Stamboom Gerrit Rademaker » Cornelis Pietersz. (± 1485-1555)

Persoonlijke gegevens Cornelis Pietersz. 

• Hij is geboren rond 1485 in Oost-IJsselmonde.
• Beroep: waarsman (1521-1529,1532-1548).
• Hij is overleden in het jaar 1555 in Oost-IJsselmonde.
• Een kind van Pieter Dircksz. en N.N. Cornelisdr. van Driel
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 13 augustus 2004.

Gezin van Cornelis Pietersz.

Hij had een relatie met Soetje Jansdr..

Kind(eren):

1. Claes Cornelisz. van Driel  ± 1520-1578
2. Lodewijck Cornelisz.  ± 1525-1593 
3. Dirck Cornelisz.  ± 1530-< 1598 
4. Mariken Cornelisdr.  
5. N.N.Cornelis Pietersdochter  

Notities over Cornelis Pietersz.

Cornelis Pietersz. den ouden alias Neel Dircks; geboren naar schatting r
1485, overleden 1555 te Oost-IJsselmonde. Hij was waarsman (1521-1529,
1532-1548) en hoogheemraad (1530-1554) van de vier polders van West-IJss
en heemraad van Oost-IJsselmonde (tot 1553). In een register van verkoch
meinen van de keizer is een rente opgenomen, verkocht in het jaar 1542
Henry Stercke / conseilleur tresorier de l'ordre et Receveur qual. des f
de l'empereur / confesse avoir receu de Heynrick Claes Claeszone / et Co
Pieter Dircxs de IJsselmonde / la som(m)e de quatre vingt seize livres d
de quarante groz monn. de flandres la livre". [Ik Henry Stercke / raad e
saurier van staat en gequalificeerd ontvanger van de middelen van de kei
beken ontvangen te hebben van Hendrick Claes Claeszone / en Pieter Dircx
IJsselmonde / de somma van 96 pond en 40 groten Vlaams het pond]. Behalv
verkochte rente duidt op een behoorlijke welstand van Cornelis Pietersz.
deze vermelding het bewijs dat hij een zoon was van Pieter Dircksz. Corn
Pietersz. was vernoemd naar zijn grootvader van moederszijde Cornelis (N
Dircksz. van Driel. Opmerkelijk is dat deze vernoeming "Neel Dircken" en
malen volledig d.w.z. inclusief het patroniem, in de bronnen voorkomt (1
1559, 1568). Volgens een oude "Memorij" opgesteld aan het begin van de
zeventiende eeuw door Cornelis van Beveren, bezat de familie van Driel o
"derde weer" in West-Barendrecht, "toebehorende Cornelis Claesz. van Dri
(in Dordrecht) met Cornelis Pietersz.alias Neel Dircken". In 1534 werd C
Pietersz. vermeld als "d' Oude", dit om hem te onderscheiden van zijn i
kerk gevestigde jongere broer, die eveneens Cornelis Pietersz. heette. D
voeging "de oude" komt niet al te vaak voor in de bronnen, vermoedelij
de onderscheiden woonplaatsen van de broers. Bovendien was "jonge" Corne
tersz. reeds overleden voor het jaar 1545. Cornelis Pietersz. maakte geb
een zegel, maar helaas is hier geen afdruk van bewaard gebleven. Dat hi
zegel heeft bezeten valt af te leiden uit een akkoord dat op 2 januari 1
gesloten tussen de polders Dirck Smeetsland en het Nieuweland van West-
IJsselmonde. Omdat de vertegenwoordigers van deze polders geen zegel had
verzochten zij hun mede ingelanden Floris Oem heer van Wijngaerden, Jaco
liszoon Gorter, Cornelis Pietersz., Adriaen Jansz. en Geen Gijsbertsz. h
koord te bezegelen. Hetgeen zij "ten begeerten als boven over hen luijde
oock over ons zelven als mede Ingelande gaerne gedaen hebben, elcx met o
Zegelen uuthangende bezegelt hebben". In 1529 huurde Pieter Dircksz., d
van Cornelis Pietersz., "de Culck in de Hordijk, omgaende van Cornelis P
zoons tuijn of (=af) tot onzer Lieve Vrouwenhuysken toe". Waar het "ozne
Vrouwenhuisken" lag is niet bekend, maar in 1504 was al sprake "van de
Aert Heynen off tot onze vrouwen pad toe", gepacht door Pieter Dircxz. D
van Cornelis Pietersz. lag dus ten noorden of ten zuiden van de Culck, t
Hordijk en wetering. Opmerkelijk is dat bovengenoemde Aert Heijnen, stam
van een ander geslacht Van Driel, eveneens een "tuin" aan de Hordijk hee
zeten. Waren deze "tuinen" oorspronkelijk wellicht een geheel en zijn zi
stig uit het erfdeel van hun gemeenschappelijke voorvader Cornelis Dirck
Driel?. In de periode 1518-1542 werd in de polderrekeningen van Nieuw-Re
waard jaarlijks melding gemaakt van een betaling door Cornelis Pietersz
huur "van Willaertsdijcken". Aanvankelijk bedroeg de pachtsom voor dit d
gulden per jaar, maar vanaf 1537 werd dit bedrag opgehoogd tot 40 gulden
dezelfde reeks rekeningen was tevens sprake van de pacht door Cornelis P
tersz. "van ene worff" voor een bedrag van 3 gulden. Ook in de zestiend
kwamen al regelmatig forse verhogingen van de huur voor, want vanaf 152
dit bedrag verdubbeld tot 6 gulden per jaar. De polderrekeningen over d
voorgaande periode 1513-1517 ontbreken, maar in de rekening over 1512/1
Pieter Dircxz. de vader van Cornelis Pietersz., al genoemd als pachter v
"worff"! Uit de rekening van 1553/1554 blijkt dat de woning van Corneli
gelegen was op deze werf aan de Hordijk: hij betaalde pacht "van eenen w
hij op woent". Bovendien betaalde hij voor het achtste jaar de huur voo
eynt van Willairtsdijcxken" / van thecken of bij Heijnrick Aertsz. weduw
Zevenbergen toe / dat hij thien jaren verpacht (=gepacht) heeft". De hoe
venbergen was de meest zuidoostelijk gelegen hofstede in het Oudeland va
IJsselmonde: Willaertsdijkje werd later omgedoopt tot Zevenbergsedijkje
voorgaande verpachtingen van Willaertsdijkje zijn niet gevonden wegens e
in de rekeningen van 1543-1552. Cornelis Pietersz. was gevestigd in he
van IJsselmonde en woonde in de meest zuidwestelijke gelegen hofstede va
polder. Zoals uit het voorgaande blijkt gebruikte hij een stuk van het n
legen "Willairtsdijkje", dat de grens vormde tussen het Oudeland van IJs
de en de polder Nieuw-Reijerwaard. Hij had 7,5 morgen land in eigendom i
tweede hoef van het Oudeland van IJsselmonde en gebruikte verder nog d
aangrenzende hoef van 13 morgen, zodat geconcludeerd kan worden dat hi
melijk uitgebreid boerenbedrijf heeft gevoerd. Interessant is een vermel
1552, waaruit blijkt dat Cornelis Pietersz. 2,5 morgen in West-IJsselmon
bruikte, die eigendom waren van Jacob Cleysz.(van Driel) te Dordrecht. W
vanwege geldgebrek belastte Cornelis Pietersz. in datzelfde jaar voor he
recht van Oost-IJsselmonde twee van zijn percelen in het Oudeland met ee
theek. Cornelis Pietersz. was eigenaar van land in de polder Smeetslan
heeft dan ook diverse bestuurlijke functies in deze polder vervuld. Al
stigheid van dit grondbezit was Cornelis Pietersz. tevens eigenaar van g
"de kleine Nieuwelanden", aanwassen die gevormd waren aan de buitendijks
van de oude zeedijk van Smeetsland. Deze onbedijkte aanwassen waren in 1
eigendom van Jacob van Wijngaarden en zijn broers. In 1505 waren de gorz
middels bedijkt en was naast de Van Wijngaardens al sprake van andere ei
waaronder Pieter Dircksz., de vader van Cornelis Pietersz. Dit grondbezi
Pieter Dircksz. is overgegaan op zijn kinderen, want uit diverse akten b
dat Cornelis Pietersz. en zijn zwager Hendrick Aertsz. behoorden tot d
rijkste ingelanden van het Kleine Nieuwland. Eveneens afkomstig van zij
waren de percelen die Cornelis Pietersz. gebruikte onder Charlois, waa
1543 werd vermeld als gebruiker van land in de Hillen:"Neel Dircx 9 marg
was onder Charlois overigens nog sprake van een andere Cornelis Pietersz
in 1543 werd aangeslagen voor een huis en land in Charlois, De Hillen, e
's-Gravenambacht, en die in 1556 en 1570 nog vermeld werd als eigenaar v
in de Hillepolder. In de loop van het jaar 1555 is Cornelis Pietersz. ov
Dit blijkt uit het protocol van Oost-IJsselmonde "anno XVCLV", waarin i
gelegd dat een aantal inwoners, met name heer Jan Gerritsz. pastoer to
monde oudt omtrent....(niet ingevuld) jaren, Pieter Adriaensz. oud omtre
gentig jaren deese tijt hog heemraedt wesende, Andries Cornelisz. oudt o
zeeventig jaren, (en) Cornelis Pietersz. deese tijt meede heemraet wesen
omtrent.....(niet ingevuld) jaren, een verklaring aflegden. Hoewel Corne
Pietersz. dus blijkbaar niet zodanig ziek of verzwakt was dat hij zijn f
als heemraad niet langer kon uitoefenen, is hij datzelfde jaar overleden
rekening van de waarsman van West-IJsselmonde over 1555/1556 werd "Corne
Pietersz. saliger gedachten (...) toegeleyt dat hij tgemeenlandt dit voo
jaer (als heemraad) heeft gedient tot twee daegen." Na zijn overlijden k
gebruikte landerijen op naam van zijn erfgenamen: in 1557 gebruikte zij
duwe "Willaertsdijkje" en bezat zij 7,5 morgen eigen land in de tweede h
Samen met haar zoon Lodewijck Cornelisz. gebruikte zij de aangrenzende d
hoef van het Oudeland. Een akte van 4 januari 1562 maakt duidelijk wat e
beurde met het eigen land in de tweede hoef van het Oudeland, nadat oo
duwe Soetje Jansdr. was overleden. Haar zoon Dirck Cornelisz. en haar sc
Cornelis Willemsz. kochten tezamen het gerechte derde deel van de 7,5 mo
gen land in het Oudeland onder Oost-IJsselmonde. De verkoper was Claes C
Uit diverse gegevens blijkt, dat er een connectie bestaan heeft tussen C
Pietersz. en de leden van het geslacht Van Driel te Dordrecht. Corneli
en later zijn erfgenamen gebruikten land in West-IJsselmonde dat eigendo
van Jacob Claesz. van Driel (1552, 1557, 1562). Zoon Lodewijk gebruikt
nelis Claesz.(van Driel) in 1557 land in het nieuwe Buitenland van West-
drecht, gelegen direct naast percelen die eigendom waren van resp. Soe
en van Lenart Pietersz. Een verdere verwijzing voor onderlinge banden i
akte van 5 februari 1568, waarin sprake is van koop van land door meeste
Adriaen Wensen, advocaat, voor de ene helft, en zijn zuster Margriete We
weduwe van Cornelis Claesz. van Driel, voor de andere helft. De koop bet
een hoeveelheid buitendijks land en "uitgorsen" gelegen voor West-Barend
belend o.a. aan de erfgenamen van Cornelis Pietersz. alias Neel Dircke
hierbij gegaan zijn om het reeds eerder gesignaleerde "derde weer" in We
tendrecht, genoemd in de "Memorij" van Cornelis van Beveren, "toebehoore
Corn(elis) Claesz. van Driel met Cornelis Pietersz. alias Neel Dircken
huwde Soetje Jansdr. geboren naar schatting rond 1500, overleden 1561 t
IJsselmonde. Gelet op de voornamen van haarzelf en van haar zoon Lodewij
het niet onwaarschijnlijk, dat zij afstamde van Lodewijck van Ghiessen A
en Soetke Wijt Willemsdr. Aangezien dit echtpaar volgens hun boedelschei
1512 echter geen zoon Jan had, zijn hun dochter Anne of Ariaen(tje)Lodew
en haar echtgenoot Jan Arijensz. wel de meest waarschijnlijke ouders va
Jansdr. Opmerkeijk is de samenwerking die Soetje Jansdr. na het overlijd
haar man aanging met haar schoonzuster Lijsbeth Pietersdr., die een aant
eerder weduwe was geworden. De kerkmeesters van Ridderkerk ontvingen van
jaarlijks "van Lijsbeth Heynrick Aertsz. weduwe en Zuet Cornelis Pieters
van VIIJ hont lants die sij X jaer verpacht hebben". Deze samenwerking k
ongetwijfeld voort uit gedeelde belangen, want volgens het kohier van d
penning van Smeetsland uit het jaar 1557 hadden "de we(duwe) van Henric
in Barendrecht met die we(duwe) van Cornelis Pietersz. tot IJsselmont (.
tsaemen een vierendeel int selven buyten met die visscherije ende anders
hooren ancleeven". De bovengenoemde gezamenlijke landpacht van de weduwe
vermeld tot in 1560/1561, het zesde van de tien pachtjaren. De rekenin
jaar 1561/1562 ontbreekt, maar in de rekening van 1562/1563 (achtste huu
1563/1564 (negende huurjaar) en 1564/1565 (tiende en laatste huurjaar) w
als pachters vermeld Cornelis Heijnricksz. en Cornelis Pietersz. In de e
de zoon van Lijsbeth Pietersdr. te herkennen, maar de tweede pachter lij
het eerste gezicht geen directe verwant van Soetje Jansdr. Deze Corneli
tersz. "de oude" had wel connecties met leden van het geslacht van Driel
maart 1563 bekende hij jaarlijks 6 Car.gld schuldig te zijn aan Jacob Cl
(van Driel) tot Dordrecht, verzekerd op 2 morgen land in Oost-IJsselmond
Er moet moet met hem een familieconnectie bestaan hebben, want een losre
Suetken Jansdr. in 1561 afsloot werd in 1591 gelost door Cornelis Pieter
"Wagenm(ake)r": wellicht was hij gehuwd met een dochter van Cornelis Pie
en Soetje Jans? Een soortgelijke "overdracht" doet zich voor bij de pach
werf aan de Hordijk door Soetje Jansdr. Tot 1559/1560 wordt in de rekeni
Nieuw-Reijerwaard een ontvangst gemeld van "Cornelis Pietersz. weduwe va
worf dair sij op woent / die sij thien jaren verpacht heeft". De rekenin
over de jaren 1560/1561 t/m 1562/1563 ontbreken; juist voor de periode w
Soetje Jansdr. moet zijn overleden. In de eerstvolgende bewaarde rekenin
1563/1564) is sprake van een betaling door "Cornelis Pietersz. van eene
dair hij op woent/ die hij thyen jaeren verpacht heeft". Er kan van uitg
worden dat de betreffende pacht, die liep tot 1565/66, door de erfgename
Soetje Jansdr. voor de nog resterende jaren was doorverkocht aan deze Co
Pietersz. In de volgende rekening (1570/1571) had Cornelis Pietersz. d
waar hij op woonde in pacht voor het vijfde van zeven jaar, zodat hij d
vanaf 1566/67 had voortgezet. [Zie: Drie verwante geslachten Van Driel (
Hollandse eilanden, ca. 1350-1650) door C.Sigmond en K.J.Slijkerman].

Tijdbalk Cornelis Pietersz.

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen