Stamboom De Klark » Aaltje Hendriks Binken (1766-1825)

Persoonlijke gegevens Aaltje Hendriks Binken 

• Zij is geboren april 1766 in Hoogeveen, Drente, Nederland.

  Aaltje is gedoopt in de Nederduits Gereformeerde kerk.
  Volgens het register van de Maatschappij van Weldadigheid (Drents Archief) was Aaltje geboren op 1-1-1770.
  Dit klopt niet met de doopdatum en de opgegeven leeftijd bij overlijden.

• Ze werd gedoopt op 13 april 1766 in Hoogeveen, Drente, Nederland.Bron 1
• Beroep: Arbeidster.Bron 2
• Zij is overleden op 31 maart 1825 in Kolonie Willemsoord, gemeente Steenwijkerwold, zij was toen 58 jaar oud.Bron 3

  Het overlijden van Aaltje Hendriks Binken werd aangegeven door Cornelis Andries Smit, oud 56 jaar, huisvader in de kolonie Willemsoord en Jan Cupers(??), oud 51 jaar, kolonist te Willemsoord. Volgens aangevers was Aaltje 60 jaar oud.
  De tweede aangever verklaarde niet te kunnen schrijven.
  Aaltje werd aangegeven als Aaltje Gort, de naam van haar eerste man.
  Zij is overleden in huis 37 te Willemsoord.
  Zij was de vrouw van Jan Sirps, kolonist te Willemsoord.

  Tijdstip: 23:00

• Registratie van overlijden op 1 april 1825.Bron 4
• Een kind van Hendrik Jans Binken en Elisabeth Roelofs
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 17 mei 2017.

Gezin van Aaltje Hendriks Binken

(1) Zij is getrouwd met Hendrik Hendriks.

Zij zijn getrouwd rond 1790.

De periode 1776 tot 1802 ontbreekt in het trouwboek van Hoogeveen.

Kind(eren):

1. Geesien Hendriks  1792-1795
2. Elizabeth Hendriks  1794-1837
3. Hendrikje Hendriks Gort  1796-1868
4. Grietje Hendriks  1798-1853 
5. Jantie Hendriks  1801-1801
6. Hendrik Hendriks Gort  1802-1852

(2) Zij is getrouwd met Arent Thomas.

Zij zijn getrouwd op 4 mei 1816 te Hoogeveen, Drente, Nederland, zij was toen 50 jaar oud.Bron 5

Het voorgenomen huwelijk van Arent Thomas en Aaltje Hendriks Binken werd afgekondigd op 21 en 28 april 1816.
Getuigen waren Jan van der Wolde, oud 47 jaar, bakker, Jan Geerts Bakker, oud 53 jaar, herbergier, Aaldert ten Kleij, oud 56 jaar, bakker en Arent Arents Salomons, oud 41 jaar, arbeider, allen wonende te Hoogeveen.
De echtgenoten verklaarden niet te kunnen schrijven.
Alle voor het voltrekken van het huwelijk benodigde stukken geproduceerd zegelloos en vrij van expeditiekosten op attest van den Heer Schout van Hoogeveen naar aanleiding van Z.M. Besluit van den 9e Maart 1815, nr. 15 afgegeven.

. Landschap Drenthe
Gemeente Hoogeveen
De Schout der Gemeente Hoogeveen
Certificeert bij dezen op het getuigenis der Heeren Jan van der Wolde, broodbakker, oud zeven en veertig en Fredrik Hendrikus van Nuil, grutter, oud acht en dertig jaren, beiden hier woonachtig en als geloofwaardige lieden bij hem bekend, dat Arent Thomas, arbeider en Aaltjen Hendriks Binken mede hier woonachtig, voornemens zijnde een huwelijk aan te gaan, in zoodanigen behoeftigen toestand verkeren, dat zij niet in staat zijn de zegel-, expeditie- en dergelijke kosten van de schriften, akten of andere bewijzen welke zij bij het aangaan van gemeld huwelijk moeten produceeren, te betalen.
En is deze door de opgemelde personen en ons geteekend.
Hoogeveen, den twintigsten April 1800sestien
De Schout v.d.
De Getuigen De Sekretaris
Jan van der Wolde R.Veningen
F,H.van Nuil

(3) Zij is getrouwd met Jan Harms Hofman Sirps.

Zij zijn getrouwd op 12 juni 1819 te Hoogeveen, Drente, Nederland, zij was toen 53 jaar oud.Bron 6

Het voorgenomen huwelijk van Jan Harms Hofman Sirps en Aaltje Hendriks Binken werd afgekondigd op 30 mei en 6 juni 1819.
Getuigen bij het huwelijk waren Bartholomeus Christiaan Travers, oud 25 jaar, commies griffie, Jans Padding, oud 44 jaar, bode bij het schoutambt Hoogeveen, Teunis van Eck, oud 50 jaar, broodbakker en Arend Arends Stoter, oud 24 jaar, landbouwer, allen wonende te Hoogeveen.
Het bruidspaar verklaarde niet te kunnen schrijven.
Alle voor het voltrekken van het huwelijk benodigde stukken geproduceerd zegelloos en vrij van expeditiekosten op attest van den Heer Schout van Hoogeveen naar aanleiding van Z.M.Besluit van den 9e Maart 1815, nr. 15 afgegeven.

Notities over Aaltje Hendriks Binken

De eerste kolonisten uit Hoogeveen
Uit het boek van Wil Schackmann: "De Proefkolonie"

De 'Regenten van het armen-Werkhuis te Hoogeveen' slaan snel toe als de Maatschappij van Weldadigheid midden 1819 de mogelijkheid opent om contracten af te sluiten voor plaatsen in de kolonie. Als vierde sluiten ze in de eerste dagen van december een zogenaamd A-contract af, wat dan ook in de boeken als A 4 voorkomt.
Bij de start van Willemsoord zomer 1820 zijn zes van de 100 hoeves gereserveerd voor pupillen van het Armwerkhuis. Hier een summier overzichtje van de belevenissen van die eerste Hoogeveense kolonisten, her en der aangevuld met door Henk Elsinga verstrekte gegevens over hun leven voor en na de kolonie.

Bij een A contract betaalt de contractant 60 gulden per jaar per kind voor zes wees- of armenkinderen, 360 gulden per jaar dus. Voor dat geld mag hij drie hoeves in gebruik nemen en als hij zestien jaar betaald heeft, zijn die drie hoeves eigendom geworden en mag hij er 'voor altoos' mensen op plaatsen. Het Hoogeveense Armwerkhuis contracteert dubbel, dus ze betalen 720 gulden per jaar voor twaalf kinderen en mogen dus zes hoeves opvullen.
De officiële bedoeling is dat die twaalf op twee hoeves komen met bij elke zes een bejaard kinderloos echtpaar als 'huisverzorgers' om op ze te passen en dat er vier gewone arbeidersgezinnen komen. Maar Hoogeveen zendt maar één 'hoeve-vullend' gezin en bij de andere vijf deelt ze wezen in. Ik heb de indruk dat ze stiekem veel meer wezen wegwerkten dan waar ze voor betaalden.

Op het moment dat ze het contract tekenen, weten ze nog niet precies wie ze in juni 1820 willen sturen. Maar dankzij het onlangs gevonden stamboek Willemsoord ± 1822 tot ± 1824 (Drents Archief, toegang 0186, inventarisnummer 1407), zijn bijna alle Hoogeveense namen bekend. Zie ook hun verneldingen op de Willemsoord-pagina.
De hele meute arriveert op maandag 5 juni 1820, een kleine veertig personen, dus dat moet een hele optocht door zuid-Drenthe geweest zijn. Diezelfde dag arriveren er nog tientallen anderen uit het hele land, het moet die dag een gekkenhuis geweest zijn.

Hieronder de zes Hoogeveens hoeves in de begindagen. Achtereenvolgens:
- Hoeve no 1 gezin Zwiers met ingedeelden
- Hoeve no 34 gezin Loggies met ingedeelden
- Hoeve no 36 gezin Lodewijk
- Hoeve no 37 huisverzorgers Sirrep/Benken met ingedeelden
- Hoeve no 38 huisverzorgers Koster/Flap met ingedeelden
- Hoeve no 46 huisverzorgers Hartman/Flap met ingedeelden

Willemsoord hoeve 37, huisverzorgers Sirrep/Benken met ingedeelden

Bij Jan Sirrep, die ook als Sierp voor komt, en Aaltje Benken geeft de kolonie-administratie slechts globale geboortejaren, bij Jan staat 1750 en bij Aaltje 1770. Met zulke leeftijden zullen ze zijn bedoeld als huisverzorgers en er zijn ook geen eigen kinderen, alleen ingedeelden. Ze doen dit werk een aantal jaren, Aaltje Blenken overlijdt 1 april 1825, Jan Sierp/Sirrep 23 september 1828.
Aaltje mag in de kolonie-administratie dan als Blenken of Benken voorkomen, onder de naam Aaltje Hendriks Binken staan haar gegevens in de stamboom De Klark.
Er blijkt dat Aaltje en Jan een jaartje voor hun komst naar de kolonie te Hoogeveen getrouwd zijn, voor beiden hun tweede huwelijk.

Bij hun aankomst dragen ze de zorg voor zeven ingedeelden, vijf uit Hoogeveen en twee uit Dordrecht. Die laatsten laat ik even buiten beschouwing, de andere:

- Jantien Koops is verreweg de oudste, ze zou bij aankomst al 40 jaar zijn. Dat duidt er op dat er geestelijk of lichamelijk iets mis is en de Hoogeveense regenten er geen raad mee wisten. Dat lijkt te worden bevestigd door de vele overplaatsingen van de ene koloniale hoeve naar de andere die ze tijdens haar verblijf zal hebben. Ze is nog steeds ingedeelde als ze in 1844, ongeveer 64 jaar oud, overlijdt.

- Pietertje Hendriks Kattouw is maar een jaartje jonger en daarvoor gaat hetzelfde op, ook qua grote aantal verhuizingen. In 1843 is ze ongeveer 62 jaar en wordt ze overgeplaatst naar Veenhuizen. Of ze daar tussen de bedelaars komt of bij een arbeidershuisgezin wordt ingedeeld weet ik (nog) niet.

- Jan Sterken en Hilbert Sterken, met de geboortejaren 1808 en 1809, zullen ongetwijfeld broers zijn. Ze vertrekken na een kleine vier jaar samen van de kolonie: 17 februari 1824.

- Gerrit Molen is na zijn terugkeer uit de strafkolonie (zie bij hoeve 1) hier ingedeeld.Als zijn geboortejaar is genoteerd 1797 en je zou hem gerust 'vluchtgevaarlijk' kunnen noemen. Want na zijn eerdere desertiepoging in 1821, neemt hij mei 1823 opnieuw de benen. Evenals in augustus 1825 en in de zomer van 1826. Dan besluit men hem maar een tijdje in de strafkolonie te houden, maar.... augustus 1828 deserteert hij daarvandaan!
Ook niet voor lang. Uiteindelijk is hij ongeveer 38 jaar als hij 26 augustus 1833 in de strafkolonie overlijdt.
Bovenstaande gegevens met medeweten van de auteur ontleend aan het boek van Wil Schackmann: De Proefkolonie.

Bevolkingsregister van de Maatschappij van Weldadigheid
Aaltje Benken, geboren op 01-01-1770; plaats van herkomst: Hoogeveen; godsdienst: herv.; aangekomen op 05-06-1820; ingeschreven in Willemsoord als kolonistenmoeder; overleden op 01-04-1825.

Ingeschreven als wonende op hoeve: 54 (inv.nr. 1358); 54 (inv.nr. 1359).
Bron: Drents archief.

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Aaltje Hendriks Binken?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Aaltje Hendriks Binken

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen