Repertorium op de Lenen van de Hofstede Voorne in Overflakkee en Westvoorne; 1220-1650
In het eilandengebied ten zuiden van Flakkee en Haringvliet verwierven de heren van Voorne reeds in de twaalfde en dertiende eeuw aanmerkelijke belangen. Dirksland werd hen in 1279 door graaf Floris V verkocht, die hen vijf jaar nadien nog eens in dat bezit en in Grijsoord bevestigde.1
Bommenee, thans bedijkt in de ring van Schouwen, hadden de heren al tenminste een eeuw eerder in hun bezit.2 Overigens komt dit goed voornamelijk pas in de vijftiende eeuw in de leenkamer van Voorne terecht in tegenstelling tot de lenen op Westvoorne, die vanaf de veertiende eeuw geregistreerd zijn. Het oudst is aanwijsbaar een leen van Zomerland,3 dat in de dertiende eeuw voorkomt.
Het repertorium is zoals die van Zuid-Holland en Noord-Holland4 gebaseerd op het archief van de heren van Voorne.
Goure, later Goeree; Westvoorne, een eiland, later samen gevoegd met Flakkee.
Betekenis: 'Goer-Ee' ruig eiland.; ook 'Goede ree', als goede haven.
Uit: Ms.II.6595 : Jacob Stalpaert sgr heere zegers sone, ridder was baillijn van Gorre in zeeland trout joe Amelberghe van Cats.
Uit: Ms.II.6447 , p,273: (*zwart schild met gouden middenbalk en drie lambeelblokken, helmteken zwarte paardenhoofd) Jacob stalpaert heer segers sone Ridder ballieu van Goure in zeeland troudt amelberghe van Cats 1372.
Uit: Ms.II.3687 : Jacques Stalpaert, escuier, fils de messire Zeghers, chvlr, de son vivant baillij de gourre en zeeland et d. Amelberghe van Cats, sa femme.
***
De verschillende handschriften hebben de tekst duidelijk bij elkaar afgelezen. Het is niet duidelijk wie de tekst als eerste schreef.
Dissertatie: Ruben Lamon, Reconstructie van het Landschap. Oude Groedsche Polder RU-Gent, prof E.Thoen 2008.
3 Ontstaan en beknopte geschiedenis van de Oude Groedsche Polder.
r.1 Aflijning van het werkgebied.
Bij de bespreking van de geschiedenis van Groede moeten we in het achterhoofd houden dat het hier niet om het huidige dorp Groede gaat, maar wel om het gebied waar dit dorp oorspronkelijk deel van uitmaakt, dat we afgebeeld hebben op figuur 1. Voordat er zelfs nog maar sprake was van een dorp dat deze naam droeg, was Groede echter de benaming voor de schorren die zich uitstrekten ten noorden van de Yevendijk, de noordelijke begrenzing van het toen ingepolderde land in de omgeving van Oostburg dat deel uitmaakte van het Brugse Vrije.[3]
Deze schorren werden reeds in 1133 met de naam Groede aangeduid, dewelke volgens Gottschalk duidt op een groeiproces dus iets in de aard van 'het aangegroeide land' moet betekend hebben.[4] Waarschijnlijk werden ze ingedijkt in 1252, aangezien in het jaar erop de westelijk gelegen Isenpolder zijn eerste oogst voortbracht, en beide polders door dezelfde noordelijke dijk begrensd werden.[5] In de daaropvolgende jaren werden steeds verder naar het noorden nieuwe polders ingedijkt, zodat de Oude Groedsche Polder, die we hier zullen behandelen, niet meer rechtstreeks aan de Honte, zoals de Westerschelde toen nog heette, grensde. Het gebied ten oosten van de Oude Groedsche Polder, dat oorspronkelijk Vrabersdijk heette en later de naam Baarzande zou dragen, strekte verder oostwaarts tot aan de kust. Baarzande zou overigens later deel gaan uitmaken van de Groedewatering, wat onze gegevens betreft zo vroeg als 1415 en waarschijnlijk nog vroeger.
---
3 LEPER (J.) Kunstmatige inundaties in maritiem Vlaanderen 1316-1945. George Michiels, Tongeren,1957 p.80
4 GOTTSCHALK (M.K.E.) Historische geografie van westelijk Zeeuws-Vlaanderen I: tot de Sint Elisabethsvloed van 1404. De Bataafsche Leeuw, Dieren, 1983 (eerste druk 1955), p. 23
5 Ibid. p. 101
De Zwarte Doos - Stadsarchief Gent -301/16 f. 56v/8 Eulart vander Beke erkent 32 schellingen groten tornois schuldig te zijn aan Jacop Stalparde, de jonge. - 1402 maart 15 (n.s.)
Hij is getrouwd met Amelberghe van Cats.
Zij zijn getrouwd in het jaar 1372 te Goeree, ZH, NL.
Jacob Stalpaert ges. Segers sone Ridder ballieu van Goure in Zeelant troude amelberge van Cats 1372.
Kind(eren):
grootouders
ouders
broers/zussen
kinderen
Jacob Segersoene [Ridder Baljuw] Stalpaert van Gorree | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1372 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Amelberghe van Cats | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
De getoonde gegevens hebben geen bronnen.