gegeten.

Leven in de oorlog
Het leven in de oorlog werd gekenmerkt door schaarste. Etenswaren konden alleen gekocht worden met door de overheid verstrekte distributiebonnen en die werden ook steeds schaarser. Gas en elektra werden niet langer geleverd en daar moest dus iets anders voor worden gevonden.
Jaap heeft de problematiek altijd met veel creativiteit en doorzettingsvermogen kunnen oplossen. Riek zorgde voor geborgenheid voor de kinderen. Ze was altijd erg lief voor hen.
De heer Wilschut, een bekende uit de kerk en leraar op de ambacht-school, maakte met zijn leerlingen een heel goed potkacheltje, met vanbinnen vuurstenen en met een extra verwarmingsplaat op de afvoer naar de schoorsteen. Hierop werd gekookt en het gaf de nodige warmte in de winter. Ook de wasketel werd hiermee op temperatuur gebracht.
Als verlichting diende een oliespuitje met een katoentje door de tuit. Brandstof was petroleum van de buurvrouw, die het kleine lichtje ‘de boei’ noemde. Zij kwam ’s avonds vaak buurten voor warmte en gezelligheid.
Er ontstond in die tijd een levendige ruilhandel in etenswaren en gebruiksartikelen.
Voor Jaap was een belangrijk startpunt de melk die hij kocht bij boer Griffioen, ook uit de kerk. Het transport daarvan was riskant, omdat zogenaamde landwachters je konden aanhouden en de illegaal verkregen spullen werden dan ‘gevorderd’.
Riek had daarom voor Jaap een smokkelvest genaaid, waarin 6 melkflessen van een liter konden worden verstopt onder de kleren.
De melk werd behalve voor consumptie ook gebruikt als smeermiddel bij de aankoop van bijvoorbeeld kolen, pakken rundvet, fietsbanden en nog veel meer.
Jaap maakte ook ‘hongertochten’ op de fiets langs de boerenfamilie. Door de heer Wilschut was op de ambacht-school een aanhangwagen voor achter de fiets gemaakt met de wielen van de autoped. Daarmee konden veel etenswaren van de familie worden meegebracht.

Razzia Rotterdam, 10 en 11 november 1944
’s Morgens vroeg lag bij iedereen een schriftelijk ‘Bevel’ op de deurmat: alle mannelijke bewoners van 17 – 40 jaar moeten zich met de nodige bepakking opstellen vóór het huis voor de ‘arbeidsinzet’. Meenemen: warme kleding, stevige schoenen, dekens, bescherming tegen regen, eetgerei, drinkbeker, boterhammen voor één dag.
Waarom deden de Duitsers dit? Vanwege de oprukkende legers van de geallieerden waren de Duitsers bang dat de mannelijke bevolking in de grote steden in opstand zou kunnen komen. En verder was er ook behoefte aan werkkrachten in Duitsland en konden deze dwangarbeiders daarin tegemoet komen.
Ook Jaap had zich met bepakking voorbereid, maar toen de soldaten aan de deur kwamen vroeg hij nog even de tijd om afscheid te nemen van vrouw en kinderen. De 3 kinderen stonden opgesteld voor het raam naast de deur.
Het werd toegestaan en één soldaat bleef achter, vóór het huis. Na een poosje werd hij ongeduldig en sloeg hij met de geweerkolf tegen de voordeur (de bel deed het natuurlijk niet zonder elektra).
Riek deed open en vertelde dat haar man al via de achteruitgang was vertrokken. De soldaat had kennelijk geen zin om een huiszoeking te gaan uitvoeren en besloot om dat te geloven. Misschien hielpen de schattige kinderen vóór het raam ook wel een beetje voor dit besluit.
Jaap was inmiddels door het luikje onderin de slaapkamerkast in de geheime bergplaats gedoken.

Na de oorlog
Jaap was bij de familie bekend als de strenge onderwijzer, zodat bij luidruchtige logeerpartijtjes van neven en nichten op de Smidspol door opa onderaan de trap werd geroepen: “Als jullie niet snel rustig zijn stuur ik Jaap Brouwer op je pens”. Dit werd een gevleugeld woord in de familie.
Broer Jaap van Riek woonde in Vlaardingen en kwam vaak langs in Schiebroek. Voor zijn kinderen waren vooral de scheikundeproefjes die Harm deed interessant. Ook werden vaak spelletjes gespeeld en werd er gewandeld in de omgeving.
De kinderen van Jaap en Riek kwamen ook graag in Vlaardingen bij oom Jaap en familie.
Harm kon het goed vinden met oom Jaap. Het conflict tussen de wetenschap en het Bijbelse scheppingsverhaal was een gezamenlijk punt van interesse. Beiden waren geabonneerd op het tijdschrift Geloof en Wetenschap.

Wonen in Naarden
In 1953 ging Jaap voor zijn werk een nieuwe uitdaging aan. Hij ging werken bij de Technische School Patrimonium in Amsterdam. Hij kocht een in aanbouw zijnd huis in Naarden: Nagtglaslaan 28.
De verhuizing vond plaats eind 1954. Voor het hele gezin een enorme belevenis, om vanuit een veenpolder te verhuizen naar Het Gooi met prachtige bossen en heidevelden.
De Gereformeerde Kerk in Bussum was veel moderner dan die in Rotterdam: er kon op zondag worden gefietst. En dat werd dan ook met veel plezier intensief gedaan in deze prachtige omgeving.
Harm ging in 1954 als spoorstudent Scheikunde studeren aan de VU in Amsterdam.
Jan emigreerde na zijn studie aan de Hogere Tuinbouwschool in Boskoop in 1960 naar Canada, waar hij na enkele jaren een bedrijf voor tuinaanleg kon opzetten.
Henny ging in 1958 Frans studeren aan de VU. Bij ome Jaap in Vlaardingen kwam zij in contact met de overbuurjongen Berend Wapstra haar latere echtgenoot.

Jaap werd in 1971 op 62-jarige leeftijd door een hartinfarct arbeidsongeschikt, waaraan hij in 1977 ook is overleden, pas 68 jaar oud.
Riek heeft daarna nog 22 jaar geleefd en is op 89-jarige leeftijd overleden.

Harm Brouwer, juli 2025.

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Hendrika "Riek" van den Pol?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Hendrika "Riek" van den Pol

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen