Op het kruispunt van de Heerweg en de Rijn was een nederzetting gegroeid. Het dorp Katwijk wordt In een Latijnse oorkonde uit 1224 voor het eerst genoemd: “apud Rhenum Catwijck” (Katwijk bij de Rijn). Aan de kust ontstond een tweede dorp, waar vooral vissers woonden die hun vis in het dorp aan de Rijn op de markt brachten. Van Heren van deze dorpen was in die tijd echter nog geen sprake.
De beide Katwijken waren gelegen op het terrein van een grafelijk hof waartoe ook het veel oudere Valkenburg behoorde. Oorspronkelijk was alle grond binnen de hof eigendom van de Duitse vorst.
Omstreeks 1300 gaf de graaf van Holland Valkenburg, Katwijk en ’t Sant als ambachtsheerlijkheid te leen aan de burggraaf van Leiden.
Valkenburg wordt voor het eerst in 1317 vermeld als burggrafelijk bezit.
Valkenburg wordt voor het eerst in 1317 vermeld als burg-grafelijk bezit.
De zoon van de toenmalige burggraaf, Dirk van Cuyk, stierf in 1339 zonder kinderen na te laten. Zijn neef Filips van Wassenaer slaagde er echter in om het burggrafelijk recht te verwerven. In 1343 werd hij voor het eerst Heer van Katwijk, Valkenburg en ’t Sant genoemd. In 1340 verhuisde hij van Den Haag naar het kasteel ’t Sant in Katwijk.
Het bezit was belangrijk voor de Van Wassenaers. Het recht om de schout te benoemen bood de mogelijkheid om daadwerkelijk invloed uit te oefenen op de gang van zaken in de dorpen. Verder hield de heer het tolrecht, jachtrecht, visrecht en de veerrechten in de Rijn. Hij bezat het molenrecht, wat inhield dat de inwoners verplicht hun graan moesten laten malen bij zijn molens. Daarnaast bezat hij ook nog de marktrechten.
Tachtigjarige oorlog
Toen Jan van Wassenaers gelijknamige zoon in 1523 aan verwondingen stierf, kwamen de leen- bezittingen in handen van zijn enige dochter Maria, die getrouwd was met Jacques de Linge. Tijdens de tachtigjarige oorlog (1568-1648) had familie De Linge voor de Spaanse koning gekozen. De oorlog leidde in 1579 tot het verbeurd verklaren van de noordelijke bezittingen van de koning, waaronder Katwijk, Valkenburg en ’t Sant. Met het twaalfjarige bestand (1609-1621) werden de verhoudingen hersteld: familie De Linge kreeg weer het beheer over Katwijk, Valkenburg en ’t Sant. De familie had echter weinig vertrouwen in de bestendigheid van de situatie en verkocht in 1615 het ambacht Valkenburg apart aan Johan van Orsmale. In 1621, na het bestand, werd inderdaad weer beslag gelegd op de heerlijkheid Katwijk. De Staten van Holland schonken Katwijk aan de stadhouder, Prins Maurits. Zo werden prins Maurits, en na hem prins Fredrik Hendrik, heren van Katwijk.
292 jehan de valkemborch 1 A BA vairy acc. crescent in chf dx
(a) (b) 36r3 225 _NL ; Jean de Valkenbourg. Not identified.
Zij is getrouwd met Margriete Stalpaert.
Zij zijn getrouwd rond 1471.
Ms.II.3687 fol.49v, p.138; d.Margte Stalpaert epoussa le seigneur Jacques van Valckenborg , escoffier op de Lecke (wapen Valkenborg; goud gekroonde, staande rode leeuw (naar rechts kijkend) op zilver veld; wapen Stalpaert: op sabel veld, doorlopend gouden lambel met drie afhangers .)
https://www.valkenburgh.nl/ped-oostflakkee.html
De getoonde gegevens hebben geen bronnen.