Oorzaak: galaanval
(1) Hij is getrouwd met Catharina Mertens.
Bron Burgerlijke stand - Huwelijk (Bruid)
Archieflocatie Rijksarchief Noord-Brabant
Algemeen Toegangnr: 106.072
Inventarisnr: 1350
Gemeente: Halsteren
Soort akte: huwelijk
Aktenummer: 2
Datum: 25-01-1908
Bruidegom Petrus Johannes van der Zande
Geboorteplaats: Halsteren
Bruid Catharina Mertens
Geboorteplaats: Halsteren
Vader bruidegom Jacobus van der Zande
Moeder bruidegom Maria Catharina van Reijen
Vader bruid Adrianus Mertens
Moeder bruid Joanna Maria Clobus
Zij zijn getrouwd op 25 januari 1908 te Halsteren, Bergen op Zoom, Noord-Brabant, Netherlands, hij was toen 25 jaar oud.Bron 3
Kind(eren):
Gebeurtenis (Marriage witness): Adriaan van Meel, schoenmaker; Willem Hees, schoenmaker; Cornelis Heef.Bron 3
(2) Hij is getrouwd met Helena Petronilla Paulus.
Bron Burgerlijke stand - Huwelijk (Bruidegom)
Archieflocatie Rijksarchief Noord-Brabant
Algemeen Toegangnr: 106.150
Inventarisnr: 2856
Gemeente: Steenbergen
Soort akte: huwelijk
Aktenummer: 65
Datum: 10-09-1920
Bruidegom Petrus Johannes van der Zande
Geboorteplaats: Halsteren
Bruid Helena Petronilla Paulus
Geboorteplaats: Steenbergen
Vader bruidegom Jacobus van der Zande
Moeder bruidegom Maria Catharina van Reijen
Vader bruid Petrus Paulus
Moeder bruid Petronilla de Booij
Nadere informatie Bruid geboren circa 1883, Bruidegom geboren circa 1882, Akte bevat meer informatie.
Zij zijn getrouwd op 10 september 1920 te Steenbergen, Noord-Brabant, Netherlands, hij was toen 38 jaar oud.Bron 12
Gebeurtenis (Marriage witness): Marijn Jan Paulus (40 jr landbouwer te Steenbergen), Pieter Antonij va.Bron 12
Jan van der Zande wordt op 24 Juli 1882 te Lepelstraat geboren en “Petrus Johannes” gedoopt. Hij is de oudste zoon van Ko van der Zande en Marie van Reijen. Zijn vader komt uit Oud-Vossemeer en werkt als boerenknecht en veldarbeider. Zijn moeder komt uit Lepelstraat en werkt ook op het veld.
# Zijn jeugd
Jan heeft drie jongere zusjes: Caat, Trui, Dien en Cor. Op één-jarige leeftijd verhuizen zijn ouders naar Oud-Vossemeer waar hij opgroeit.
Jan is een meester in priksleën en wint daar regelmatig prijzen mee.
# Jan trouwt met Caat
Op 22-jarige leeftijd verhuist Jan met zijn ouders en zijn zusjes naar het Kinderstraatje op het Vagevuur in Lepelstraat. Twee later trouwt hij met Caat Mertens. Caat is een naaister en de dochter van Adrianus Mertens en Johanna Maria Clobus uit Lepelstraat. Ze is aldaar geboren op 13 februari 1886. Haar blinde vader overlijdt door een gat zijn zijn hoofd en haar moeder wordt dood in de tuin gevonden als Caat 26 jaar is.
Jan en Caat gaan na hun trouwen in een klein huisje aan het Koestraatje wonen. Dat is een zijstraat van de Schansbaan bij de Meule (Oude Molen). Vlot daarna wordt dochtertje Jo geboren.
Inmiddels heeft zijn vader (Ko) aan de Schansbaan een stuk land gekocht waar hij boert. Jan krijgt een stuk van het land en woont er in het extra huis. Ze wonen nu naast zijn ouders. Daar wordt hun dochtertje Rie en zoontjes Koos en Adrianus geboren. De jongste (Adrianus) wordt tijdens de Spaanse griep epidemie van 1918 geboren en overlijdt al naar drie dagen. Een half jaar na de geboorte van Adrianus overlijdt ook Caat aan de Spaanse griep. De opa en opoe van de kinderen (Ko en Marie) helpen met de kinderen.
# Jan hertrouwt met Leentje
Twee jaar na het overlijden van zijn vrouw, hertrouwt Jan met Leentje Paulus. Leentje is op 29 november 1882 in Steenbergen geboren. Haar ouders zijn hertrouwd en hebben een boerderij in Steenbergen. Leentje werkt bij boer Weijnen op het land en heeft twee kinderen. Bij het huwelijk worden haar kinderen op Jan zijn naam gezet. Leentje komt met haar vier maanden oude zoontje Janus bij Jan wonen en zorgt ook meteen voor de andere kinderen. Haar elf-jarige dochter Johanna blijft liever bij haar oma wonen.
# De familie
Jan pacht een groot stuk land in het Laag en verbouwt er groenten zoals asperges, graan, aardbeien en bonen. Die groenten verkoopt hij op de veiling. Jan is altijd thuis aan het werk. Hij verbouwt ook verschillende graansoorten. Het graan wordt met de zeis afgesneden en op de hooizolder gedorst. Later spelen de kleinkinderen (Toos van Jo, en Piet en Kees van Koos) stiekem verstoppertje spelen in de hooimijt.
Op het land is een wei met koeien, die Janus melkt. De melkfabriek komt elke dag de volle melkbussen ophalen en brengt de lege weer terug. Er is ook vee zoals varkens en kippen. De slager komt twee keer per jaar een varken slachten. Dan gaat er ook ‘n stuk van naar de dokter en naar de pastoor. Er hangen altijd wel hammen en worsten te drogen. Als Jan tijd heeft dan karnt hij boter of bakt brood. Lekker van die grote ronde broden, zo op de plaat.
Op de Meule is Jan de eerste met een fiets. Hij is nog zo’n fiets met een groot en klein wiel. De periode 1925 tot 1929 is een moeilijke tijd. In de winter werkt Jan waar er veel geld te verdienen is. Hij werkt zo aan de bouw van de afsluitdijk en aan de inpoldering van de Zuiderzee. Soms werkt hij helemaal in Duitsland.
Het is een ook een tijd waarin de familie dicht bij elkaar woont. Op de hoek van de Schansbaan en de Steenbergseweg langs de stoomtramlijn staat café “de Tramhalte”. Als je de Schansbaan inrijdt heb je eerst het huisje van Rombouts, dan huisje van Cor Roks (met de eieren), dan het huis van zijn ouders en vervolgens het huis van Jan en Caat. Aan de overkant heb je op de hoek met de Steenbergseweg eerst de brouwerij van van de Enden, dan hun huis, hun grote boerderij waar knechten in dienst waren en een grote wei.
Zijn vader (Ko) komt op late leeftijd inwonen. Jan en Leentje verzorgen hem tot zijn dood. Jan erft als oudste zoon het huis dat hij aan zijn zoon Koos schenkt die er gaat wonen.
## Schansbaan 5
Als je het huis van Jan en Leentje binnenkomt dan is links de bedstee waar Janus slaapt. Je loopt vervolgens in de woonkamer waar iedereen rondom de plattebuiskachel zit. Er staat een grote kasten met stolpen en heiligenbeelden. Verderop is de keuken met een plattebuiskachel waar Leentje vaak asperges zit schoon te maken. Links is de mooie kamer met de bedstee van Jan en Leentje en de bedstee van Ko. Onder de bedsteeën is een diepe kelder. Vanuit de slaapkamer is een deur naar de koeienstal. Boven de koeienstal is de hooizolder.
Jan zijn vader (Ko) komt op late leeftijd inwonen. Jan en Leentje verzorgen Ko tot zijn dood in (84 jaar, 1936). Jan erft als oudste zoon de huizen en schenkt het huis van Ko aan zijn oudste zoon Koos.
De jongste stiefzoon Janus blijft thuis bij Jan en Leentje. Janus trouwt met Caat van Gastel en komt met zijn vrouw inwonen. Zij verzorgen Jan op zijn late dag (70 jaar, 1953) en erven het huis. Jan zijn dochters krijgen niets, want “ze zijn meisjes”.
Janus zijn oudste zoon, Piet, blijft bij zijn vader wonen en verzorgt hem tot zijn dood (69 jaar, 1989) en erft traditiegetrouw het huis. Piet blijft er wonen tot zijn eigen overlijden (68 jaar, 2013).
## Schansbaan 3
Als Ko bij Jan en Leentje gaat inwonen, dan gaat een nicht of achternicht zolang in het huis van Ko wonen.
Nadat Koos het huis van zijn vader krijgt, gaat hij er wonen.
Piet, de oudste zoon van Koos, blijft bij zijn vader wonen. Ook hij verzorgt zijn vader tot zijn dood (68 jaar, 1980) en erft vervolgens het huis.
# De kinderen
* Caat is de moeder van:
** Jo, geboren in 1908 in het Kinderstraatje te Lepelstraat geboren. Op haar 17e gaat ze op de Kunstzij in Breda werken. Met haar 23e gaat ze als dienstmeisje in betrekking bij de familie Kleinkramer in Bergen op Zoom. Ze trouwt met Piet Verheezen en woont aan de Balsebaan in Bergen op Zoom. Ze hebben twee dochters: Toos en Ans. Jo wordt 91 jaar.
** Rie, geboren in 1909 in de Schansbaan op de Meule te Lepelstraat geboren. Ze werkt net als Jo op de Kunstzij in Breda. Later gaat ze in betrekking en trouwt ze met Sjaan Helmons. Haar man komt uit Steenbergen en is de bestuurder van de stoomtram die bij haar ouderlijk huis stopt. Ze wonen in Terheijden [of Breda?] en hebben twee kinderen: Ad en Toos.
** Koos, geboren in 1912 in de Schansbaan op de Meule te Lepelstraat geboren. Hij werkt als landarbeider en trouwt in Wouw met Anna Maria Mies van de Wouwse Plantage. Ze hebben drie kinderen: Rinus, Ria, Piet en Kees. Koos wordt 68 jaar.
** Adrianus Johannes, geboren in 1918 in de Schansbaan op de Meule geboren. Hij overlijdt met drie dagen door de Spaanse griep.
* Leentje is de moeder van:
** Joanna, een stiefdochter van Jan, geboren in 1909 te Steenbergen. Ze trouwt in aldaar met Jan Nagelkerke en hebben twee kinderen: Leon en Ralf. Joanna overlijdt in Steenbergen.
** Janus, is een stiefzoon van Jan, geboren in 1920 te 's-Gravenhage. Hij trouwt Stien van Gastel en heeft twee zoons Piet en [??].
# De oude dag
Met zijn 64 jaar overlijdt zijn tweede vrouw Leentje. Jan blijft in de Schansbaan wonen en Janus komt met zijn vrouw inwonen en verzorgen hem tot zijn dood. Hij wordt 70 jaar.
Janus erft het huis van Jan en Leentje. De andere zoon Koos heeft eerder al het huis van Ko en Marie gekregen. De dochters krijgen niets, want ze “zijn meisjes”. Inmiddels woont Janus zijn zoon Piet er, nadat hij op zijn beurt voor Janus zorgt nadat zijn vrouw is overleden.
grootouders
ouders
broers/zussen
kinderen
Petrus Johannes van der Zande | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(1) 1908 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Catharina Mertens | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(2) 1920 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Helena Petronilla Paulus | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
* Catharina Mertens, 32 jaar, zonder beroep, v, overleden 22 Oct 1918 te Halsteren/ West-Brabants Archief
** Vader: Adrianus Mertens, zonder beroep, wonende te Halsteren
** Moeder: Joanna Maria Clobus, overleden
** Echtgenote: Petrus Johannes van der Zande (loswerkman)
* Huis 164 > 165 > G13 te Oud-Vossemeer/ Gemeentearchief Tholen
** Pieter Jan van der Zande (hoofd), geboren januari-1808 te Oud-Vossemeer, gehuwd, arbeider
*** Aankomst: maart-1840 uit Nieuw-Vossemeer
*** Overleden: 06-04-1884
*** Opmerking: G. P zeen (?)
** Geertruida van Domburg (vrouw), geboren november-1809 te Halsteren, gehuwd > weduwe op 06 Apr 1884, arbeidster
*** Aankomst: maart-1840 uit Nieuw-Vossemeer
*** Overleden: 19-03-1889
** Anna Maria van der Zande (dochter van Pieter Jan), geboren 27-01-1842 te Halsteren, arbeidster
*** Gehuwd op 25-07-1863
*** Vertrek: 02-12-1863 naar Halsteren
** Jacobus van der Zande (zoon van Pieter Jan), geboren 04-04-1834(?) te Halsteren, ongehuwd, boereknecht/arbeider
*** Vertrek: 10-12-1877 naar Halsteren
*** Gehuwd: 01-07-1881
*** Aankomst: 01-12-1880 uit Halsteren
*** Vertrek: 05-03-1883 naar Halsteren
** Matria Catharina van Reijen (vrouw van Jacobus), geboren 22-03-1845(?) te Halsteren, gehuwd, arbeidster
*** Aangekomen: 05-03-1883 uit Halsteren
** Adriaan van der Zande (zoon van Pieter Jan), geboren 22-03-1845 te Halsteren, arbeider
*** Gehuwd: 05-05-1876
*** Verhuisd: zie letter Z blad 311
** Maria Elisabeth Franke (moeder van Pieter Jan), geboren 03-05-1780 te Woensdrecht, weduwe, arbeider
*** 30-11-1865
** Petrus Johannes van der Zande (zoon van Jacobus), geboren 24-07-1882 te Halsteren
*** Aankomst: 05-03-1883 uit Halsteren
** Anna Catharina van der Zande (dochter van Jacobus), geboren 22-01-1887 te Halsteren
** Geertruida Johanna van der Zande (dochter van Jacobus), geboren 08-11-1889 te Halsteren
prentje zegt Halsteren (fout)
* Petrus Johannes van der Zande, m, 70 jaar, overleden 11-03-1954 te Halsteren/ West-Brabants Archief
** Vader: Jacobus van der Zande, overleden
** Moeder: Maria Catharina van Reijen, overleden
** Echtgenote: Helena Petronilla Paulus, eerder met Catharina Mertens