Kwartierstaat Jonkman » Jan Arentsz. Broeder (Exalto) (± 1546-????)

Persoonlijke gegevens Jan Arentsz. Broeder (Exalto) 

• Hij is geboren rond 1546 in Leiden.Bron 1
• Beroepen:
• chirurgijn.
• Doctor in de medicijnen.
• Hij is overleden.
• Hij is begraven op 6 april 1604 in Leiden.

  Begraven nazien, Mechelijne wordt al in 1601 als weduwe vermeld.
  391601Oud-belastingboek-1601 (eigenaar)Rapenburg.022170/1Joncvrouwe Mechlyne van Almoras, wedue van Doctor Exalto
  
  Grafboek Pieterskerk 9v
  Bron: Grafboeken Pieterskerk register
  Soort registratie: Grafboeken Pieterskerk
  Plaats: Leiden
  Bijzonderheden:
  Ligging graf: Kruiskerk
  Nummer graf: 69
  Genoemd 
  Jan Arentszn. Exalto
  Relatie 
  gehuwd met Mechelina van Almaras
  
  Grafboek Pieterskerk 56
  Bron: Grafboeken Pieterskerk register
  Soort registratie: Grafboeken Pieterskerk
  Plaats: Leiden
  Bijzonderheden:
  Ligging graf: Streek 1
  Nummer graf: 4
  Genoemd 
  Jan Ariënszn. Exalto (dr.med.)
  
  Grafboek Pieterskerk 55v
  Bron: Grafboeken Pieterskerk register
  Soort registratie: Grafboeken Pieterskerk
  Plaats: Leiden
  Bijzonderheden:
  Ligging graf: Streek 11
  Nummer graf: 5
  Genoemd 
  Jan Ariëns Exalto (chirurgijn)
  Diversen: overleden
  Relatie 
  gehuwd met Meinsgen Cornelisdr.

• Een kind van Aerent Janszn. Broeder en Cateryna Maertensdr Exalto
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 16 augustus 2025.

Gezin van Jan Arentsz. Broeder (Exalto)

(1) Hij is getrouwd met Marijtge Dirckx.

Zij zijn getrouwd

Kind(eren):

1. Geryt Broeder (Exalto)  
2. Anna Broeder (Exalto)  
3. Trijntje Broeder (Exalto)  
4. Jannetje Broeder (Exalto)  
5. Dircgen Broeder (Exalto)  

(2) Hij is getrouwd met Mechelijne van Almaras.

Toestemming voor het huwelijk is 26 juni 1587 verkregen te Leiden.

Bronvermelding
NH Ondertrouw B. april 1586 - november 1591., archiefnummer 1004, Nederlands Hervormd Ondertrouw (1575-1795), inventarisnummer 2, blad B - 187
Gemeente: Leiden
Periode: 1586-1591

NH Ondertrouw B. april 1586 - november 1591. B - 187
Bron: doop-, trouw- en begraafregister
Soort registratie: DTB Trouwen
Plaats: Leiden
Bijzonderheden:
Getuigen bruidegom: Tobias Aerntsz broer - Getuigen bruid: Nicolaes van Assendelft neef - Philippote van der Duyn nicht - Raadhuis. Voorvoegsel bruid en haar nicht: Jvr. Haar neef: Jhr.
________

Den 26 July 1587 (gehuwd) Meester Jan Aerentz Exalto van Leyden, vergezeldschapt met Tobias Aerentz zijn broeder, met: Jonckvrouwe Meechelina van Almeras van Jacobswoude vergezeldschapt met Joncheer Nicolaas van Assendelft ende Joncvrouw Philipote van der Duin haer respectieve neve en nichte".

Kind(eren):

1. Johannes Exalto   
2. Arent Exalto d'Almarez  ± 1586-> 1675 
3. Nicolaes Exalto  ± 1588-????

Notities over Jan Arentsz. Broeder (Exalto)

Volgens E.Pelinck in Jaarboek CBG deel XV 1961

Mr. Jan Arendsz. (van) Exalto, geb. Leiden 1564, advocaat
ald., 1_ Leiden 1599, tr. ald. 14 juli 1587 Mechelyne van
Almaras, van Jacobswoude, t ‘s-Gravenhage 1614, dr. van
François en Adriana van Assendelft.

Jan Arendsz. Broeder, zoon van Arend Jansz. Broeder en Catrijn Maer-
tensdr., verkoopt 4 september 1577 met zijn moeder een huis op
de hoek van de Kolfmakerssteeg, hetgeen daar in die zelfde buurt
is 7). Kort vóór 20 maart 1579 moet Arent Jansz. Broeder zijn
overleden en een week later verschijnt zijn weduwe Katrijn Maer-
tensdr. Exalto voor weesmeesteren 8). Zij moet met haar oudste
zoon testament en inventaris overleggen. Blijkens het bevolkings-
register van 1581 woont zij met twee kinderen, Elysabeth en Tobias,
de laatste als student, in een der huizen van het voormalige Falijde
Begijnhof. Haar zoon, inmiddels Mr. Jan Arendsz. Broeder chirur-
gijn, gehuwd met Marytgen Dircsdr. woont dan op de Pieterskerkgracht.
Mr. Jan Arendsz., die niet in 1564 maar in 1546 werd
geboren 9), heeft zijn heelmeesterschap aan de jonge Leidse uni-
versiteit blijkbaar een meer wetenschappelijk tintje willen geven. Hij
verwierf namelijk 25 november 1584 het licentiaat in de medicijnen
en waarschijnlijk is hij dezelfde, die op 25 juni 1586 tot doctor in
de medicijnen promoveerde en naar Utrecht vertrok 10).

Marytgen Dircsdr. moet vóór 1587 zijn overleden. Op 14 juli 1587
hertrouwt hij namelijk met Mechelyne van Almeras. De bruidegom,
toen voor het eerst zich met de naam van zijn moeder tooiend,
was vergezeld van zijn broeder ,.Tobias Arentsz., de bruid van haar
neef en nicht jonkheer Niclaes van Assendelft en jonkvrouwe Philippote van der Duyn”.

Mr. Jan Exalto, doctor in de medicijnen, had 8 februari 1591
een aanzienlijk huis op het Rapenburg, halverwege de Volders-
gracht en de Houtstraat gekocht van jonkheer Philip van Assen-
delft. Het heeft niet minder dan zes vuurplaten 11). Zijn weduwe
verkoopt het huis 6 april 1604 aan haar zwager mr. Tobias Exalto
van wie o.m. de volgende data bekend zijn. (zie Tobias)

Rest nog de vraag in hoeverre de in het begin van dit verhaal
vermelde eerste generatie Exalto, derhalve de ouders van Mr. Arend
Exalto d’Almaras, identiek is met het hierboven genoemde echt-
paar Mr. Jan Arends Exalto en Mechelyne van Almaras. Het
geboortejaar moet, zoals reeds gezegd, een vergissing zijn evenals
de kwalificatie van advocaat, welke we geen enkele maal bij Jan
Arendsz. aantroffen. Het is kennelijk een verwisseling met zijn
broer Tobias; de naam Mechelyne laat geen twijfel.
Bij zijn inschrijving als student op 15 mei 1601 is Arnoldus Ex Alto 14 jaar
oud; hij woont bij zijn moeder. Hij zou derhalve in 1587 geboren
zijn en niet overeenkomstig de trouwdatum van zijn ouders in 1588.
De aanduidingen der leeftijden zijn echter niet altijd juist. Op
25 april 1659 verklaart hij 73 jaar te zijn, derhalve geboren 1586 15).
Is hij dus uit het eerste huwelijk en een stiefzoon van Mechelyne,
wier naam hij overnam ? Wellicht dat een ander, via het Haagse
notarieel, waar in de eerste helft der 17de eeuw tamelijk veelvuldig
een Aarnout Exalto auditeur uit Gorcum voorkomt, de wat vage
generatie verder kan aankleden. Wij menen voorlopig over Exalto
te mogen eindigen.

7) Waarboek F f. 214 vo
8) Archief weeskamer 1, deel 1 f. 163 en 165
9)Secr. na 1574 nr. 1074 f. 67 en 84: not. 22 nr. 47. 25 febr. 1594: Mr. Johan
Exalto dr. medicinae out omtrent 48 jaar.
10) P. C. Molhuysen, Bronnen tot de geschiedenis der Leidsche universiteit 1
(1913), 38-39, 44.
11) Waarboek R, 184; secr. na 1574 nr. 4031
15) Vriendelijke mededeling mr. A. K. Vink. - Op 2 sept. 1609 wordt de
zoon van joffr. Asalto (Steenschuur) in de Pieterskerk begraven.
Mogelijk is dit Gerard, student 11.2.1589, derhalve uit het eerste huwelijk.
Zeker niet Nicolaas, die 20.2.1602 oud 14 jaar werd ingeschreven, want
10.4.1610 geeft zijn moeder een machtiging af tot verhuur van land van
de vicarie van Jonkheer Amelis van Bouchorst, waarvan de dan uitlandige ‘Nicolaas de possesseur is. (Nat. Leiden 91, nr. 63 en 64)

Index op personen voorkomende in de Aflezingsboeken 1574 - 1649
Broeder, Jan Arentsz.
Schutter in het rot van Pieter Jacopsz.
Idem
Nachtwacht in het rot van Coen de molenaar

datum aflezing:
1578-04-25
1578-09-29
1578-10-25
inv.nr.14- folio 194
inv. nr. 15 folio 5
inv.nr. 15 folio 15

1579. 002
Bron: notarieel register
Soort registratie: Index Notarieel Archief
Aktedatum: 02-01-1579
Bijzonderheden:
Notaris: Wurt, Salomon Lenaertsz van der
Inventarisnummer 8 van archiefnummer 506 in Archieven
Geregistreerde 
Jan Arentsz (chirurgijn)
(scan 31 van 380)
Jan zou omstreeks XXXIII jaar oud zijn
(akte voor mij niet leesbaar, dordrecht wordt er in vermeld...)
_____________
ELO
Volkstelling 1581

Broeder --- fol. 67
Broeder mr. Jan Aerntsz., 5 kinderen fol. 84v.
___________

1584. 035
Bron: notarieel register
Soort registratie: Index Notarieel Archief
Aktedatum: 11-02-1584
Bijzonderheden: Notaris: Wurt, Salomon Lenaertsz van der
Inventarisnummer 12 van archiefnummer 506 in Archieven
Geregistreerde 
Jan Arentsz (chirurgijn)
Bronvermelding
1584., archiefnummer 506, Archief van notaris Salomon Lenaertsz. van der Wuert, 1571-1614, inventarisnummer 12, blad 035
Gemeente: Leiden
Periode: 1584
scan 71 van 493

Op huijden den xien februarij A[nn]o xvc vier ende tachtich compareerde voor mij notaris pubijck ende voorden ondergescreven getuijgen Gerijt Pietersz Thuijnman van Leijden thuijnman wonende tot Alckmaer out omtrent xl jaren de welcke bij zijn conscientie ende ziele zalich in plaetse van eede, ten versoucke van Mr Jan Arentsz chirurgijn wonende binnen der stede van Leijden als getrout hebbende Meijntgen Cornelis der wege wijlen Wolfert Jans ende kouckebacker tuijcht ende verclaert waerachtich te wesen hoe dat hij getuijge schuldich geweest zijnde aende voors[eijd]e za[liger] Wolfert Jansz ende Meijnsgen Cornelisdr voorn[oemt] een somme van dertich gulden te  xl grooten, reste van meerder somme, ter cause van coope van koucken, hij getuijge naderhant deselve dertich gulden betaelt heeft gehadt aen Jan Jansz Kouckebacker tot Leijden deselve Wolfert Jansz vader, die hij daer van obligatie gepasseert hebben, deselve obligatie (hoe wel die is betaelt) alsnoch onder de voors[eijde] Jan Jansz is berusten. Presenteren in cas van recollemente alle tezelve bij zijn eede solempnelicken te affermeren ende te bevestigen voor alle heeren ende rechteren des noot ende versocht zijnde, versouckende den voors[eijde] requirant hier van te hebben acte, aldus gedaen binnen der voors[eijde] stede van Leijden ten huijse mijns notaris ten dage ende jare alsvoren, ten xutie?
van Dirck Pietersz van Egmont ende Jan Allertsz van Heemskerck scrijvers als getuijgen hiertoe versocht zijnde.
S Lennerts van der Wuert notaris
Dirc van Egmont
Jan van Heemskerck

