Stamboom Wim en Annelies de Leede » Leo van Vliet (1915-1985)

Persoonlijke gegevens Leo van Vliet 

• Hij is geboren in het jaar 1915.
• Hij is overleden op 6 juni 1985 in Ritapiret, Indonesië, hij was toen 70 jaar oud.
• Een kind van Bertus van Vliet en Augustina Wilhelmina Maria Karreman

Gezin van Leo van Vliet

Notities over Leo van Vliet

 Aan Familie en vrienden Van Pater Leo van Vl iet

 Het is mijn droeve plicht u te schrijven over het overlijden en de begravenis van Pater Leo van Vliet, onze vriend en broeder in de communiteit van Ritapiret. Hij overleed hier na een fatale hartaanval op Donderdag 6 juni 1985, 11 uur voormiddag en werd de volgende dag begraven op het Seminari-kerkhof .

Zo plotseling gebeurde het, niemand had dit verwacht of kunnen vermoeden: Pater Leo was altijd gezond ondanks zijn 70 jaren. Wel leed hij aan een lichte arthritis met een pijnlijke knie-aandoening al tientallen jaren, waarschijnlijk een overblijfsel van de Japanse internering. En malaria was hem ook niet vreemd, zoals de meesten van ons; maar overigens was hij al die jaren gezond en altijd onvermoeid aan het werk.

De laatste jaren begon hij wel meer te spreken over de dood. Wanneer een bekende of leeftijdsgenoot gestorven was begon hij aan zijn eigen dood te denken: maar altijd in opgewekte stemming. Hij zeidan: “Wanneer ik doodga maak dan geen druktes, ik houd niet van die grote drukte. Bedek mijn kist maar met een wit kleed, en ik hoop dan dat jullie dan een paasmis vieren met Alleluia als tekenvan hoop op de verheerlijking, want dan begint toch een beter leven”. Ook zei hij herhaaldelijk met nadruk dat hij in Ritapiret wilde begraven worden, omdat hij hier vastgeworteld was. Eens zeihij mij lachend: “Lipus, als je het hart hebt mij ergens anders te laten begraven, dan kom ik je elke nacht wakker maken”…..

Toen we in 1978 zijn veertigjarig Priesterfeest vierden waren alle diocesane Priesters – zijn leerlingen – aanwezig. Pater Leo hield er niet van befeest te worden, maar dat feest accepteerde hij graag met de opmerking: “vooruit dan maar, het gouden feest zal ik misschien niet halen, dus doen we het nu maar, nu het nog kan”.

Toen hij in 1982 op verlof ging naar Nederland, zei hij mij, dat dit wellicht zijn laatste verlof was, want hij betwijfelde of hij na het verlof van 1987 nog terug zou kunnen komen naar Ritapiret.

Zijn werk als prokurator werd hem langzamerhand te zwaar, hij kon zich niet meer zo goed concentreren bij het werk, dus besloot hij het aan een ander over te dragen, terwijl hij zou blijven zorgen voor de buitenlandse verbindingen, speciaal de Duits- en Nederlandstalige correspondentie. En steeds meer fraters kwamen naar hem toe als hun geestelijk raadsman.

27 mei nam hij heel actief deel aan de slotkonferentie van het studiejaar, en bracht daarbij belangrijke notities naar voren..

28 mei gingen de fraters op vakantie, Pater Leo liep met hen mee naar de auto, drukte hen de hand en wenste hun een goede vacantie.

In de nacht van 29 op 30 mei volgdeLeo als voetballiefhebber op tv de wedstrijd Juventus- Liverpool en was geschokt door het geweld dat zoveel mensenlevens eiste.

31 Mei, vrijdagmiddag na de thee voelde hij plotseling pijn in de hartstreek en druk in zijn linkerzijde.

1 Juni, zaterdagmorgen, gingen wij met hem naar het ziekenhuis in Lela waar dokter Quirinus hem onderzocht. De dokter dacht aan een licht hartaanval en schreef hem rust voor. Daarna gingen we terugnaar Ritapiret, waar hij heel goed kon rusten nu de fraters op vakantie zijn en het seminarie bijna leeg is. Zuster Clarita OSF verpleegde hem. Lachend zei hij: “ik wist wel dat iuk een keer zal sterven, maar we willen ook graag weten waaraan. ..”. Wij stelden voor dat hij naar de ziekenkamer zou verhuizen, dicht bij de kamers van de zusters, maar hij zei: “wees maar niet bang, ik sterf niet in de nacht”.

Wij vonden het beter dat P. Leo naar een specialist zou gaan in Surabaya. Hij maakte eerst wel bezwaar: “Ik wil niet in Surabaya sterven, maar hier, in dit bed..” , maar hij nam ons voorstel toch aan en er werd besloten, dat hij op donderdag 6 juni naar Surabaya zou vliegen, onder begeleiding van Romo Marcel Bria, de prefekt van de studenten.

6 Juni, donderdag, was Pater Leo klaar om te vertrekken. Om 12.30 u moest hij zich melden op het vlkiegveld, 14 km. van hier. Ondanks zijn ziekte wilde hij toch ’s morgens de H.Eucharistie vieren, dat had hij met Romo Marcel afgesproken. Toen Marcel om 6 uur bij hem aanklopte was Leo al naar de kapel gegaan en zat daar te wachten. Zij celebreerden samen de Mis van Sacramentsdag (die hier eigenlijk naar de volgende zondag verplaatst is). Hij doceerde hier tientallen jaren Liturgie en had een bijzondere devotie en eerbied voor het H. Sacrament. Gedurende de mis zat Leo, maar vanaf de Prefatie stond hij naast Marcel, en bij de Pax drukte hij Marcel langdurig de hand.

6.30 u ontbeet hij in zijn kamer, daarna hielp Zr. Clarita hem bij de laatste voorbereidingen voor de reis: middelerwijl vertelde hij de Zuster ook, wat er moest gebeuren met de andere spullen in zijn kast. Aan de prokurator, Romo Laurens Tjoang, gaf hij nog enkele notities over wat er te doen was. En een frater hielp hem de felicitatiebrieven adresseren aan de Diakens van ons seminarie, die injuni en juli de Priesterwijding zullen ontvangen.

Toen dus alles in orde was, ging Pater Leo om 10.30 u naar de badkamer om zich te verfrissen voor de reis. Zr Clarita had al eerder geregeld, dat er steeds iemand in de buurt was, wanneer hij buiten zijn kamer was. Hij was nog maar kort in de badkamer en was nog niet begonnen zich te wassen, toen een jongen hoorde dat P. Leo viel; hij holde naar mijn kamer; ik was bezig een bestelling te typen voor Surabaya. Ik holde naar de badkamer, sloeg op de gesloten deur en riep hem. We hoorden hem alleen maar zwaar ademen. De jongen ging zr. Clarita roepen, de chauffeur werd naar Lela gestuurd om de dokter te halen. Een andere jongen klom over de wand van de badkamer. Toen hij de deur van binnen opende, zagen wij Pater Leo liggen, bewusteloos, nog half steunend tegen de muur. We hebben hem toen naar zijn bed gedragen. Zr. Clarita voelde nog een heel zwakke, verre hartklop. Het was toen uur.10.45

Romo Marcel haalde de Heilige Olie en ik zalfde hem en bad de gebeden van de stervenden. Wij baden en Zr. Clarita en enkele toegesnelde jongens stonden te huilen. Toen ik dicht bij zijn oor zijn naam uitsprak reageerde hij nog en poogde nog iets te zeggen. Ik fluisterde in zijn oor, dat wij allen zo veel van hem houden. Nog een keer ademde hij zwak en gaf de geest. Het was toen elf uur.

Toen dokter Quirinus om half twaalf arriveerde kon hij slechts de dood constateren.

 Het Lichaam van de Overledene werd opgebaard in zijn werkkamer, naast zijn slaapkamer. We hebben hem het Kasuifel omgelegd dat hem het meest dierbaar was, naar Maumeriaans patroon geweven door parochianen van Nara, waar Pater Leo jarenlang de zondagsdiensten had verricht en waar hij samen met Broeder Domitius Ratz een juweeltje van een kerk bouwde. De kamer was steeds vol biddenden en treurenden.

Om vijf uur werd het Lijk in de kist gelegd, die van binnen en van buiten met witte stofbekleed was, volgens zijn wens. En om zeven uur droegen wij hem naar de Kapel van het seminarie, vóór het Altaar. Daar hebben de hele nacht door veel mensen gebeden en geweend.

Per telefoon en SSB Radio Maumere werd het overlijdensbericht verspreid over heel Floris en Timor, ook naar Java en Europa. Toen de Aartsbisschop Mgr. Donatus Djagom het bericht hoorde is hij terstond van Ende vertrokken (140 km.) en kwam ’s avonds om 9 uur aan in Ritapiret. Pater Provinciaal SVD die in Larantuka was (160 km.) kwam ’s morgens om vier uur binnen. De fraters van Ritapiret uit de omgeving en ook enkelen uit Ende en Kupang kwamen toegesneld, met de nachtbus en het vliegveld.

Vrijdag 7 juni begon de Begrafenisplechtigheid om 9 uur met een Verrijzenis-Mis, volgens de wens van P. Leo, gecelebreerd door de Aartsbisschop met 30 Priesters-Concelebranten in de seminarie-kapel.

Aan het graf prees P. Provinciaal Pater Leo als een docent en geestelijk leidsman op de seminaries van Ledalero en Ritapiret, die zeer grote verdienste heeft voor de eigen Indonesische Clerus, SVD en Diocesaan. Zijn gebedsgeest, zijn nauwgezetheid in de Liturgie, zijn praktische pastorale lessen leven voort in leven en werk van onze Priesters. – De Aartsbisschop gaf een zeer persoonlijk getuigenis over zijn gesprekken met P. Leo als zijn geestelijk leidsman in moeilijke dagen in zijn studiejaren als frater in Ledalero. Namens het bestuur van ons distrikt werd P. van Vliet bijzonder dank gebracht voor zijn werk voor de bevolking van Nara en Tilang.

Pater Leo nam een bijzondere plaats in in onze seminarie-familie van Ritapiret. Hij verhuisde in 1961 van het SVD-Seminarie Ledalero naar het Diocesaan-Seminarie Ritapiret om P. Boumans te helpen in de beginjaren van het seminarie (in 1959 geopend) Van 1963 tot 1966 was hij Praeses van het seminarie. Daar werd hij, vanaf 1966 – 1969, teruggeroepen naar Ledalero. In 1969 was hij weer terugin Ritapiret, en was er Prokurator tot aan zijn verlof in 1982. Op zijn verzoek werd toen een andere Prokurator en P. Leo bleef helpen bij de zeer uitgebreide correspondentie, vooral met buitenlandseinstanties en weldoeners. In de laatste jaren werd hij steeds meer bezocht door de fraters als geestelijk raadsman en biechtvader. Pater Leo had bijzondere interesse voor mensen in moeilijkheden, eenzamen, die niet begrepen werden….

Fraters en Priesters gingen naar Nenek (opa) v Vliet, om zich uit te spreken. Zijn schouders waren sterk genoeg om hun last te helpen dragen. Velen vonden zo de kracht om door te zetten, door het bemoedigend woord en het juiste gebaar van P. Leo.

Wij noemden hem”bapa tua”, oude papa of “nanek” opa. Hij was inderdaad een Vader met een ruim hart, bij hem konden we aankloppen met onze zorgen. Hij had altijd weer tijd omte luisteren naar ons verhaal, begreep ons, maar gaf ook soms een forse reprimande waar hij het nodig achtte.

Hij was een groot missionaris, die zich inzette voor de locale Kerk, speciaal voor de geestelijke leiders van het volk, voor de diocesane Priesters. Wij stonden telkens weer verwonderd, hoe hij onstelkens weer aanspoorde: maju.. vooruit!!!

Hij wist ook wanneer het moment gekomen was om zich terug te trekken, om ons te dwingen zelf de verantwoording op ons te nemen en niet van hem afhankelijk te blijven.

Als gewezen Praeses en Prokurator gaf hij ons alle ruimte om zelf onze weg te zoeken. Hij mopperde of zeurde niet wanneer wij het anders deden dan vroeger gewend was, integendeel, hij gaf ons zijn volle steun. Zolang er gediscussieerd werd bracht hij duidelijk zijn argumenten naar voren, maar wanneer de beslissing gevallen was volgde hij loyaal en probeerde de juistheid van de bslissing aan anderen duidelijk te maken.

 Wat was er een groot verschil van leeftijd….. Hij was 70 en de oudste van de rest van de staf was 41. Maar je kon het geen generation-gap noemen. Hij volgde de ontwikkelingen van ideeën en opvattingen met ons mee.

Heel de staf dankt God, voor de aanwezigheid van deze wijze en beminnelijke grijsaard in ons midden.

Hoe zullen we Nenek van Vliet bedanken? Onze Bisschop zei aan het graf: “Pater Leo is er niet meer…. maar de jonge Leo’s gaan voort in zijn voetsporen”. . Inderdaad: op hetleven en werk van de Indonesische Priesters heeft Pater Leo zijn stempel gedrukt: zijn Priesterschap goed beleven, werken vol verantwoordelijkheidsbesef, dat is de dank die we Nenek van Vliet zullen aanbieden.

Wij zijn de Familie van onze Overledene zeer dankbaar. Zij hebben ons hun beste zoon afgestaan.

Dank aan het Gezelschap van het Goddelijk Woord, dat Hem naar Ritapiret zond om te leven en werken in ons midden.

Lof en dank aan God, die ons zovele jaren gezegend heeft met de aanwezigheid van Pater Leo Maria van Vliet.

 Ritapiret 8 juni 1985

Philip L. Riwu, Procurator

Teteringen, 13 juni 1985

 PROVINCIALAAT S.V.D.

TETERINGEN

 Vrijdagavond 7 juni ontving Pater Provinciaal telegralisch bericht van Mgr.Donatus

Djagom uit Ritapiret, dat  PATER L E 0 V A N V L I E T, oud 70 jaar  aldaar in het diocesane groot-seminarie op 6 juni om 11 uur ten gevolge van eenhartinfarct. is overleden.

Leo is de volgende middag na een plechtige Uitvaartdienst in Ritapiret begraven.

Een plechtige herdenkingsdienst voor Leo in Teteringen zal plaats vinden op dinsdag 16 juli 's middags om 15 uur in de kapel van Zuiderhout Deze late datum houdt verband met reeds geplande vakanties van zijn naaste familieleden.

Leo (Leonard Simon Herman Maria, zoon van Albertus van Vliet en Augustina Karreman werd op 9 oktober 1914 te Amersfoort geboren. Nog dezelfde dag ontving hij in de St. Henricuskerk het H.Doopsel. Vader was beroepsmilitair. Hij overleed in 1963, 84 jaar oud, moeder was hem in 1956 op 78 jarige leeftijd voorgegaan. Het gezin telde vier kinderen, twee meisjes en twee jongens. Leo was de derde in de rij.

 0p 8 September 1927 kwam Leo naar ons Missiehuis St.Jan. Ik vermoed, dat hij direkt op de tweede klas begon, want precies 5 jaar later begint hij in Helvoirt het noviciaat. De klas telt 20 man.8 September 1934 legt hij er zijn eerste gelofte af. Na het beëindigen van de tweejarige kursus filosofie spoort hij op 10 september 1935 naar Rome om daar aan de Gregoriana de theologische kursus te volgen. Op de feestdag van Christus Koning, 30 oktober 1938, ontvangt hij er de heilige priesterwijding. Begin juli 1939 bekroont hij zijn theologische opleiding

met het Licentiaat. Er volgt een korte vakantie in Nederland, waarin hij thuis zijn eerste heilige Mis opdraagt. Op 26 oktober scheept hij zich met meerdere klasgenoten' in Rotterdam in op de 'Indrapoera'. De tweede wereldoorlog is al begonnen. De vaart naar 'Indië' gaat via de Kaap.

Benoemd voor het groot seminarie in Ledelaro, waar hij na enkele maanden taalstudie op St.Thomas van Aquino, 7-3-1940, arriveert krijgt hij de opdracht dogmatiek, apologetiek en liturgie te doceren. Het hele seminarie, gesticht in 1937 telt dan 9 geprofeste fraters en 4 novicen. Slechts onderbroken door de Japanse internering van mei 1942 tot december 1945 en de vakanties in Nederland zal Leo’s missionaris leven tot aan zijn dood gewijd zijn aan de opleiding en vorming van de 'eigenland- se clerus, eerst in het SVD-seminarie van Ledelaro en vanaf 1961 met een korte onderbreking in hetdiocesane groot seminarie te Ritapiret. Daar is hij later naast docent ook nog prokurator en mag hij met broeder Domitius zg. beschouwd worden als de bouwheer van dit diacesane komplex. "Lei" aldus een medebroeder, "heeft de priesteropleiding in de beide grootseminaries op Flores praktisch vanaf het begin meegemaakt, vanaf de eerste wijdelingen in 1941, die enkele jaren zijn leerlingen waren, totnu toe. Er zijn nu al over de 350 priesters uit deze twee groot seminaries voortgekomen.

 Hij gaf in hoofdzaak liturgie en pastoraal. Hij was er sekuur in, heel serieus en vergde veel van zijn leerlingen. Ook was hij de ceremoniarius voor alle grote wijdingen. Ritapiret was tenslotte de inhoud van zijn leven geworden. Hij was er helemaal mee vergroeid. "Er mee vergroeid" door de serieuze wijze waarop hij zijn lessen gaf, maar ook door de zorgvuldige behartiging van de materiele belangen van het seminarie in de vele jaren van zijn prokuratorschap.

Talloze brieven aan de missieprokuur en de grote donororganisaties getuigen van deze zorg."In zijn werk lette hij erg op de 'kleintjes' want hij wist hoe al dat benodigde geld uit de handen van eenvoudige en arme weldoeners kwam. Dit zorgvuldige omgaan met zaken van waarde en deze waardeschatting probeerde hij anderen bij te brengen. Niet altijd vond hij daarvoor begrip,"

 In zijn brieven treft me naast de nauwkeurigheid, waarmee hij zijn verzoeken uiteenzet de altijd weer oprechte hartelijke dank voor elke hulp en medewerking. Hij beschrijft konkreet hoe goed de steun van pas komt of b.v. hoe efficiënt de nieuwe auto gebruikt wordt. Daarnaast valt zijn vraag op naar goede religieuze lektuur voor de vorming van de theologanten. Dit wijst op nog een belangrijk aspekt van Leo's missionaire inzet, dat zeker niet onvermeld mag blijven. Leo had gemakkelijk kontakt met jonge mensen. In het Jappenkamp trok hij zich bijzonder het lot aan van de jongens tussen 12 en 15, waarvan de ouders in andere kampen zaten. Na de oorlog bleef hij met velen van hen schriftelijk in kontakt. 0ver Ritapiret schrijft in dit verband zijn konfrater: "Menig jong priester heeft het bereiken van het priesterschap menselijk gesproken aan Leo’s begeleiding te danken. Hij gaf die leiding vanuit een steeds dieper en steeds zichtbaarder wordend geloof en vanuit een zeer grote ervaring. De studenten die om leiding vroegen probeerde hij tot een echt diep geloof en tot een geloofsbeslissing te brengen. 0ok voor het personeel was hij een vaderlijke baas.” Bij al zijn werk op het seminarie ging hij ook nog jarenlang ieder weekeinde op assistentie in de parochie Tilang en Nara. Hij bouwde daar twee mooie kerken

 De tekenen des tijds aanvoelend" zoals hij zelf uitdrukt' in een brief van 26 februari 1978 aan pater Richard van Schie, de missieprokurator, "heb ik na 37 jaar( ! ) ontslag aangevraagd als leraar". Tot 1982 wijdt Leo zich dan volledig aan de prokuur en aan de geestelijke begeleiding van de studenten. Wanneer hij in 1982 ook officieel van het , prokuratorschap wordt bevrijd blijft hij op verzoek nog de zeer uitgebreide korrespondentie met de weldoeners van het seminarie behandelen. "Door zijn veelal ongezien hard werken aan de weldoenerspost zorgde hij ervoor dat honderden mensen voorRitapiret met zijn bijna driehonderd theologanten blijven offeren en bidden."

 Zijn medebroeders roemen Leo als een diepgelovig, zeer sekure, eerlijke mens. Voor zichzelf zeer zuinig, was hij uiterst gastvrij. Bij een borrel kanasta spelen was voor hem een geweldige ontspanning. En hij kon luisteren én naar de fraters als ze moeilijkheden hadden, én naar zijn medebroeders die hun hart eens moesten uitstorten., "Áls je Leo niet kende kwam hij aanvankelijk wat kil over. In werkelijkheid had hij een hart dat spontaan reageerde op genegenheid."."Velen in Ritapiret zullen door zijn heengaan zeer getroffen zijn en echt bedroefd om hem wenen.”;

Bij zijn laatste verlof in 1982 verklaarde de dokter dat zijn gezondheid goed was. Hij mocht zonder bezwaar terug. In een brief van 27 september 1984 aan Richard vraagt hij zijn kelk te laten opknappen. "Voor mezelf hoeft het niet maar hij blijft hier en dan hoort hij goed te zijn." In een reflektie op het in memoriam van Jan Raats schrijft hij: “Ik ben nu aan de beurt als de laatste van de vooroorlogse staf van Ledelaro." "Lei was,” zo schrijft Joep Boumans, aan wie ik veel informatie dank, het laatste jaar zichtbaar ouder geworden, maar dat het zulk een verregaande verzwakkingwas kwam bij niemand van ons op.”

 Een vanmorgen ontvangen brief van 'Colla Beier bericht dat Leo 30 mei ademnood kreeg en zijn linker arm was wat verlamd. 0nderzoek in Lela was geruststellend. Zondag 2 juni was hij weer in Ritapiret. Hij zou donderdag de 6e naar Java gaan voor onderzoek Na de H. Mis ging hij douchen, daar is hij in elkaar gezakt. Er was onmiddellijk hulp maar Leo is niet meer bij kennis geweest. CoIla’s brief sluit met: "Leo heeft aan Philippus Riwu, de praeses van Ritapiret verzocht geen Requiemmis voor hem te zingen maar de Mis van Pasen.

 Met Kerstmis stuurde hij aan Jac. Schneiders een foto van de ondergaande zon aan de kust van Flores. Denkend aan de O-antifoon ''0 0riens, splendor lucis aeternae' is zijn kerstwens. 'Moge Hij die genoemd wordt Dageraad, Afglans van het eeuwige Licht en Zon van gerechtigheid' met Zijn Licht komen om de duisternis te verlichten, duisternis die ieder van ons wel eens meemaakt in en bij zichzelf en bij anderen. Door Zijn Licht en Warmte kan Hij ons het geluk en vrede des harten brengen waarieder van ons zo vurig naar verlangt."

 Dat vurige verlangen van Leo is nu aan hem vervuld. Hij moge leven in het eeuwige

goddelijke Licht...

 Johan Stockmann

vice-provinciaal.

 

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Leo van Vliet?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Leo van Vliet

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen