STALPAERT - STALPERS XVII Generaties » Cornelis Pietersz [Dr.med.] Stalpert van der Wiele (1620-± 1702)

Persoonlijke gegevens Cornelis Pietersz [Dr.med.] Stalpert van der Wiele 

• Hij is geboren op 2 april 1620 in Den Haag ('s-Gravenhage), Zuid-Holland, Nederland.

  https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6240597t.texteImage
  Familieportret Pieter Stalpart van der Wiele en gezin.
  Tableau représentant la famille de M. Pieter Stalpert van der Wiele, en tout personnages, en pied.
  Sur le cadre les armoiries de M. Stalpert van der Wiele et de son épouse Maria van Libert.
  Les trois anges en haut du tableau représentent les enfants qui moururent très jeunes.
  2. Cornelis, né le 2 avril 1620, auprès de son père habillé de rouge. Il épousa Elisabeth Bort.

• Beroepen:
• Medische inzichten omtrent hooftpijn en migraine in Nederland.

  Stalpart van der Wiel.
  
  Ten slotte zij hier vermeld Cornelis Stalpart van der Wiel (1620-1702), zoon van de burgemeester van 's-Gravenhage, de stad waar Cornelis praktizeerde. Naar zijn eerste Hondert seldsame aanmerkingen (1682) zou de nog te noemen Tissot in 1780 verwijzen.1314 De door Stalpart van der Wiel beschreven gevallen betreffen echter voornamelijk symptomatische en posttraumatische hoofdpijn. Het is goed mogelijk dat symptomatische hoofdpijn, zoals bij sinusitis en cerebrale malaria, destijds relatief vaker voorkwam dan tegenwoordig. Aardig is de casus waarin bij sectie een ‘steen in de pijn-appel-klier’ werd gevonden: ‘Waaruyt men met regt besluyten mag, dat de voornoemde klier de zidplaats van de Ziel niet kan zijn, nog ook dat de voornaamste faculteiten of werkende kragten (gelijk sommige geoordeelt hebben) van de selve voortkomen’, uiteraard een commentaar op de ideeën van Descartes!

• vanaf 1682 Medicus Hondert seldzame Aanmerkingen; 1682..

  Eerst in 1682 heeft hij zijn ervaring uit een veertigjarige praktijk
  gepubliceerd in een boekje, getiteld: Hondert seldzame Aanmerkingen, so in de Genees- als Heel- en Snykonst. In 1686 volgde een tweede bundel van vijftig Aanmerkingen. Een latijnsche vertaling verscheen in 1687 (2de druk 1727), een fransche te Parijs in 1758.

• Opleiding: tot januari 1643 medicijnen Franeker.

  Hij bezocht in zijn geboorteplaats de Latijnsche school en studeerde daarna te Franeker, in de geneeskunde onder J.A. van der Linden.
  Na zijn promotie in Juli 1642 vestigde hij zich in den Haag, waar hij in Jan. 1643 [p. 796] werd aangenomen als ‘ordinaris Haechs doctor’ op een traktement van 200 gulden (in 1652 tot 100 gulden verlaagd). In 1644 werdhij belast met het geven van lessen aan de chirurgijns en hun leerlingen in het Theatrum anatomicum op een jaarlijksche toelage van 60 gulden.

• Vermelding van 1620 tot 1702: adelyk en aanzijnelyk wapenboek.

  Adelyk en aanzienelyk wapen-boek van de zeven provinciën; waar by gevoegt zyn een groot aantal genealogiën van voornaame adelyke en aanzienelyke familiën – Abraham Ferwerda. pag.167-ev. Genealogy der Familie Van der Wiele. 11e Generatie
  2. CORNELIS STALPERT van der WIELE , geb 1620; geh. 1646 aan Elisabeth Bort. Hy stierf 1702, en Zy 1697. Hebben gehad 3 kinderen {dd}

• Vermelding van 1620 tot 1702: Nw biogr Woordenboek -Molhuysen , dl.3 kol.795-796.

  bron: Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, dl.5 kol795-796
  STALPART VANDER WIEL (Cornelis), geb. 1620 te 's Gravenhage, overl. aldaar Oct. 1702. S. behoorde tot een aanzienlijk haagsch geslacht; zijn vader Pieter was o.a. burgemeester. Hij bezocht in zijn geboorteplaats de Latijnsche school en studeerde daarna te Franeker, in de geneeskunde onder J.A. van der Linden. Na zijn promotie in Juli 1642 vestigde hij zich in den Haag, waar hij in Jan. 1643 werd aangenomen als ‘ordinaris Haechs doctor’ op een traktement van 200 gulden (in 1652 tot 100 gulden verlaagd). In 1644 werd hij belast met het geven van lessen aan de chirurgijns en hun leerlingen in het Theatrum anatomicum op een jaarlijksche toelage van 60 gulden. In het rampjaar 1672 trok hij met het veldleger uit. Eerst in 1682 heeft hij zijn ervaring uit een veertigjarige praktijk gepubliceerd in een boekje, getiteld: Hondert seldzame Aanmerkingen, so in de Genees- als Heel- en Snykonst. In 1686 volgde een tweede bundel van vijftig Aanmerkingen. Een latijnsche vertaling verscheen in1687 (2de druk 1727), een fransche te Parijs in 1758. De waarnemingen van S. behooren niet tot de beste uit zijn tijd, zijn vaak te beknopt en daardoor niet altijd nauwkeurig genoeg, maar zij zijn toch het lezen zeer waard en door de op de waarneming volgende bespreking der literatuur van veel belang voor de geschiedenis der geneeskunde. Tot de uitnemendste geneeskundigen van zijn tijd behoorde hij echter niet.
  
  Een portret versiert zijn Hondert seldzame Aanmerkingen.
  
  Prenten door A. de Blois en een onbekende.
  
  Zie: Banga, Geschiedenis der geneeskunde in Nederland.

• Vermelding vanaf 1682: introduceert de medische latijnse term: Vagina (of schee).

  vagina zn. ‘schede’
  Vnnl. de “Vagina” of scheê [1682; Stalpart van der Wiel].
  Ontleend aan Neolatijn vagina ‘vagina’, een betekenisuitbreiding van Latijn vagina ‘schede van een zwaard’, die men al eerder aantreft in het Frans [1668; Rey]. Van vagina bestaat geen zekere etymologie.
  Lit.: C. Stalpart van der Wiel (1682), Hondert seldzame Aanmerkingen, Amsterdam, pag.224

• Vermelding vanaf 7 december 1702: Oprechte haerlemse Courant.

  Extraordinaire Haerlemse donderdaegse Courant; no.49.; 7 dec 1712.
  Deen 18 december , 1702, sal men in 's-Gravenhage by Abraham de Hout verkopen de Bibliotheek van den Heer Cornelis Stalpaert van den Wiel, in sijn Leven Professor en Doctor in de Medicijnen, bestaende in theologici, Historici en Miscellanei: Waer by gevoegt is eebn Appendix, bestaende in Juridici, Historici en Miscelanei: D: Catalogen zijn te bekomen tot Amsted: by Boom en van Damme, Haerlem van Kessel, Leyden Vivie Delft Beurman, Rotterd. vander Veer, Dort van Braem, utrecht van de Water, Gouda Cloppenburg, en Aernhem Smits.

• Woonachtig vanaf 1700: Wagestraat , v.a. brug na de Spuystraat, Den Haag ('s-Gravenhage), ZH, NL.

  Den Haag lidmaat ; pag.179; van de eerste brug na de Spuiystraat
  Dr Cornelis Stalpaerd van der Wiele

• (Schilderij) tot 1645.

  Pieter Stalpart van der Wielen 1597-1659 burgemeester van Den Haag.
  
  TitelPortret van Pieter Stalpart van der Wiele (1597-1660) en zijn gezin
  Objectcategorie schilderij
  Drager/materiaal doek, olieverf
  Vorm/maten liggende rechthoek 128 x 163 cm
  Signatuur/opschrift: gesigneerd en gedateerd linksmidden: IOANNE[S] / MYTEN[S] / PINXIT / ANNO / 1645
  Huidige toeschrijving: Johannes Mijtens
  Datering 1645 gedateerd (1645)
  
  Andere (oude) titel Groepsportret van Pieter Stalpart van der Wiele, zijn vrouw Maria van Liebest en hun kinderen
  Engelse titel Portrait of Pieter Stalpart van der Wiele (1597-1660) and his family
  Onderwerpstrefwoorden groepsportret meer dan 10 personen, familieportret, jongen, meisje, engel, ten voeten uit, wijzend, bloem in de hand, baret met pluim, in een landschap, wolk, hond, opengeslagen boek, mand met bloemen, bloemenkrans (hoofdtooi)
  Pieter Stalpart van der Wiele(1597-1660), zijn vrouw Maria van Liebest (1597-1673) en hun kinderen [in de wolken, v.l.n.r.:] Paulus (1634-1639), Elisabeth (1631-1635), Adrianus (1624-1641), [links van Pieter, v.l.n.r.:] Cornelis (1620-1646), Pieter II (1629-1680), Johan (1639-1683), (rechts van Maria, v.l.n.r.:) Maria (1618-..), Adriana (1641-1645), Elisabeth II (1636-1701), [uiterst rechts], Catharina (1622-..), Cornelia (1626-..) en Odilia (1633-1702)

• Hij is overleden rond 19 oktober 1702 in Den Haag ('s-Gravenhage), Zuid-Holland, Nederland.

  begraven in de Groote Kerk te Den Haag

• Hij is begraven op 20 oktober 1702 in Den Haag ('s-Gravenhage), Zuid-Holland, Nederland.
• Een kind van Pieter Cornelis Augustzn [Mr. Burgemeester] Stalpert van der Wiele en Maria Adriaensdr Lybert
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 6 december 2023.

Gezin van Cornelis Pietersz [Dr.med.] Stalpert van der Wiele

Hij is getrouwd met Elisabeth Bort.

Zij zijn getrouwd in het jaar 1646, hij was toen 25 jaar oud.

Kind(eren):

1. Wilhelmina Stalpert van der Wiele  ± 1647-< 1694 
2. Catharina Cornelis Pietersdr Stalpert van der Wiele  1658-1729 
3. Pieter Cornelisz [Mr] Stalpert van der Wiele  1662-1711 

Notities over Cornelis Pietersz [Dr.med.] Stalpert van der Wiele

Bron: Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 5 · dbnl [Stalpart Vander Wiel, Cornelis]
STALPART VANDER WIEL (Cornelis), geb. 1620 te 's Gravenhage, overl. aldaar Oct. 1702. S. behoorde tot een aanzienlijk haagsch geslacht; zijn vader Pieter was o.a. burgemeester. Hij bezocht in zijn geboorteplaats de Latijnsche school en studeerde daarna te Franeker, in de geneeskunde onder J.A. van der Linden. Na zijn promotie in Juli 1642 vestigde hij zich in den Haag, waar hij in Jan. 1643 [p. 796] werd aangenomen als ‘ordinaris Haechs doctor’ op een traktement van 200 gulden (in 1652 tot100 gulden verlaagd). In 1644 werd hij belast met het geven van lessen aan de chirurgijns en hun leerlingen in het Theatrum anatomicum op een jaarlijksche toelage van 60 gulden. In het rampjaar 1672 trok hij met het veldleger uit. Eerst in 1682 heeft hij zijn ervaring uit een veertigjarige praktijk gepubliceerd in een boekje, getiteld: Hondert seldzame Aanmerkingen, so in de Genees- als Heel- en Snykonst. In 1686 volgde een tweede bundel van vijftig Aanmerkingen. Een latijnsche vertaling verscheen in 1687 (2de druk 1727), een fransche te Parijs in 1758. De waarnemingen van S. behooren niet tot de beste uit zijn tijd,
zijn vaak te beknopt en daardoor niet altijd nauwkeurig genoeg, maar zij zijn toch het lezen zeer waard en door de op de waarneming volgende bespreking der literatuur van veel belang voor de geschiedenis der geneeskunde. Tot de uitnemendste geneeskundigen van zijn tijd behoorde hij echter niet. Een portret versiert zijn Hondert seldzame Aanmerkingen. Prenten door A. de Blois en een onbekende.
Zie: Banga, Geschiedenis der geneeskunde in Nederland. Baumann

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Cornelis Pietersz [Dr.med.] Stalpert van der Wiele?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Cornelis Pietersz [Dr.med.] Stalpert van der Wiele

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen