Stamboom Helmantel » Jan Derks (1697-1765)

Persoonlijke gegevens Jan Derks 

• Hij is geboren augustus 1697 in Doezum.Bron 1

  Doop 22-08-1697 Grootegast
  
  Kind Jan
  Geslacht m
  
  Vader Derck Jansen
  Moeder Ebel
  
  Bron Doop- en trouwboek Grootegast en Doezum 1628-1789
  Collectie DTB (toegang 124)
  Inventarisnummer 206

• Hij werd gedoopt op 22 augustus 1697 in Grootegast.Bron 2
• Feit: (Levensloop) van 1753 tot 1765 .Bron 3

  Jan Derks en Tietje Jans zijn de voorouders van de Feitsma's (Jan Jans Feitsma & Antje Eeuwes Wiersma). Op 15 augustus 1761 kopen Jan Derks en Tietje Jans samen met Jan Jans Koning en Hiltie Jannes uit Grootegast een bakkerij in Lutjegast. Verkopers zijn Jurjen Cornelis Eissema en Ebeltje Jiljes. (R.A.P.G., Oosterdeel Langewold LXX C 5)
  
  In 1765 heeft Tietje Jans als weduwe van wijlen Jan Derks aandeel in de molen en de bakkerij te Lutjegast (R.A.P.G., Westerdeel Langewold Extra Regtdag, 24 Jun 1765). Na het overlijden van Jan Derks wordt op 30 september 1765 de akte van scheiding (verdeling van de erfenis) opgesteld. Bij de verdeling vertegenwoordige Tietje Jans, haar drie kinderen (Eibeltje, Jan en Trijntje). Daarnaast verschenen Derk Jans, Harm Jans en Jeltje Jans als zijn meerderjarige kinderen bij Grietje Harms. Beerent Jans, zijn minderjarig zoontje bij Ebeltje Beerents werd vertegenwoordigd door Hendrik Berent (voormond) Pauwel Jans (sibbe) en Claes Cornelis als vreemde voogden. Er waren dus op dat moment nog zeven van zijn (veertien) kinderen in leven.
  
  De "profijtelijke staat" van Jan Derks op het moment van zijn huwelijk met Tietje Jans (in 1753) werd vastgesteld op 653 Carolus Guldens en 3 stuivers. Dit bedrag werd, tesamen met zijn "lijfstoebehoren", verdeeld onder de zeven kinderen. Het resterende bezit werd half aan Tietje Jans nagelaten en voor de andere helft aan de zeven kinderen. Waarbij was vastgelegd dat Tietje hen direct uit zou kopen. De kinderen staan de boerderij aan Tietje af: "de Behuisinge met de Beklemminge van 84 Jukken Landes, geleegen onder de Clockslagh van Grijpskerk en Lutkegast, waar van de Convooi Mr. Spiets Eigenaar is, in voegen thans bij haar (Tietje) word gebruikt ende bewoond, met Schutten en Wringen en het Balkhoet; verders den geheelen inboedel met In en Uit schulden ten Inventarium gespecificieert of niet". Zij ontvangen ieder: - 93 Car. Gld 15 Stuivers en 2 doiten (1/7 van 653.3 aan voorhuwelijks bezit van Jan Derks) - 120 Car. Gld. 14 Stuivers en 2 doiten (1/7 van de helft van het sedert het huwelijk aangewonnene) - 6 Car. Gld. zijnde de waarde van 1/7 van het "lijfstoebehoren" van Jan Derks - 1/7 van "een plaatse gelegen onder de Klockslagh van Lutkegast, doende jaarlijx in het geheel tot huure een somma van 80 Car. Guldens, groot met sijne behuisinge en Schuire 45 1/2 Grasen Landes".
  
  De waarde van de erfenis bedroeg daarmee in totaal 693.3.0 (Gld-Stuivers-Duiten) aan voorhuwelijks bezit en lijfstoebehoren en ca. 1690 Car. Gld. aan tijdens het huwelijk aangewonnen bezit. Dit maakt tesamen circa 2383 Carolus Guldens. Daar kwam nog bij het onroerend goed in Lutjegast dat verhuurd werd voor 80 guldens per jaar. Het is onduidelijk of het hier gaat om de bakkerij en de molen die Jan Derks en Tietje Jans in 1761 aankochten of dat het om iets anders gaat. De bakkerij en de molen worden in deze akte verder niet genoemd en zijn anders wellicht kort voor het opstellen ervan verkocht.
  
  Van Tietje Jans weten we niet wanneer ze overleden is. Er ontbreken wat gegevens in het DTB van Lutjegast. Zij komt echter nog enkele malen voor in de rechterlijke archieven in Groningen: In 1781 kopen Trijntje Jans en Jan Sipkes een boerderij o/ Lutjegast. Hiervoor lenen zij bij diverse mensen geld, o.a. bij Eeuwe Ennes en Dieuwerke Martens, de schoonouders van Jan Jans Feitsma: "Ywe Ennes en Diewerke, wonende te Boerum, lenen 1200 gulden aan Jan Sippes (Sipkes) en Trijntje Jans, ehelieden te Lutjegast. Als borgen voor 600 gulden verschijnen Sipe (Sipke) Halbes, wonende op 't Dorp onder Doesum en de E. Tietje Jans (weduwe van Jan Derks in de Westerhorn)." (R.A.P.G., Grijpskerk Tn 735 Inv nr 78 fol 265, 25 aug 1781). Op 13 mei 1782 verschijnt Tietje als borg bij een andere lening.
  
  De laatste informatie over Tietje vinden we als zij in augustus 1783 borg staat voor een lening voor haar andere dochter, Ebeltje: "Jan Daniels en Eibeltje Jans, woonachtig op "Hilmahuis" lenen 500 gulden 500 gulden van de wedman Harm Hindriks. De E. Tietje Jans is borg." (R.A.P.G., Grijpskerk Tn 735 Inv 79, 4 aug 1783).

• Hij is overleden op 22 mei 1765 in Westerhorn, Grijpskerk, hij was toen 67 jaar oud.Bron 1
• Een kind van Derck Jans en Ebeltje Jiljes
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 11 oktober 2012.

Gezin van Jan Derks

(1) Hij is getrouwd met Grietje Harms.

Ze zijn in de kerk getrouwd op 24 juni 1725 te Lutjegast, hij was toen 27 jaar oud.Bron 4

Kind(eren):

1. N. N. Jans  > 1725-1726
2. IJdje Jans  -1728
3. IJdje Jans  -1731
4. Derk Jans  1732-????
5. IJdje Jans  -1739
6. Harmen Jans  1736-????
7. Jilje Jans  1738-????
8. IJdje Jans  -1740
9. Arent Jans  -1765

(2) Hij is getrouwd met Ebel Berents.

Ze zijn in de kerk getrouwd op 8 september 1748 te Lutjegast, hij was toen 51 jaar oud.Bron 4

Kind(eren):

1. Beerent Jans  1749-????

(3) Hij is getrouwd met Tietje Jans.

Toestemming voor het huwelijk is 11 januari 1753 verkregen.Bron 5

Huwelijk 28-01-1753 Lutjegast

Bruidegom Jan Derks, van Lutjegast

Bruid Teetje Jans, van Lutjegast

Bron Kerkeboek Lutjegast 1684-1792
Collectie DTB (toegang 124)
Inventarisnummer 270, folio 067
______________________________________

Uit het Familieboek Feitsma (door Ir. F. Feitsma en D.P. Feitsma):
Jan Derks was boer in de Westerhorn o/ Lutjegast. Van zijn huwelijk met Tietje Jans bestaat een huwelijkscontract. In het kort wordt het volgende overeengekomen: Bruid en bruidegom hebben besloten een christelijk huwelijk in voegen nabeschreven aan te gaan. Zij verklaren dat "alle zodanige goederen sij Elieden bij elkanderen komen te brengen deswelke egter na de egte beslapinge in onze meenschap sullen verblijven. Soons en dogters uit dit huwelijk wordende geprocreëerd sullen tot hare ouders nalatenschap erna in gelijke sibbe wesen en bij alle erf en versterf het regt van representatie hebben en genieten en in der ouderen plaatse staan". Als er geen kinderen meer in leven zijn en de bruidegom komt voor de bruid te overlijden, dan "sal de Bruidt of dan nagelatene weduwe uit des verstorvene of van de geheele boedel en nalatenschap trekken een voor al een Summa van Hondert vijf en Seventigh car.gld; met hare lijves toebehoren sonder gelts meer". Wanneer de bruid voor de bruidegom overlijdt, dan "sullen haare erfgenamen uit de Boedel niets hebben te eischen als des verstorvenes lijves toebehoren sonder iets meer". Wanneer de kinderen uit dit huwelijk verwekt zonder eigen nakomelingen sterven dan "sullen alle vaste goederen wederom moeten vererven en versterven aan die zijde waar deselve sijn uit voort gekomen". De zigslieden (getuigen) waren aan de bruidegoms zijde Jacob Harms, Meerten Harms en Claas Harms als volle Neeven en zwager, aan de Bruidtsijde Lammert Tijssen als volle oom en Jan Jacobs als zwager, Brantie Berents, Jaco Harms en Claas Cornelis als voormondt en voogden over de Bruidegoms voorkind mede beleden 11-1-1753.

Kind(eren):

1. Ebeltje Jans Doornbos  1753-1824 
2. Jan Jans Feitsma  1755-1817 
3. Trijntje Jans  1756-????

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Jan Derks?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Jan Derks

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen