STALPAERT - STALPERS XVII Generaties » Jacob [Meester] Ruysch (± 1439-1519)

Persoonlijke gegevens Jacob [Meester] Ruysch 

• Hij is geboren rond 1439 in Amsterdam, NH, NL.
• Vermelding van 1439 tot 19 april 1519: curr. vitae (door: Ruud Both).

  Ruud Both tekent in de Kwartierstaat Both-Wilhelm over hem aan:
  Jacob Ruysch studeerde in 1454 te Leuven en 1465 te Padua en promoveerde tot doctor in beide rechten in 1473. Hij was pensionaris van Amsterdam van 1467 tot 1473, onderhandelde voor die stad met de Duitse Hanze van 7 december 1467 tot 8 april 1468 en voerde op 21 maart 1471 voor Amsterdam een proces voor het Hof van Holland. Hij werd priester gewijd te Amsterdam op 25 maart 1473, waarbij hij gedoteerd werd met geschenken van de vijf grote steden van Holland (Dordrecht, Haarlem, Delft, Leiden en Amsterdam) alsmede een gift uit het klooster Leeuwenhorst. Hij was onbezoldigd Raad van het Hof van Holland in 1472, bezoldigd lid van 17 juni 1474 tot 7 november 1511, lid met pensioen van 7 september 1511 tot 28 april 1519, en daarna tot zijn dood extra-ordinaris van dit college, waar hij voornamelijk zaken behandelde van geestelijke instellingen en/of geestelijken. Hij was bekleed met landsheerlijk gezag onder Wolfert van Borsselen van 5 januari1477 tot 23 maart 1478. Ook was hij van voor 1483 tot 1504 raad van Margaretha van York. Voorts was hij deken van Sint Maartensdijk op Tholen kort na 19 november 1470 tot rond 1486, deken van het kapittel van de Sint Lebunuskerk te Deventer van 23 februari 1477 tot rond 1495). Omstreeks deze periode kapelaan in de kerk van San Salvator of Oud-Munster te Utrecht tot 20 april 1508, kapelaan in de Mariakerk te Amsterdam in 1477/1478, van 1493/1494 tot zijn dood, samen met Jacob van Almonde kapelaan in de Sint Lambertuskerk te Oostvoorne, pastoor van de Sint Pancraskerk te Middelie (tussen Hoorn en Edam), pastoor van de Nieuwe Kerk te Delft van 15 augustus 1487 tot omstreeks 1496, pastoor van Noordwijk,mogelijk vanaf 1480, in ieder geval van vóór 23 april 1482 tot 3 april 1518, waar hij veel kerkelijke en wereldlijke macht bezat en het nabij gelegen klooster Leeuwenhorst wist te betrekken bij de Haagse Hofkapel. Hij mengde zich aktief in aangelegenheden van het klooster en was waarschijnlijk nauw betrokken bij de vertaling van het heiligenleven van Sint Jeroen, de patroon van Noordwijk. Voorts was hij deken van Den Haag, alwaar hij de mis las in de kapel Sinte-Maria-op-het-Hof van omstreeks 1480 tot na 12 mei 1516. Hij had naast bovengenoemde ambten – waar hij zeker ook vervangers voor had aangesteld – tevens bemoeienissen met andere geestelijke instellingen waaronder de abdij van Egmond in 1491/1492 en de abdij van Rijnsburg van 1496 tot 1500). Hij was judex-executator-conservator (gemachtigde belast met handhaving en uitvoering) van de Dominicanen en kannunik van Oudmunster in 1507/1508).
  Hij kocht in 1486 een huis op het Voorhout in Den Haag waarvoor hij in 1512 nog erfhuur betaalde, kocht een huis in de Nieuwstraat in 1504 dat hij na 1512, maar vóór 1516 verkocht aan zijn buurman en schoonzoon mr. Vincent Cornelis (van Mierop) en had in 1512 bovendien nog een huis in de Molenstraat.
  Magister Jacob Ruysch is overleden Den Haag op 19 april 1519 en begraven in de Hofkapel op het Binnenhof in een 'oudt zijden casufel, gebeelt met columben (versierd met duiven), dair gulden harten (herten?) op staan, dat zeer versleten is'. Hij schonk de Hofkapel een nieuw kazuifel van rood damast om in de door hem gestichte kapel te gebruiken (schuin links onder de Treves Zaal, JK). De grafsteen met wapen Ruysch is blootgelegd in 1770. Later werden zijn dochter Maria, haar echtgenoot mr. Vincent Cornelis en zijn kleinzoon Heyman vlak naast hem begraven (maar Vincent Cornelisz lag toch in Brussel, Ruud?).
  Hij verwekte vóór zijn priesterwijding op 25 april 1473 een zoon Heyman en de eerder genoemde Maria bij onbekende vrouw(en) (en ook nog een Jacob en vermoedelijk een Jan, priester te Amsterdam. Dat kon allemaal maar als burgemeesterszoontje van Amsterdam en stond een geestelijke carriere kennelijk niet in de weg. JK)
  De gegevens van Jacob Ruysch zijn ontleend aan het artikel 'Magister Jacob Ruysch, de Haagse mini-Granvelle, (ca. 1440-1519)' van Geertruida de Moor in Heidenen, papen, libertijnen en fijnen', pp. 83-106, een artikel over de kerkgeschiedenis van het zuidwestelijk gedeelte van Zuid-Holland van de voorchristelijke tijd tot heden, 6e verzameling Bijdragen van de Vereniging voor Nederlandse Kerkgeschiedenis, 1994, EBURON, Delft, ISBN 90-5166-423-0.
  Van het (burgermeesters)geslacht Ruysch te Amsterdam zijn handschriften in het Centraal Bureau voor Genealogie te Den Haag, maar veel interessanter zijn die in het Stadsarchief van Amsterdam. Een genealogie van deze familie verscheen in De Navorscher, jaargang 28 (1878), pp. 362-366, idem 29 (1879), pp. 371-381. De Moor noemt als datum van zijn inwijding als pastoor van de Nieuwe Kerk te Delft 13-8-1487, De Riemer, deel 2, p. 922 geeft aan 15-8-1487. Zie ook Serge ter Braake Met recht en rekenschap. De ambtenaren bij het Hof van Holland en de Haagse Rekenkamer in de Habsburgse Tijd (1483-1558) (Hilversum, Verloren, 2007), p. 403). (Tot zover Ruud Both.)
  -----
  In Petra J.E.M. van Dam, Vissen in veenmeren, De sluisvisserij op aal tussen Haarlem en Amsterdam en de ecologische transformatie in Rijnland 1440-1530 (Historische Vereniging Holland, Uitgeverij Verloren, Hilversum, 1998), de aangepaste versie van het proefschrift met de gelijknamige hoofdtitel, verdedigd op 25 november 1997 te Leiden, met op het omslag een kleurenfoto van het Gemeenlandshuis van het Hoogheemraadschap te Leiden 1980, nr. 331 (met boven de deur de toenmalige werkkamer van mijn vader H.J.C. Kal, 1918-2010), ISBN 90-70403-42-0, wordt op pagina 35, noot 2 Mr. Jacob Ruysch als volgt beschreven:
  
  Mr. Jacob Ruysch, circa 1440-1519, stamde waarschijnlijk uit een Amsterdamse patriciersfamilie. Als pensionaris vertegenwoordigde hij de stad op dagvaarten (H. Kokken, Steden en staten, Dagvaarten van steden en staten van Holland onder Maria van Bourgondie en het eerste regentschap van Maximiliaan van Oostenrijk (1477-1494), Den Haag, 1991, pp. 182, 218). Hij bekleedde diverse kerkelijke functies in Utrecht, Amsterdam, Tholen, Deventer, Voorne, Noordwijk, Delft, Geervliet en hij was deken van het Haagse hofkapittel. Als lid van de Hollandse Raad van 1474 tot 1519 was hij betrokken bij diverse processen over kerkelijke en wereldlijke zaken (De Blecourt en Meijers 1929, XLIII). Hij bezat huizen in Den Haag, onder meer aan de Nieuwstraat, naast zijn schoonvader (fout: moet zijn schoonzoon) mr Vincent Cornelisz van Mierop, rekenmeester van de Hollandse Rekenkamer. De schitterende geestelijke en wereldlijke carrière van deze man die niet van adellijke afkomst noch uit een aanzienlijke stad (waarschijnlijk bedoeld: stand) afkomstig was, gaf De Moor aanleiding om hem als de Haagse 'mini-Granvelle' te betitelen.

• Hij is overleden op 19 april 1519 in Den Haag ('s-Gravenhage), Zuid-Holland, Nederland.
• Hij is begraven in Den Haag ('s-Gravenhage), ZH, NL (Hofkapel).
• Een kind van Herman [Schepen] Ruysch
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 13 juli 2021.

Gezin van Jacob [Meester] Ruysch

Hij heeft/had een relatie met Nn hsvrw van Jan Ruysch.

De relatie startte

Kind(eren):

1. Maria Jacobsdr [Vrouwe] Ruysch Van Cabau  ± 1470-1556 
2. Heijman Jacobszn [bastaard] Ruysch  < 1473-????
3. Jacob Ruysch  < 1473-????
4. Jan Jacobszn Ruysch  < 1473-????

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Jacob [Meester] Ruysch?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Jacob [Meester] Ruysch

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen