STALPAERT - STALPERS XVII Generaties » Sophie Dircksdr van der Goude (± 1265-1305)

Persoonlijke gegevens Sophie Dircksdr van der Goude 

• Zij is geboren rond 1265 in Gouda, ZH, NL.
• Titel: Erfdochter gravin van Goude

  1305Doordat Sophia van der Goude in 1305 kinderloos stierf, verviel het Goudse leen aan de graven van Holland.
  1308-1356 Jan van Beaumont (o.g. Jan van Blois of Jan van Hegouwen) volgt haar op.

• Vermelding vanaf rond 1265: Molenwerf.

  De geboortedatum van Sophie van der Goude is onbekend. We weten zelfs niet met zekerheid wie haar ouders waren. Voor het vaderschap komt een Dirk van der Goude het meest in aanmerking, die tussen 1243 en 1260 driemaal in de bronnen voorkomt. De familie Van der Goude bezat waarschijnlijk een versterkte plaats vanwaaruit de monding van de Gouwe beheerst kon worden. Bij de huidige Molenwerf in Gouda wordt een motte vermoed, een vroeg type kasteel, rond en hooggelegen.
  
  Op jonge leeftijd moet Sophie haar ouders verloren hebben, want zij werd opgevoed door Nicolaas van Cats (gest. 1283), een Zeeuws edelman aan wie Jacob van Maerlant in 1270 zijn Der naturen bloeme opdroeg. Cats was sinds de jaren 1270 vertrouweling van graaf Floris V. In die tijd wist de Hollandse graaf definitief zeggenschap te krijgen over de veenontginningen langs de Gouwe. Als erfdochter was Sophies positie daarin niet onbelangrijk. In 1272 verleende Floris V de burgers van Gouda tolvrijheid en stedelijke rechten. Tegelijk gaf hij de stadsvrijheid in leen aan Nicolaas van Cats, waarmee de stad definitief Hollands werd. Kennelijk dankte Cats dit leen aan het feit dat hij optrad als opvoeder van Sophie, want in 1282 werd Sophie als rechthebbende op de stadsvrijheid van Gouda beschouwd. Het was de bedoeling dat zij zou huwen met een van de twee zonen van Cats, Jan of Nicolaas jr., maar het liep anders: Jan overleed voortijdig en Nicolaas trouwde met een andere vrouw. Sophie huwde vóór of in 1282 Jan van Renesse. In 1285 vroegen en kregen de echtelieden van de paus bekrachtiging van hun huwelijk, kennelijk omdat er bezwaar tegen was aangetekend vanwege verwantschap van Jan van Renesse aan Nicolaas van Cats jr. Sophie en Jan kregen geen zonen. Slechts een dochter is bekend: Margriet.
  Sophie en Jan maakten veel machtswisselingen mee aan het grafelijke hof. Nadat Jan in ongenade was gevallen, sloot hij zich aan bij de Vlamingen. Hij streed in de Gulden Sporenslag van 1302, maar toen de Vlamingen in 1304 door het Hollandse leger verslagen werden, verdronk hij op de terugtocht, bij het oversteken van de Lek. Door de ontrouw van Jan van Renesse vervielen de lenen van het geslacht Van der Goude aan de graaf van Holland.
  Sophie moet vóór 1306 zijn overleden, want in dat jaar trad dochter Margriet in een van haar rechten.

• (Curr.Vitae) van rond 1265 tot rond 1305.

  bron: Huygens instituut, biografiën : Goude, Sophie van der (cq.1265-<1309)
  Op jonge leeftijd moet Sophie haar ouders verloren hebben, want zij werd opgevoed door Nicolaas van Cats (+1283), een Zeeuws edelman aan wie Jacob van Maerlant in 1270 zijn Der naturen bloeme opdroeg.
  Cats was sinds de jaren 1270 vertrouweling van graaf Floris V. In die tijd wist de Hollandse graaf definitief zeggenschap te krijgen over de veenontginningen langs de Gouwe. Als erfdochter was Sophies positie daarin niet onbelangrijk. In 1272 verleende Floris V de burgers van Gouda tolvrijheid en stedelijke rechten. Tegelijk gaf hij de stadsvrijheid in leen aan Nicolaas van Cats, waarmee de stad definitief Hollands werd. Kennelijk dankte Cats dit leen aan het feit dat hij optrad als opvoeder van Sophie, want in 1282 werd Sophie als rechthebbende op de stadsvrijheid van Gouda beschouwd. Het was de bedoeling dat zij zou huwen met een van de twee zonen van Cats, Jan of Nicolaas jr., maar het liep anders: Jan overleed voortijdig en Nicolaas trouwde met een andere vrouw. Sophie huwde vóór of in 1282 Jan van Renesse. In 1285 vroegen en kregen de echtelieden van de paus bekrachtiging van hun huwelijk, kennelijk omdat er bezwaar tegen was aangetekend vanwege verwantschap van Jan van Renesse aan Nicolaas van Cats jr. Sophie en Jan kregen geen zonen. Slechts een dochter is bekend: Margriet.

• Zij is overleden in het jaar 1305 in Renesse, Zeel, NL (kasteel Moermont).

  1305Doordat Sophia van der Goude in 1305 kinderloos stierf, verviel het Goudse leen aan de graven van Holland.

• Zij is een pleegkind van Nicolaes Henricx [Heer ridder] van Cats van Welle (van Hazerswoude)
• Een kind van Dierick (II) [dominus] van der Goude en Katharijne hsvrw van van der Goude
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 18 april 2024.

Gezin van Sophie Dircksdr van der Goude

Zij is getrouwd met Jan (II) [Heer] van Renesse (van Goude).

Zij zijn getrouwd rond 1282.

In 1285(18 juli) werd door paus Honorius IV mede besloten dat Sophia met haar aanverwant Jan III van Renesse mocht trouwen [2]. Tussen 1270-79 overlijden Jan van der Lede, stichter van een kasteel te Schoonhoven en Hugo Hugoszoon Botersloot, uitbater van het veer te Schoonhoven. Nicolaas (van Cats) krijgt het kasteel in bezit en koopt de weduwe Aefkyn of Asekijn Botersloot uit als botter (veer exploitant) [3].
---
[2] P.H.M.A. Abels, Duizend jaar Gouda, een stadsgeschiedenis, blz 52 ;
[3] Groot Oorkondenboek II, nr 571

Kind(eren):

1. Margriete van Renesse van Zierikzee  1282-????

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Sophie Dircksdr van der Goude?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Sophie Dircksdr van der Goude

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen