Het laatste, grootste deel van zijn werkzame leven was hij in touw als watermolenaar op diverse waterstaatkundige eenheden (poldermolens).
Waarschijnlijk begon Jan Kuijper zijn carrière als watermolenaar in deeltijd.
Dat was op de Noorder Rekermolen in 1730.
Het fulltime-inkomen voor de bediening van de Noorder Reeker Molen bedroeg gemiddeld 53 gulden per jaar.
Daarna draaide Jan zeven jaar lang op de Oudburger watermolen.
Van 1735 tot 1742 woonde hij daar met zijn gezin.
Het molenaarschap van de Oudburgerpolder werd het best betaald. Jan Kuijper ontving circa 90 gulden per jaar voor zijn werkzaamheden. Maar hij had het hier waarschijnlijk ook het druktste omdat hij met deze ene molen de grootste polder boven water moest houden. Tijdens de grote veepestepidemie van de jaren veertig van de 18e eeuw zou hier het loon worden verlaagd naar 86 gulden. Dat was nog altijd zes gulden meer dan wat een molenaar in de Schermer of de Heerhugowaard (dat zijn andere Noord-Hollandse polders) ontving.
Jan Kuijper eindigde zijn werkzame leven op de Zuurvenspoldermolen, waar hij ruim 20 jaar werkte.Dit werk bracht een inkomen met zich mee van 75 gulden per jaar. De laatste jaren woonde hij daar met zijn dochter Grietje Jans en haar gezin.
~ Reekinge en Omslag bij Pieter Henneman en Gerrit Hendriksz. Kager, molenmeesteren van de Zuurvens polder onder Bergen, van alle der kosten gevallen aan den Molen in 't polder in den jare 1762 ~
Uit de jaarrekening 1762, zoals die is vastgesteld op 24 januari 1764, is dit de bovenste kostenpost:
"Jan Kuijper en desselfs schoonzoon Pieter Mos te Samen een Jaar maalloon: fl 75"
Jan Kuijper heeft ruim 42 jaar gewerkt in de Bergense polders. In zijn jonge jaren aantoonbaar als transportondernemer (bevragter).
Zuurvenspolder: in de jaren 1710-1732
Oudburgerpolder: dito van 1713 t/m 1732
Middel Reekerpolder: in de jaren 1712 en 1722
Noorder Reekerpolder: over de jaren 1717, 1719, 1720
Tot Jans opdrachtgevers behoorden diverse polderbesturen. Het doel van die besturen was om het polderland te beschermen tegen opdringend water. Daarvoor hielden zij vaarten en watermolens in stand. Wat Jan precies vervoerde is niet expliet bekend, maar zijn vragt moet met die missie samengehangen hebben. Het vermoeden bestaat dan ook dat Jan door zijn opdrachtgevers op pad werd gestuurd met alle benodigde grondstoffen waarover we in de polderrekeningen kunnen lezen, dus met vragtladingen aan: hout, riet, steen, zeil, touw, teer of vet. Waarschijnlijk zal ook het transport van vragten aan aarde tot het door Jan aangenomen takenpakket hebben behoort. Dat zijn althans de spullen zoals die uit de stukken vallen te herleiden, en het zijn bovendien spullen die niet vanzelf hun plaats van bestemming bereikt zullen hebben! Ook het feit dat niets 'om niet' afgevoerd kan raken, verklaart de noodzaak van het inhuren van Jan als bevragter en maakt de hier geschetste invulling van zijn rol voor ons hoogst aannemelijk. Hoe dat bevragten precies in zijn werk ging, c.q. hoe Jan dat klaarspeelde om al die vragtladingen over al die jaren in al die polders te krijgen, daarover blijven de bronnen opvallend stil. Wellicht is dat omdat het middel van transport voor die tijd en plaats erg voor de hand lag. Tranportmiddelen waren schaars en infrastructuur ook. De wegen in Jans tijd waren slecht c.q. ontbraken op veel plekken nog. Het transport verliep in die dagen daarom bij voorkeur over water. Als we bovendien bedenken dat het in Jans geval ging om de bevoorrading van polders en van diverse watermolens, dan ligt vervoer per boot door bevragter Jan toch het meest voor de hand.
Let wel: dit is wat uit overlevering bekend is. Het gaat hier om vragten genoemd in bestudeerde jaarrekeningen van poldermeesters, waarvoor Jan Kuijper met name de genoemde de prestatie leverde.
op 10 juni 1719 --, opt Saenegeest, Bergen NH.
van 1735 tot 1741 Groene Dijk, ca 400m ten NO van de Schapenlaan, tussen de Molensloot en de Banscheidingsloot, Oudburger molen, Oudburger polder, Bergen NH.
van 1742 tot 1762 Aan de Molen Sloot van Suijervens Polder (voor de bocht naar de Baakmeer Dijck) tegenover Ooster Dijck 1 op ca 100 m, Zuurvenspoldermolen, Zuurvenspolder, Bergen NH.
~ Ter aarde bestelling van Jan Kuijper, alias Jan Dircxsz, in 1762 ~
Jan Kuijper is begraven tussen 1 en 22 april 1762 in Bergen NH.
Citaat uit het register van de impost (gemeentebelasting) op het begraven (gaarder): April 1762
aangever: blanco ~ overledene: Jan Jansz(?) Cuijper ~ plaats: Sanegeest ~ Pro Deo (gratis en voor niets).
Deze Jan "Jansz?" Cuijper wist goed te verbergen dat hij een rijk man was!
De registraties in dit impostregister hadden tot doel om de begraafbelasting te innnen. In die zin laten de notities in het impostregister zich slecht vergelijken met de overlijdensaktes in onze huidige burgerlijke stand/bevolkingsboekhouding. Want er ontbreekt nogal wat aan: de datum van het overlijden; de leeftijd van de overledene, de geboorteplaats; bij volwassenen de namen van de ouders; bij kinderen de naam van de moeder; de geboorteplaats. Ook werd de relatie aangever en overledene niet in alle gevallen aangeduid en bij vrouwen werd de familienaam soms weggelaten.
In dit impostregister staan in april totaal drie begrafenisaangiften genoteerd. De bovenste twee zonder specifieke dagaanduiding, waarvan Jans' begrafenis de eerstgenoemde is. De derde begrafenis is gedateerd op 22 april. Waarschijnlijk is Jan dus ergens tussen 1 en 22 april 1762 begraven.
Hij is getrouwd met Anna(Anti) Dircxs.
Zij zijn getrouwd op 2 november 1710 te Bergen.Bron 1
~ Gemeentetrouw 2-11-1710 ~
Jan Dircxsz Jonghman (bruidegom)
Anna Dircxs Jongedoghter (bruid)
was getekend, door:
Anthonij de Lange (schout)
Dirck Eelisz en Jan Pietersz Goolen (schepenen)
S van der Mij (secretaris)
In de huwelijksakte van dit paar staat geen vermelding over een "betoog". De afwezigheid van een betoog geeft in principe aan dat beide partners afkomstig zullen zijn uit Bergen NH. Een betoog was namelijk nodig om te kunnen trouwen, wanneer (een van) beiden afkomstig zou(den) zijn uit een andere woonplaats.
Voor een eventueel kerkelijk huwelijk is er geen concrete bron. Het RK-trouwboek van Bergen NH begint pas in 1721. Dat Jan en Anna ook in de kerk getrouwd zullen zijn, ligt echter zeer voor de hand.
Kind(eren):
grootouders
ouders
broers/zussen
kinderen