---------------------------------------------------------------------------------------------
Bron :http://www.freddy.woelmuis.nl/text/ee972b6-2104.html
Als de Breidenbachs rond 1740 in Leeuwarden neerstrijken is dat zeker niet uit weelde. Ze komen dan uit Luxemburg, in die tijd samen met Hessen en Thuringen een berucht armoede gebied in het Duitse Rijk. Maar ook het Friesland van de achttiende eeuw is een verpauperd, achtergebleven, gebied waar door de lagere sociale klassen bittere armoede wordt geleden. En tot die lagere klasse behoren veel van de Breidenbachs. Kleine scharrelaars die met een mandje goederen van dorp naar dorp trokken. Kunstenmakers, kermisgasten, scharenslijpers die in kleine armoedige scheepjes rondtrokken. Scheepjes omdat er in het Friesland van die tijd geen of nauwelijks wegen waren. Reizend volk dus zonder echt vaste woon- of verblijfplaats, levend van de hand in de tand, geminacht en gewantrouwd door de gezeten burgers. Een bitter bestaan in een armoedig land waaruit ze een uitweg zochten.
Een bekende uitweg was het leger. Adam Breidenbach, turfdrager in Leeuwarden, tekent in 1809 voor het leger van Napoleon als vrijwilliger, behoort tot het 2e transport van de compagnievrijwilligers uit Friesland in 1809 dat op 02.09.1809 onder de sergeanten Nieuwenhuis en Bloembergen vanuit Leeuwarden naar Utrecht vertrekt. Hij is dan 24 jaar. Hij krijgt de voor die tijd aanzienlijke premie van 200 gulden maar zijn kersverse bruid Maria Salviatus zal daar ook lang mee moeten doen.
In die uitzichtloze armoedecultuur van het verpauperde Friesland leef je aan de rand, maar soms ook over de rand van de samenleving. Neem Johannes Breidenbach, geboren in 1822 in Leeuwarden. Hij overlijdt in de gevangenis van Leeuwarden op 13 maart 1850 waar hij een straf uitzit. Veroordeeld voor vijf diefstallen met verzwarende omstandigheden tot geseling en 10 jaar. Van hem blijft, na een ongetwijfeld weinig rooskleurig leven, slechts een enkele aantekening over in het gevangenisdossier: Gevangene nr. 1145, ongehuwd, rooms, weinig lezen en schrijven geleerd, zegt koopman te zijn.
Of Gerardus de zoon van onze dappere soldaat Adam. Hij wordt geboren in maart 1810, op het nippertje verwekt voordat zijn vader met Napoleon naar Rusland vertrok. In januari 1846 wordt hij onder nummer 2988 in de Rijkswerkinrichtingen in Veenhuizen opgesloten, hij deserteert daaruit op 18 mei 1846. Dat verhaal herhaalt zich in 1848, opgenomen in Veenhuizen in maart en als deserteur geboekstaafd op 22 april. Is dit het verhaal van de armoezaaier die zich als landloper/bedelaar laat oppakken in de wintermaanden om als het voorjaar aanbreekt de benen weer te nemen? Gerardus wordt ondanks zijn levenswijze 78 jaar, hij overlijdt op 22 december 1887 in Sneek aan boord van een scheepje. Gerardus is overigens niet de enige Breidenbach in Veenhuizen, op 13 april 1846 wordt ook zijn zuster Catharina opgenomen, zij blijft echter in Veenhuizen tot 11 juli 1851. Het gaat niet goed met de kinderen van Adam en Maria Salviatus, met name nadat de laatste is gestorven. Hoe lang zouden de 200 gulden uit 1809 haar hebben geholpen? Op 13 november 1849 doet een boer in Zweins aangifte van diefstal door twee gebroeders, Frans en Gerardus Breidenbach, varende met een scheepje naar de kant van Sneek. De buit zou twee bijbels met beslag en twee oorijzers hebben omvat.
Overleven in harde tijden in een verpauperde samenleving op de rand van de samenleving en soms daaroverheen. Niet altijd crimineel of a-sociaal, wel vaak net even anders dan de gevestigde burgers. Het verhaal van Ome Frans die onder water zijn pijp kon aansteken en als het moest over zeven soldaten met de bajonet op het geweer kon springen. Over de familie met een draaimolen die rondreisde langs de kermissen en van wie brieven uit de winter van 1901 aan hun moeder Mieke bewaard zijn gebleven.. En over David Jansen wiens moeder een Breidenbach was, die als kind gestolen zou zijn door de Roomsen, naar Parijs trok en als kunstschilder beroemd werd en met goud behangen terug kwam. Breidenbachs hebben donker haar en groene ogen, ze zijn artiest, kunstenmaker of kermisklant. Zo begon de twintigste eeuwse, geromantiseerde, versie van het verhaal van deze familie zoals Francina Breidenbach dat aan haar dochter vertelde.
----------------------------------------------------------------------------------------------------
Hij is getrouwd met Maria Salviatus.
Zij zijn getrouwd op 17 september 1809 te Leeuwarden, hij was toen 25 jaar oud.Bron 2
Leeuwarden, huwelijken 1809
Vermelding: Ondertrouw op 2 september 1809
Man : Adam Breidenbach afkomstig van Leeuwarden
Vrouw : Maria Salviatus afkomstig van Leeuwarden
Gestandaardiseerde namen: ADAM en MARIA
Bron: Collectie Doop-, Trouw-, Begraaf- en Lidmatenboeken(DTBL) Trouwregister Gerecht Leeuwarden 1798- Inventarisnr.: DTB 915
_________________________________________________________________________________________________________________
Leeuwarden, huwelijken 1809
Vermelding: Bevestiging huwelijk op 17 september 1809
Man : Adam Breidenbach afkomstig van Leeuwarden
Vrouw : Maria Salviatus afkomstig van Leeuwarden
Opmerking : getrouwd voor de Rooms Katholieke statie Nieuwestad
Gestandaardiseerde namen: ADAM en MARIA
Bron:Collectie Doop-, Trouw-, Begraaf- en Lidmatenboeken(DTBL) Trouwregister Rooms-katholieke parochie Leeuwarden 1696-1812 Inventarisnr.: DTB 1016
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Bronnen: Tresoar toegang 8/3176II; DTB 1016; BS Leeuwarden overl. akte 1832 nr. 515
Breidenbach, Adam trufdrager, geb. en won. te Leeuwarden,zoon
van Gerhardus Breidenbach en Catharina Ekhard
Vrijwilliger, behoort tot het 2e transport van de compagnie
vrijwilligers uit Friesland in 1809 dat op 02.09.1809 onder
de sergeanten Nieuwenhuis en Bloembergen vanuit Leeuwarden
naar Utrecht vertrekt; is dan 24 jaar en krijgt een premie
van 200 gulden; tr. RK Leeuwarden 17.09.1809 Maria Salvatius;
overl. Leeuwarden 24.11.1832, oud 50 jaar, gehuwd;
NB kan de huwelijksdatum kloppen met de datum van vertrek naar Utrecht ?
Kind(eren):
Adam Breidenbach | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
1809 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Maria Salviatus | ||||||||||||||||||||||||||||||||||