Fonds de Ghellinck-Vaernewyck. Aanhangsel. Familiepapieren
Aanhangsel. I. Familiepapieren. - In: Fonds de Ghellinck-Vaernewyck. Tome III. Inventaire complémentaire, 1418-1887
Archiefbeschrijving
Fonds de Ghellinck-Vaernewyck. Aanhangsel. Familiepapieren.
III. Aanhangsel. Familiepapieren
A. Letter A
4. Almaras
4 /A
Kopie van het grafschrift van Aluar d'Almaras (gestorven 8 april 1534???) en zijn vrouw Anne de Bouchout (gestorven 11 mei 1542) en twee van hun kinderen. z.d.
1 omslag
(Aan te vragen als nummer 4. De families zijn alfabetisch gerangschikt.)
Aanvraaginstructie [ archiefdienst - inventaris - archiefbestanddeel ]:
Rijksarchief te Gent - FM26 - 4 /A
(1) Hij is getrouwd met Francijne Zwaeijers (De Wayere).
Zij zijn getrouwd rond 1505.
Tussen 1500 en 1505
Felixarchief
Alvaro de Almaras coopman van Eigonia x Fransoysen sWaeyers machtiging.
InventarisNr. SR#127
Datering01/01/1505 - 31/12/1506
DetailtoegangRegesten van de schepenregisters
Kind(eren):
(2) Hij is getrouwd met Anna Bouchout (Van Boelare).
Zij zijn getrouwd rond 1510.Bron 1
___________
De glasramen van Steenhuffel. Deel 9.
Een zoektocht naar de oorsprong. Door Jozef Verheyden.
1. Het huwelijk van Anna Van Bouchout met Alvaro Van Almaras, 1509 of begin 1510.
Een paar schepenakten in het Antwerps stadsarchief laten geen twijfel over enkele data:
In augustus 1509 werden te Brussel in het huis “De Pelicaen” de zaken geregeld door
Anna Van Boechout, toen weduwe van Robbrecht Herdinck, met haar schoonbroer Adolf Herdinck.
Zij had uit haar douarie nog recht op 600 Rijnsguldens, buiten de goederen die zij al ontvangen had.
Toen was ze klaar voor haar derde huwelijk: met Alvaro Almaras te Antwerpen.
Het voorafgaande contract werd er gesloten op 7 november 1509 (Zie bijlage 1).
In deze zakelijke schepenakte gaat het hem uiteraard om het geld dat beide partijen elkaar beloven. Tegenover het pak geld van Alvaro heeft Anna niet veel meer dan
enkele beloften.
Het kerkelijke huwelijk moest binnen een redelijke termijn gesloten worden. Dat moet dus begin 1510 geweest zijn. In september 1510 wordt voor de schepenbank genoteerd
dat de beloofde 600 Rijnsguldens door de familie Herdinck zijn afgelost. Daarbij wordt Anna Van Bouchout genoemd als jouffr. Anna van Boelaer, weduwe van wijlen
Robbrecht Herdinck, en nu huisvrouw van Alvaro Almaras, koopman...
Ik besluit dat in deze akten, ook wat de datum betreft, geen speld is tussen te krijgen.
Kind(eren):
Felixarchief
SR#127
folio 46v - 004
21-6-1505 Alvaro de Almaras coopman van Eigonia x Fransoysen sWaeyers machtiging.
Louis de Bondt, geschiedenis van Diepensteyn te Steenhuffel:
Hispano Vlaamse wereld : de contacten tussen Spanjaarden en Nederlanders 1496-1555 Raymond Fagel;
Alvaro I de Almaras bezat in 1508 al een opslagplaats in Bergen op Zoom, ws te danken aan zijn schoonouders.
OP 24 september 1517 lieten Alvaro van Almaras en Anna van Bouchout hun rentmeester Daneel Vilain bij het leenhof van Lenaert de Cotereau het verhef doen van een leengoed dat de "cijns van Spinoet"werd genoemd.
Op 14 juni 1527 lieten Alvaro en Anna vastleggen dat hun tweede zoon, Alvaro junior, die toen 16 jaar moet geweest zijn, hun domein in Steenhuffel zou krijgen. Ws omdat ze op 14 januari 1517 door de Feodale Raad van Brabant hadden laten bekrachtigen dat hun oudste zoon de heerlijkheid zou erven, maar dat die oudste zoon, de 17 jarige Philps, net voordien in een religieuse orde ingetreden was en omdat Anna van Bouchout intussen de 50 al gepasseerd was en ze bijgevolg wisten dat er verder geen kinderen meer zouden komen.
In 1528 werd de vorige beslissing in het kantoor van notaris Michiel van Heyst in Antwerpen aangepast in die zin dat Philips van Alvaro toch zou erven mocht Alvaro als eerste overlijden, hetgeen gebeurde.
Anna en Alvaro hebben nooit in Steenhuffel gewoond maar zijn er wel regelmatig een kijkje komen nemen. Dat wordt onder meer aangetoond door het feit dat een paar kinderen van plaatselijke notabelen naar hen worden vernoemd. Zo aanvaardde Alvaro van Almaras in 1520 het peterschap van een zoon van Zeger Goossens, die uiteraard ook Alvaro werd genoemd en die in 1565 een meier van Diepensteyn zou worden. Ook een zoon van Goswin, hun rentmeester, werd naar Alvaro van Almaras genoemd.
De zorg voor hun eigendom en voor het innen van de cijnzen hebben Alvaro en de rentmeesters van hun leenhof overgelaten.
Meier Philips van der Stappen, zoon van Peeter, was geboren ca 1475 en getrouwd met Kathelijne Goossens. Hij was eerst gewoon leenman en erflaat en daarna tot aan zijn dood meier van het laathof van Diepensteyn. Hij woonde in het dorp van Steenhuffel. Hij overleed op 6 oktober 1536 en werd in het koor van de Sint-Niklaaskapel in de kerk begraven.
Waarschijnlijk woonde (of verbleef) op het eerhof van Diepensteyn wel een pachter. IN 1515, net voor de verkoop aan Anna van Bouchout-Boelare, was dat Jan de Donder. Waarschijnlijk mocht hij zijn werk houden want nadat in de periode 1550-1559 Robbrecht van der Eertbrugge pachter en zelfs kastelein van Diepensteyn was, werd in 1570 Willem de Donder, de zoon of kleinzoon van Jan, terug de pachter van den Hove van Diepensteyn genoemd.
In 1533 volgde nog een laatste versie van het testament waarin geen nieuwe dingen stonden. Alvaro had een uitnodiging voor een verre reis ontvangen. Hij was niet van adel en evenmin een ridder. Maar als heer van Diepensteyn was hij "ook"een leenmanvan de hertog van Brabant. Dat was keizer Karel V op dit moment. In 1533 riep die zijn leenmannen op om - vooral in Spanje - een heilige oorlog tegen de muzzelmannen te gaan voeren. De Turken begonnen Europa immers langs twee kanten te bedreigen. Hun aanval via de Balkan was weliswaar al in de omgeving van Wenen tot staan gebracht, maar onder leideing van piratenkapitein Barbarossa (de bijnaam van admiraal Khayr ad-Din) hielden ze de Middelandse zeekusten onder controle en zouden ze op 16 augustus 1534 zelfs Tunis veroveren om er een sterke vlootbasis van te maken.
Ondanks zijn ouderdom en ondanks zijn (mogelijk) Moorse afkomst kon Alvaro als Spanjaard, als katholiek en als nieuwe rijke de oproep niet naast zich neerleggen. Met een aantal gezellen monsterde hij aan op één van de 74 galeien die kort nadien uitde haven van Antwerpen vertrokken. Ze werden geroeid door in het onderruim vastgeketende protestanten.
Hun bestemming was Barcelona, waar ze de rest van het 30.000 man sterke leger van keizer Karel vervoegden. Het was een dure operatie. Gelukkig (?) was het losgeld dat Pizarro in de nieuwe wereld voor de vrijlating van de Inca koning Atahualpa had gekregen (waarde 2 miljoen gouden dukaten) net in Spanje toegekomen.
Op mei werd met volgeladen ,schepen naar Tunesië (toen Barbarije) overgestoken om er de Berders, die toen nog geen moslim waren, te gaan helpen. Op juli werd de vloot van Barbarossa verslagen en op juli werd de stad Goleta (in de buurt van Carthago) ingenomen. Daarna volgde een korte maar uitputtende tocht naar Tunis doorheen de woestijn. Op juli werd die stad door opstandige Christen Berbers op de Turken heroverd.
Een kleine maand later, op 17 augustus, keerde het leger van keizer Karel terug naar huis op hun met oorlogsbuit volgeladen schepen. Een aantal ervan was overladen en haalde de overkant niet. De aanvoerders die dat wel deden (onder wie Alvaro van Almaras) kregen, toen ze nog in Spanje waren, een gouden herinneringsmedaille en de titel "ridder van Tunis of van Barbarije" (dit was geen echte adellijke titel).
Alvaro van Almaras is - volgens de inscriptie op zijn graf - of gedenksteen - in Antwerpen teruggekeerd maar kort daarna, mogelijk aan de gevolgen van uitputting of van een opgelopen ziekte, op 25 november 1535 overleden.
Antwerpse steegjes en Godshuizen:
Het godshuis Almaras werd in 1477 gesticht door Mattheus van de Waeyere en zijn echtgenote Elisabeth Claus. Het heette aanvankelijk «Weduwen Zwaeyers Godshuys ", telde «seven heerdsteden" en was oorspronkelijk ingericht voor twaalf vrouwen. Door de dochter van Mattheus en Elisabeth, Francesca de Waeyere echtgenote Alvaro Almaras, en hun kleinkinderen Franciscus en Anna worden de woningen verbeterd. Ook wordt de dotatie aangedikt en dat verklaart dan waarom men sedert 1550 over het godshuis Almaras spreekt. Almaras is overigens een bekende naam in de oud-Antwerpse geschiedenis. Alvaro Almaras trouwt in 1508 voor de tweede maal met Anna van Boulaer en uil dit huwelijk spruiten Filippus Almaras, kanunnik van de O.l.-Vrouwekerk en ridder Alvarez Almaras, eerste burgemeester van Antwerpen in 1558.
Het beheer van het godshuis werd in 1550 aan de Armenkamer overgedragen. Het complex werd in 1838 herbouwd, dank zij aalmoezen, die in de stad werden rondgehaa!d. In het begin va~n
deze eeuw bevatte het zestien plaatsen voor oude echtparen. De huisjes hebben een verdieping, zijn alle van hetzelfde type en _omzomen een _graspleintje. Via de kommissie der Burgerlijke
Godshuizen kwam het complex in handen van de KOO het huidige OCMW.
De glasramen van Steenhuffel. Deel 7
Een zoektocht naar de oorsprong door Jozef Verheyden
Alvaro verschijnt in de schepenakten van Antwerpen voor het eerst in 1505. En dan nog alleen omwille van zijn vrouw Jouffrouwe Franchoise sWaeyers (Zwaeyers).
Hij is niet van adel, dat blijkt uit het ontbreken van een titel. Zijn vrouw is het eigenlijk ook niet. Zij is een Jouffrouw in deze akte, omdat zij respectabel is.
Jouffrouw Franchoise sWaeyers was in Antwerpen toen wel bekend. Haar familie stamde uit Bergen op Zoom. Groothandel in vis en zo, zeer respectabel, vandaar ook haar titel.
Haar vader Matthijs was van een middeleeuwse vroomheid, die altijd met liefdadigheid gepaard gaat. Matthys schonk bij testament zeven van zijn huizen op de Paardenmarkt,
om er een huis te bouwen voor arme vrouwkens. Het godshuis heette eigenlijk dus eerst ’s Waeyers godshuis. Het huis bestaat nog. Alleen, het opschrift is nu anders dan het eerst
bedoeld was door de schenker.
Alvaro schenkt een godshuis aan de stad. Een goede zakenman kan aan het begin van zijn carrière maar best gunstig bekend staan bij de overheid. Een
schenking bijvoorbeeld aan de armen van de stad doet het daarbij altijd. Ik weet niet of ik Alvaro hier enige berekening moet toedichten. In elk geval staat boven de
poort van het godshuis nog altijd zijn naam, en niet deze van de oorspronkelijke schenker.
Was Alvaro Al Maras (Al Marez) de zoon van een moor? Er ging het gerucht dat het godshuis gesticht was door een “christen moor” De naam Almaras begint immers met Al
(Légende … que l’érection de cet asile de charité par un maure ou nègre chrétien!..Uit Le compte .. des
hospices civils d’Anvers. E. GEUDENS, 1898. Archief OCMW. Antwerpen.)
Zijn voornaam is Alvaro, dat is het Spaans voor Albert. Maar Al Maras? Alvaro Almaras, zijn vrouw of de kinderen; ze hebben in elk geval moeite gedaan om
van het imago van bekeerde moslem of moresco af te raken: Zijn gezicht op het glasraam is dat van een jonge blonde Vlaming.
Zijn wapenschild is door hem of door zijn zoon ontworpen. Een koopman had geen wapen of zegel nodig. En wat zien we? Twee metalen gekruiste sleutels met de
baarden in kruisvorm, en bovenop een gouden kruis. Het verwijst dus naar Rome en de sleutels van Sint-Petrus. “Rooms-Katholieker” kan een wapen niet zijn.
Het wapenschild van Alvaro’s moeder (Gomez) is even duidelijk. Alvaro Almaras komt uit Segovia, dichtbij Madrid, in het hart van het toenmalige Castilië. Veel wapenschilden uit Castilië tonen een kasteel, zoals de naam het zegt. Evenveel als leeuwen in onze streken. Castilië was de kernprovincie van het rijk van Keizer Karel. “Spaanser” kan een wapen niet zijn.
Alvaro heeft zijn testament gemaakt in februari 1533. Iemand die zijn testament opmaakt, is ziek of denkt in elk geval niet lang meer te leven. In dit geval is het duidelijk; iemand
die naar de oorlog moest, kon maar best eerst zijn testament opmaken.
In dat jaar werden in heel het rijk van keizer Karel bepaalde personen opgeroepen voor de heilige oorlog tegen de Muzelmannen. Alvaro was al oud, maar hij kon niet weigeren.
Hij was ten slotte een Castiliaan en dus bij voorrang uitgenodigd door keizer Karel. Zo’n mobilisatie vraagt veel voorbereiding, ook al gezien de grote afstanden in zijn rijk en de onmogelijkheid om door het vijandige Frankrijk te trekken. De troepen van keizer Karel, ruim 30.000 man sterk, zijn vertrokken vanuit Barcelona in maart 1535. (Zie het
verhaal van de krijgstocht van keizer Karel naar Tunis verderop)
Vooraleer te vertrekken heeft vader Alvaro nog kunnen zorgen voor een huwelijk van zijn oudste zoon Alvaro met Maria Scheyfve (1531). Alweer een rijke weduwe! En een
goede alliantie want vader Jan Scheyfve en ook de eerste man van Maria (Thomas Van der Elst) waren al eens schepen van Antwerpen geweest. De oudste zoon Alvaro had geen
kinderen, de tweede zoon Philips was priester. Het geslacht Almaras zou dus uitsterven; een snelle opkomst met een spijtige afloop.
Alvaro vertrekt zo goed en zo kwaad het kan, als militair. Alvaro was dus eigenlijk al veel te oud voor zo’n tocht, maar wellicht kon hij daar niet
onderuit. Hij moest in elk geval een groot aantal soldaten meebrengen, op zijn eigen kosten natuurlijk. Daar zaten zeker veel avonturiers bij, zoals altijd. Bovendien was het
gerucht verspreid dat uit Peru een enorme hoeveelheid goud was aangevoerd, gesmolten uit de juwelen van de Inca’s.
Met al deze middelen en overmacht had deze krijgstocht dus iets feestelijks. Dat is nog te zien aan de prachtige wandtapijten die erover gemaakt zijn. Nadat de poorten
van Tunis als vanzelf opengingen, mochten de soldaten er plunderen. Dat was hun beloning.
De aanvoerders (onder wie Alvaro De Almaras) kregen een gouden herinnering en een riddertitel voor wie nog niet van adel was.
We moeten er niet aan twijfelen dat het goud van deze medaille uit Peru kwam. En een titel kost niets. Zo komt het dat op de grafzerk van Alvaro Van Almaras vermeld wordt dat hij ridder was. Niet met een gewone opname in de adel, enkel maar met eenbepaalde titel. Maar kom. Later zou de zoon Alvaro junior wèl de zo gewenste adellijke titel krijgen.
____________
Felixarchief
regesten van de schepenregisters:
rente / Antwerpen / opt Nyeuwerck bij tSinte Peters brugge / 4 huizen met hof, plaats, grond / Alvaro d'Almaras / de voogden van Franschois d'Almaras, zijn zoon
InventarisNr. SR#164 (december 1523)
rente / Antwerpen / op St. Petersbrugge / 2 nieuwe huizen met grond / erf van het Aelmoeseniers huys / Alvaro d'Almaras / Jan Bal fs. Adriaen, metsere / Symon de Bruyne, creemere / nog belast aan de stad Antwerpen en mr. Peter Gobbaert
InventarisNr. SR#160 (7-4-1521)
verkoop / Antwerpen / inde Borcht / huizing met pakhuizen, stallen, plaatsen, grond / Cruyningen / Besaenhuys / de Borchgracht / Joes van Steelant fs. Loys, x Lijsbeth Palms fa. Thielman / Alvaro d'Almaras, coopman
InventarisNr. SR#160 (12-4-1521)
rente / Antwerpen / Steenhouwersveste / buyten St. Jans poorte / huis met grond / de stadt steegere / Jan de cleermakere / de roye / Katlijne Loys fa. Jan, wwe. Gheert vander Meere en Peter vander Meere, haar zoon / Gheertruyd vander Woort fa. Olivier / nog belast aan den godshuyse van Peter Pot, Jan de Coninck, Aert van Amstelredamme, Willem van Borsbeke, Alvaro d'Almaras en de Predickeeren
InventarisNr. SR#160 (25-2-1521)
rente / Antwerpen / op St. Peters brugge / 2 nieuwe huizen met plaats, grond / het aelmoesseniers huys / Alvaro d'Almaras / de roye / Jan Bal fs. Adriaen, metssere / Daneel vanden Velde fs. Cornelis, houtbrekere / nog belast aan de stad Antwerpen, mr. Peter Gobbaert, Symon de Bruyne en Adriaen Sorgeloes
InventarisNr. SR#161 (1522/1523)
Marten Huygen Peterss tStabroeck verc momboeren van kind Almaras de Alvaro.
InventarisNr. SR#140
Datering01/01/1511 - 31/12/1511
DetailtoegangRegesten van de schepenregisters
ActorArchiefvormer: Keyser - Archiefvormer: Vaken
Alvaro Dalmaras vander Natien van Spaengien machtigde Janne Bollen en anderen te Bergen opten Zoom.
InventarisNr. SR#131
Datering01/01/1507 - 31/12/1507
DetailtoegangRegesten van de schepenregisters
Alvaro de Almiras als vader, Jan vander Goes, Jan Everdey en Cornelis Bouwens momboren van Francisco de Almiras bij Fransoyse Zwaeyers vold van Diego de Haro en Diego de Savit Jehan.
InventarisNr. SR#133
Cornelis Luycx Wouterssone tStabroeck verc momboren van kinderen Almaras de Alvaro op stede te Stabroec en Beerendrecht; lant te Stabroec inden Westopstal.
InventarisNr. SR#140
Datering01/01/1511 - 31/12/1511
Cornelis Luycx Wouterss tStabroeck verc momboeren van Franchoyse sone van Almaras de Alvaro op stede te Stabroeck en Beerendrecht; lant te Stabroeck inden Westopstal; lant ald inden Leegenopstal.
InventarisNr. SR#140
Datering01/01/1511 - 31/12/1511
Jego de Saint, Jehan en Alvaro Dalmaras coopliede borghe aen eertshertoge; Janne vanden Berghe colfdrager.
InventarisNr. SR#145
Datering01/01/1514 - 31/12/1514
rente / Antwerpen / achter der stadhuys / huis / Paternoster / Gielis van Bouchout, onderschout van Antwerpen, Jan Everdey en Alvaro de Almaras als voogden van Franchois de Almaras fs. Alvaro / Katline Huyghens wwe. van Cornelis Bouwens / rente door Franchois de Almaras op 28-02-1512 gekocht van Michiel Thoenis fs. Doen
InventarisNr. SR#164
Datering24/11/1523 - 31/12/1523
Franchoyse Zwaeyers x Alvaro Dalmaras coopman van Cigania gaf Janne de Laflic zuykersiedere huys geh den Papegaeye gest inde Wolstrate tuss huys geh de Vierheemskindere.
InventarisNr. SR#127
Datering01/01/1505 - 31/12/1506
PERSONENREGISTER GROOT LONDERZEEL (Londerzeel, Malderen, Steenhuffel) 1280-1650 - Met alle relevante informatie uit 71 lokale bronbestanden
Samengesteld door Louis de Bondt - mei 2021
Familienaam Voornaam Voorn. in registers Vernoemd in Overleden Vader Moeder Gehuwd met Bron Opmerkingen
Almaras (van) Albertus Alvaro sr 1517,1523,1526 voor 1540 Anna van Bouchout Boelaer 20 // 68 // 49 // 62 // 70 //
Hoofdleenman van de cijns van Spinoet, deel van het leenhof van Ophem in Steenhuffel (1517-1526)
grootouders
ouders
broers/zussen
kinderen
Alvaro I van Almaras | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(1) ± 1505 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Francijne Zwaeijers (De Wayere) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(2) ± 1510 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Anna Bouchout (Van Boelare) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||