(dit is ws een andere jan arents die getrouwd is met meijntgen cornelis....)

1585. 032
Bron: notarieel register
Soort registratie: Index Notarieel Archief
Aktedatum: 09-02-1585
Soort akte: Testament
Bijzonderheden:
Notaris: Wurt, Salomon Lenaertsz van der
Inventarisnummer 13 van archiefnummer 506 in Archieven
Geregistreerde 
Jan Arentsz (licentiaet in medicijnen)
Bronvermelding
1585., archiefnummer 506, Archief van notaris Salomon Lenaertsz. van der Wuert, 1571-1614, inventarisnummer 13, blad 032
Gemeente: Leiden
Periode: 1585

Een testament wordt opgemaakt door Jan Arentsz en Marijtge Dirckx, zij benoemen elkaar als universeel erfgenaam en er worden ook voogden aangesteld over de eventueel na te laten kinderen. Door Jan wordt zijn broer Tobias Arents aangesteld en door Marijtge: Jacob Snouck deurwaerder shove van holl[an]t haeren cousijn

Akte moeilijk leesbaar.

1585. Geïndiceerd., archiefnummer 506, Archief van notaris Willem (Claesz. van ) Oudevliet, 1577-1602, inventarisnummer 50, blad 056v
Gemeente: Leiden
Periode: 1585
Persoon 
Jan Arentsz Broeder (dokter)
In de akte wordt vermeld dat Jan Arentsz XXXIX jaar oud is.

1587. 322
Bron: notarieel register
Soort registratie: Index Notarieel Archief
Aktedatum: 03-12-1587
Bijzonderheden:

Notaris: Wurt, Salomon Lenaertsz van der

Inventarisnummer 16 van archiefnummer 506 in Archieven
Geregistreerde 
Mechelina Almeras van
Geregistreerde 
Jan Arentsz Exalto

Bronvermelding
1587., archiefnummer 506, Archief van notaris Salomon Lenaertsz. van der Wuert, 1571-1614, inventarisnummer 16, blad 322
Gemeente: Leiden
Periode: 1587

Frans Angevare:
1581
Jan Aerntsz Broeder staat hier links onder: https://www.erfgoedleiden.nl/collecties/archieven/archievenoverzicht/inventaris/memorixscan/eadid/0501A/inventarisnr/1289/afbeelding/NL-LdnRAL_AR_501A_1289_089  met vrouw en 5 kinderen, wonende Kercgraft ghaende na de Langhe Diefsteech. In de marge staat vermeld schutter.

LEIDEN - GROTE BEWIJZEN C
16-5-1578 t/m 19-2-1603
door H.J. van der Waag
folio 66
Maria dr van Cornelis Philipszn en Margriete Bouwensdr
Voochden: Mees Philipszn oom en Adriaen Jacobszn van Dam
Een testamentaire dispositie van Niesgen Willemsdr haar oude moeye van 15-11-1568 gepasseert voor Pieter Adriaenszn Storm
2 obligaties op Jan Aerntszn Broeder d'eene gedateerd 16-3- ende d'ander van 24 juni beyde van 1580 elk van 12 gulden tbv Tryntge Cornelisdr te betalen by forme van legaet tot hare mondige of huwelicke toe.
Op 30-5-1585 heeft Meeus Philipszn 25 gulden gebracht die op rente belegd zyn onder Adriaen Jacobs van Dam volgens obligatie.

Volgens genealogie online:
Jan/Johan Arends Broeder alias Exalto (mr), van Leyden, geboren ong. 1546 (is op 25-02-1594 omtrent 48 jaar), chirurgijn / dr. medicinae (25-11-1584 licentiaat in de medicijnen, op 25-06-1586 doctor in de medicijnen en vertrekt naar Utrecht, overleden < 06-04-1604, trouwt 1ste maal met Marietgen Dircdr., overleden < 14-07-1587. In 1581 wonen Jan Arends en Marietgen Dircdr. aan de Pieterskerkgracht.

Trouwt 2de maal 26-06/14-07-1587 te Leiden op het Raadhuis (getuigen bruidegom: Tobias Aernstsz, broer; getuigen bruid: Nicolaes van Assendelft, neef en jonkvrouwe Philippote van der Duyn, nicht) met Jonkvrouwe Mechelijna van Almaras, geboren Jacobswoude ong. 1561/1562, overleden Den Haag 1614, dr. van Francois Alvaro van Almeras en Adriana Barthoutsdr. Van Assendelft.
Op 08-02-1591 koopt Jan Arends Broeder een aanzienlijk huis op het Rapenburg, halverwege de Voldersgracht en de Houtstr. van Jonkheer Philip van Assendelft. Het huis had niet minder dan 11 vuurplaten.
Op 06-04-1604 verkoopt Jonkvrouwe Mechelijna van Almaras, weduwe, het huis aan zwager Mr. Tobias Exalto.
http://familieexaltoexaltus.hyves.nl/blog/45710242/eerste_generaties_Exalto_d_Almaras_0_t_m_VIII/3IH5/#

Gezondheidszorg in Leiden in de late middeleeuwen
Door Rudolph Ladan

Marius van Loon:
2.828JAN ARENDS BROEDER (alias EXALTO), geb. Leiden 1546; medicus, mr. chirurgein; overl. Leiden voor 1599 (tr. Marietgen Dircxdr.); hertr. Leiden 14 juli 1587
2.829JONKVROUW MECHELIJNA VAN ALMARUS, geb. Sint Jacobswoude 1562; trad in 1572 in de abdij Leeuwenhorst; overl. ‘s-Gravenhage 1614
aAREND BROEDER (EXALTO), geb. Leiden
bNICOLAAS BROEDER (EXALTO), geb. Leiden
cJOHAN BROEDER (EXALTO), geb. Leiden

Te Leiden bewoonden ze een huis op Rapenburg 22, een aanzienlijk huis met zes stookplaatsen. Na het overlijden van Jan Arends Broeder, verkoopt zijn weduwe het huis in 1604 voor f 1737.7.9 aan haar zwager Tobias Exalto. Na deze verkoop bezat zij nog een huis aan de oostzijde van de Papengracht.

__________________

ELO
Index op de getuignisboeken, 1581-1810.
Broeder Johannes, mr. chirurgijn Z 174v., Z 223v.

10-11-1588
Betreft een verklaring door Jacob Cornelissen van Berkel over een medische ingrijp bij zijn zoon gedaan door mr Izaack van Sparrenberch, waarbij Johannes Exalto, doctor aanwezig was.

Author: Ladan, Rudolph
Title: Gezondheidszorg in Leiden in de late middeleeuwen
Issue Date: 2012-12-12
Jan Arentsz Broeders, die zich later Jan Exalto noemde, werkte (in ieder geval) sinds 1579 als chirurgijn in de stad. Hij was in 1585 licentiaat in de medicijnen en
in 1587 doctor medicinae.
227 RAL, ONA, inv. 8, akte 2 (2 januari 1579); ONA, inv. 13, akte 32 (9 februari 1585); ONA, inv. 16, akte
322 (3 december 1587).

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Jan Arentsz. Broeder (Exalto)?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Jan Arentsz. Broeder (Exalto)

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen