genealogieonline

Stamboom Dijst » Rudolphus Deijst

Persoonlijke gegevens Rudolphus Deijst Mannelijk

Verwantschap Rudolphus Deijst


Afbeelding(en) Rudolphus Deijst


Gezin van Rudolphus Deijst

Hij is getrouwd met Maria Anna Leenters

Kind(eren):

  1. Joseph(us) Dijst  1737-1824 Tree
  2. Henricus Deijst  1748-1807 Tree
  3. Joannes Josephus Deijst  1751-1752
  4. Joanna Deijst  1753-????
  5. Anna Deijst  1754-????
  6. Gertrudis Deijst  1756-1832 Tree
  7. Rudolphus Deijst  1759-1812 Tree


Notities bij Rudolphus Deijst

Dit is de oudst gevonden stamvader. Ondanks vele naspeuringen is er tot nu toe niets meer bekend van de eerste stamvader en echtgenote. Zo wel van geboorten, overlijden als huwelijk is niets gevonden. Er zijn doop aantekeningen gevonden van zeven kinderen. Het is mogelijk dat er meer kinderen uit het gezin geboren zijn. Het oudste kind (Joseph) werd geboren in 1737 en 11 jaar later het tweede (?) kind (Henricus). Daarna volgen de kinderen in 'gewoon' tempo elkaar op.

Alle kinderen worden rooms-katholiek gedoopt. Bij de doop van het 5e kind wordt vermeld dat de vader niet rooms-katholiek is (acatholiek). Bij de doop van het 6e kind wordt vermeld dat de vader Luthers is.

Het gezin Rudolphus heeft twee zonen die voor Dijst-nakomelingen konden zorgen. Het gezin van Henricus heeft niet voor Dijst-nakomelingen gezorgd.

MOGELIJKHEDEN OVER DE HERKOMST
In Den Haag werd van de naam Dijst de grootste varianten in schrijfwijze gevonden. Het oudste kind (en verdere stamvader) Joseph (1737) is de eerste waarvan een door hem geschreven naam is gevonden. Zijn schrijfwijze was en is DIJST.
De gevonden schrijfwijzen waren:
Dijst, Deijst, Deyst, Deist, Diest, Tijs, Thijst, Thijs, Teijssen, Tijssen, Tijst, Teys, Theys, Teijse.

EEN STAP VERDER IN DE STAMBOOM!
VREEMDELINGENREGISTRATIE
Op 12 januari 1728 werd in Den Haag een keur aangenomen. De invoering van de keur werd op 9 juni 1750 nog eens herhaald. De keur bepaalde dat alle vreemdelingen zich moesten registreren. Met 'vreemdeling' werd bedoeld een ieder die niet in Den Haag was geboren. Dus ook mensen die afkomstig waren van een andere stad in Nederland werden als 'vreemdeling' beschouwd. Reden voor die keur was onder andere ook een financiele reden. Personen afkomstig uit een andere stad moesten uit die stad een document overleggen (acte van indemniteit = straffeloosheid/schadevergoeding), waarin het bevoegde gezag van de gemeente waar hij vandaan kwam verklaarde te zorgen voor de financiele bijdrage voor zijn ex-stadsgenoot indien dit nodig was. Hierdoor hoefde Den Haag niet voor de kosten op te draaien. Het kon ook zijn dat de 'vreemdeling' een verklaring (acte van renunciatie= afstand doen) ondertekende dat hij voor een bepaalde tijd de stad Den Haag zou verlaten. De kerk speelde ook hier een belangrijke rol. Zo kon de kerk garant staan voor zijn leden.

In de VREEMDELINGENREGISTRATIE in Den Haag werd een inschrijving gevonden van onze stamvader. In 1753/1754 vond onder nummer 1007 een inschrijving plaats van Rudolph Thijssen. Een transcriptie van die inschrijving leert ons het volgende:

1007 Rudolph Thijssen, geb: in Saxen Eizenach, Luth:
Marianne Leenderts
met zijn vrouw, geb: te Mazijk, Rooms, met 2 kinderen
gecasseerd als Soldaat.
28 februari 1753 aangen: in o/d te besorgen indemn.t.
van Luth: k:kraad voor de man en voor de vrouw en
kinderen van P.h.
16 januari 1754 als nog aangen: te besorgen
29 mai 1754 gepermitteert tot Inwooning.
Toelichting:
gecasseerd(=ontslagen)

Kijkend naar de originele tekst, blijkt dat bij het inschrijven de ambtenaar de naam van de vrouw was vergeten. De naam Marianne Leenderts werd tussen de eerste en tweede regel geschreven. Ook de geboorteplaats werd overgeschreven. De geboorteplaats Mazijk, zou het huidige (Belgische) plaats Maaseik kunnen zijn.

De voor de inschrijving in het Vreemdelingenregister noodzakelijk aktes waren in originaliteit aanwezig in het Oud Archief van Den Haag. Veel aktes zijn door gebladerd, echter in de voorgaande eeuwen is veel bewaard maar niet de aktes van Rudolph Thijssen. Die bestonden niet meer. Dit is jammer omdat in de aktes veelal de geboortedatum van de betrokkene ook werd vermeld. Uit de inschrijving is wel met zekerheid vast te stellen, dat het gaat om de stamvader Rudolphus Deijst, zijn vrouw Maria Anna Leenderts en hun 2 kinderen Joseph en Henricus. In de stamboom is nu wel een stap verder gemaakt. Met zekerheid is vast te stellen dat Rudolphus Deijst (Thijssen) geboren is in Saxen Eisenach. De relatie met het ook in Den Haag aangetroffen gezin David Dijst wordt sterker.
Zoeken in Saxen Eisenach zonder geboortedatum zal een moeilijke opgave zijn.

HET GEZIN DAVID DIJST
Er werd in Den Haag slechts nog één gezin gevonden met de naam Dijst. Het gezin van David Dijst. Dit gezin ziet er als volgt uit:
David DIJST, geboren te Saxen Eisenach in 1732, overleden in Den Haag 22-10-1802.
gehuwd op 5-9-1762 met:
Johanna Catharina WENSSEN

Kinderen:
1. Deist, Anna (Johanna) Catharina 10-07-1763 03-01-1852
Getrouwd met Willem Johannes Wagenaar. Tijdens haar huwelijk wordt haar naam ook geschreven als Deijst
Overleden te Den Haag.
Bij haar overlijden wordt haar naam en van haar vader geschreven als Dijs. De naam van haar moeder wordt dan geschreven als
Wentzel.
2. Deist, David 08-06-1767 17-10-1768
doopgetuige: Maria Deist (Maria Dijst - Leenters, echtgenote van Rudolphus?)
3. Tijssen, Pieter 18-04-1770 ?
4. Thijssen, Pieternelle 19-03-1775 ?
5. Diest, Elisabeth 18-02-1778 10-02-1850
doopgetuige: Anna Diest (dochter van Rudolphus, oud 24 jaar?)
Getrouwd met Johannes Pieter Jansen. Overleden te Den Haag.
Bij overlijden wordt haar naam en de naam van haar vader geschreven als Dijst.
6. Diest, Geertrui 08-07-1780 25-04-1846
doopgetuige: Maria Anna Diest (Maria Dijst - Leenters, echtgenote van Rudolphus?)
7. Deist, David 11-06-1783 ?
doopgetuige: Maria Anna Deist (Maria Dijst - Leenters, echtgenote van Rudolphus?)
8. Dijs, Amarens 1787 15-04-1863
Op 13-7-1821 overlijdt in Den Haag Jacob Dijs, oud 4 maanden, dochter van Amerens Dijs, dienstbode. Vader wordt niet vermeld.
Op 20-7-1823 overlijdt in Den Haag Maria Catharina Dijs, oud 4 maanden, dochter van Amerens Dijs, dienstbode. Vader wordt niet vermeld.

Van de 8 kinderen van David zijn geen mannelijke erfgenamen blijven leven om een gezin te stichten. Ondanks dat dit gezin ook in beeld is gebracht is er van enige relatie met het gezin van Rudolphus en Maria Anna Leenters niets gebleken, dan alleen mogelijk via de namen van doopgetuigen hypothese. De ouders van Rudolphus en David zijn niet gevonden. David werd in 1732 geboren in Saxen Eisenach. Van Rudolphus is alleen bekend dat hij ook in Saxen Eisenach is geboren.

VREEMDELINGENREGISTRATIE van David Dijst
Ook van David Dijst werd een inschrijving gevonden in de Vreemdelingenregistratie. De inschrijving werd gedaan ter gelegenheid van zijn ondertrouw. Zie de originele tekst hierna. Een transcriptie van de tekst is als volgt:

669 Dijst (David) geb. in Saxen Eisenach, kuijperskn.
heeft gediend als Soldaat in de holl:gaardes, Luth
en zijn vrouw Johanna Catharina Wenssen, geb. alhier
19 januari 1763, verleend acte van admissie
in consid. dat in augusti 1762 bij gelegenheid dat
in ondertrouw zijn aangetekend hebben geextrad.
Attest. van ds. J. Torner in d. 23 augusti 1762 voor
David Dijst
24 mai 1774 heeft David Dijst het Burger
regt van den Hage gewonnen.

Toelichting:
admissie(=toelating)
consid.(=consideratie:overweging)
geextrad.(van extraditie: overlevering(afgifte))

Opvallend in deze registratie is dat de familienaam Dijst (zonder voor ons enige verbastering) werd geschreven. Een andere bijzondere aantekening is dat David op 24 mei 1774 het Burgerrecht van Den Haag heeft gekregen door het afleggen van de burgereed. Het is daarom bijzonder omdat Joseph Dijst, zoon van Rudolph Deijst, op 2 mei 1774 het Burgerrecht heeft gekregen door het afleggen van de burgereed.

STELLING 1. "David en Rudolphus zijn broers/neven"
David en Rudolph zijn geboren in Saxen Eisenach (voormalig Oost Duitsland) David in 1732 en van Rudolph is dit onbekend. Dit is ook de streek waar Luther predikte en werd vervolgd. Bij de doop van het 6e kind van Rudolphus wordt vermeld dat Rudolphus Luthers is. Het is mogelijk dat Rudolphus met zijn broer (neef) David vanuit Duitsland gevlucht is naar Nederland. Ook kunnen beiden, wat niet ongebruikelijk was, hebben gediend in het Pruisische leger dat op weg was naar de Nederlanden. Bij de inschrijving in het vreemdelingenregister wordt van beiden vermeld dat zij soldaat zijn geweest . Bij David wordt nog vermeld in de Hollandsche Gaarden. Rudolph kan tijdens de trek van het leger zijn vrouw hebben ontmoet in het plaatsje Mazijk. Het kan ook zijn dat Maria Anna Leenderts met het leger optrok. Vast staat wel, dat de kinderen van Rudolph, Joseph en Henricus, zijn geboren in Den Haag. Daar zijn namelijk hun doopaantekeningen in de kerkelijke registers aangetroffen.

Joseph, het eerste kind van Rudolphus is geboren in 1737. David zou dan 5 jaar zijn. Rudolphus moet dan getrouwd zijn en zijn geschatte leeftijd kan dan zijn plm 25 jaar. Dit houdt in dat Rudolphus met zijn zeer jonge broer, meer een baby, moet zijn gevlucht naar Nederland. David is getrouwd in Den Haag in 1762 en Joseph in 1767. Opvallend is dat David en zijn vrouw nimmer doopgetuigen zijn bij de doop van kinderen van Joseph of Henricus, terwijl dit wel de gewoonte is. David is een naam die voornamelijk in Joodse gezinnen voorkomt. Alleen in zijn eigen gezin wordt de naam herhaald en niet bij het gezin en de afstammelingen van Rudolphus.

STELLING 2. "David is een zoon van Rudolphus"
David is geboren in 1732 en Joseph in 1737. Wanneer zij broers zouden zijn, dan is Joseph niet de oudste. David is geboren in Saxen Eisenach en Rudolphus is Luthers. Ten gevolge van de vervolging van de Lutheranen kan Rudolphus zijn gevlucht door bijvoorbeeld dienst te nemen in het Pruisische leger. Zijn vrouw en kind David kunnen met het leger zijn meegetrokken. Rudolphus is (in Den Haag?) echter getrouwd met Maria Anna Leent(d)ers. Dit is een Hollandse naam. Hij moet dan eerst in Duitsland getrouwd geweest zijn, want David is in Duitsland geboren. Zijn (Duitse) vrouw kan dus tijdens de vlucht zijn overleden. Aangezien er geen huwelijksaantekeningen zijn gevonden is ook niet vast te stellen of Rudolphus eerder getrouwd is geweest.

VAN DUITSE OORSPRONG
Het kunnen lezen EN schrijven was geen standaard vaardigheid bij de gewone burgers. Het is dus ook goed mogelijk dat de variatie in schrijfwijze van de familienaam ontstaan is uit het fonetisch vertalen van de ambtenaar van wat hij hoorde. Het Duitse (dialect) kan een van de oorzaken zijn van de grote variatie in namen. Schriftelijke navraag in Saxen Eisenach naar de herkomst van David Dijst of anderen met de geslachtsnaam Dijst was negatief.

De belangrijkste conclusie tot nu toe is in elk geval dat de herkomst van het geslacht Dijst moet worden gezocht in Saxen Eisenach. De relatie met het eveneens in den Haag aangetroffen gezin David Dijst wordt sterker. Zij zijn beiden soldaat geweest. Onderzoek in die richting kan weer meer informatie opleveren.

Bronnen

  1. Gemeentearchief Den Haag, Vreemdelingenregister

Over de familienaam Deijst


    ?


De publicatie Stamboom Dijst is samengesteld door (neem contact op).