Stamboom Serrij » Salomon Jacob Spanjaard (1783-1861)

Persoonlijke gegevens Salomon Jacob Spanjaard 

• Hij is geboren op 13 december 1783 in Bodendorf bij Remagen.
• Hij is overleden op 22 april 1861 in Borne, hij was toen 77 jaar oud.
• Een kind van Jacob N.n. en Dorethea Simons N.n.
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 5 juli 2020.

Gezin van Salomon Jacob Spanjaard

Hij is getrouwd met Sara David van Gelder.

Zij zijn getrouwd op 10 april 1811 te Borne, hij was toen 27 jaar oud.

Kind(eren):

1. Nathan Salomon Spanjaard  1825-1897 

Notities over Salomon Jacob Spanjaard

Hij was textielfabrikant. Hij nam in 1812 ( opzet BS ) de naam Spanjaard aan.

Salomon Jacob Spanjaard (Bodendorf, 13 december 1783 - Borne, 22 april 1861) was grondlegger van het textielbedrijf N.V. Stoomspinnerijen en Weverijen S.J. Spanjaard in Borne in de Nederlandse provincie Overijssel. Dit bedrijf groeide in de loop vande 19e eeuw uit tot een van de grootste textielfabrikanten in Twente.

Salomon Jacob Spanjaard werd in 1783 als Salomon Jacobs geboren in Bodendorf, bij Remagen in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts. Rond de eeuwwisseling verhuisde hij naar Nederland, waar hij zich in Zwolle vestigde als koopman. In 1811 trad hij in Borne in het huwelijk met Sara David van Gelder, die net als hij van joodse afkomst was. Hij kreeg vijftien kinderen, van wie er uiteindelijk negen in leven bleven. In 1812 nam Salomon Jacob de naam Spanjaard aan. Op dat moment was hij in Borne actiefals verkoper van tweedehands kleding. Waarom hij de naam Spanjaard aannam, is niet bekend. Vermoed wordt dat hij dit deed omdat zijn voorvaderen van Spaanse afkomst waren. In Duitsland werden deze joden namelijk vaak Spanier genoemd.

De firma Spanjaard werd waarschijnlijk opgericht in 1828, omdat de oudste handelsboeken van het bedrijf uit dit jaar dateren. Met twee van zijn zoons, Jacob Salomon en Levie Salomon, voerde hij de directie over zijn handelsbedrijf. Tot ongeveer 1850droeg ook de handel in tweedehands kleding en voedingsmiddelen voor een groot deel bij aan de omzet. Daarna was uitsluitend de productie van en handel in textiel nog van belang.

Salomon Jacob Spanjaard kocht garens in Engeland en verkreeg ook Nederlandse garens door deelname in de Enschedese Katoenspinnerij. Het bleken en het verven besteedde hij uit aan respectievelijk de Twentse Stoomblekerij in Goor en Ten Cate in Enschede. Hij oefende vanwege zijn handelsdrift een grote invloed uit op het dorp. De textielfabrikant kende een haat-liefdeverhouding met zijn arbeiders. Vanwege een slecht oog stond hij bekend als Sallie Eenoog of de Olde Eenogige.

Vader Salomon Jacob Spanjaard is de grondlegger van de handelsfirma S.J. Spanjaard. Aanvankelijk is hij werkzaam als koopman in tweedehands kleren en lompen, maar hij verhandelt ook tal van andere producten zoals veren, oud koper, bloemetjesbehang en walvistraan, en hij heeft een winkel. Zijn zoon Nathan neemt deze winkel later van hem over. Zijn zonen Benjamin en David vestigen zich als graanhandelaren, hoewel David liever arts was geworden, maar dat vonden zijn ouders geen goed idee. Eén vanDavids zonen wordt later wel arts. De jongste zoon Abraham wordt juwelier. De andere zonen, Jacob en Levie, werken met hun vader samen in de firma.

In 1852 namen de beide zoons Jacob en Levie voor de som van ƒ 70.905,93 het bedrijf van hun vader over. Op dat moment telde het bedrijf ruim 50 weefgetouwen en had het een paar honderd handwevers onder contract. Salomon Jacob Spanjaard overleed op 22 april 1861, op 77-jarige leeftijd, in Borne.

De firma Spanjaard
Vanaf omstreeks 1850 handelt de firma S.J. Spanjaard vooral in textiel. De zonen Jacob en Levie behartigen samen met hun vader de zaken van de firma. In 1852 doet Salomon Jacob de fabriek over aan zijn twee zonen en zij beginnen In 1864 met de bouwvan de Stoomspinnerij en –weverij. Een jaar later start de machinale productie van katoenen garens en weefsels. Vier zonen van Jacob worden later ook fabrikant bij Spanjaard: Izak, David, Bernard en Alex. Ze zijn de kleinzonen van stichter SalomonJacob Spanjaard.

In 1901 wordt de zaak omgezet in een Naamloze Vennootschap: N.V. Stoom-Spinnerijen en -Weverijen v/h S.J. Spanjaard. De vier voormalige directeuren, de zonen van Jacob, worden nu commissaris. Hun zonen worden de nieuwe directeuren: Jacob (zoon van Izak), Isaac (zoon van David) en Karel (zoon van Bernard). Alex, de vierde voormalige directeur, bleef kinderloos (zie het schema hieronder).

Jacob en Karel zijn behalve neven ook zwagers, omdat Jacob met een zus van Karel trouwt. Als mededirecteur worden ook Salomon en Albert benoemd, zonen van Levie. Salomon trekt zich al in 1903 terug en Albert in 1913. Jacob, Isaac en Karel zetten hetbedrijf dan voort. Na het overlijden van Jacob in 1934 treedt Leo Spanjaard tot de directie toe; hij is de zoon van Albert. Isaac, Karel en Leo zijn dan de directeuren, een driemanschap dat tot veel conflicten aanleiding geeft: ‘den burgeroorlog inBorne’. Jacobs zoon Johan treedt later toe, terwijl Karel en Isaac zich terugtrekken.

Aan de wieg van de familie Spanjaard staat Sara David van Gelder (1793-1882). Ze huwt Salomon Jacob Spanjaard (1783-1861) die tijdens zijn marskramerstochten haar ouderlijk huis bezoekt. Ze krijgen vijftien kinderen, van wie er zes in het eerste levensjaar sterven. De negen overige kinderen vormen het begin van de uitgebreide Spanjaardsfamilie. In 1861 vierden Salomon en Sara Spanjaard met hun kinderen en 50 kleinkinderen in Borne hun vijftigjarig huwelijksfeest, en ter gelegenheid daarvan werd de familievereniging Berith Salom opgericht, die nog steeds bestaat.

De familie is over de hele wereld uitgewaaierd. Hier worden alleen die personen besproken die ten tijde van de oorlog nog in Borne wonen, hun namen zijn vet gedrukt, of zij die er geboren zijn. Van de vele nakomelingen komen er 179 in de oorlog in Europa om en vier in Indië, de meeste worden vermoord in concentratiekampen.

Salomon en Sara liggen op de Joodse begraafplaats begraven. Hun kinderen zijn:

1. Jacob Salomon (1813-1899) 1e x Rosina Zwartz (1816-1846) 2e x Charlotte Lehmann (1820-1896)

2. Berendina Salomon (1816-1899) x Salomon Izak Zwartz ( 1804-1864 )

3. Benjamin Salomon (1819-1904) x Eva Wijnberg

4. Levie Salomon (1821-1892) x Betje van der Wijk ( 1828-1901 )

5. Dorothea Salomon (1823-1887) x Mozes Cohen

6. Nathan Salomon (1825-1897) 1e x Carolina de Jong (1826-1869) 2e x Hendrina Vos (1836-1899)

7. Lena Salomon (1827-1871) x Roelof Barend Citroen

8. David Salomon (1831-1916) x Eva Cohen

9.Abraham Salomon (1834-1871) x Roosje Citroen

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Salomon Jacob Spanjaard?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Salomon Jacob Spanjaard

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen