Stamboom Groeneveld » Dirk IV van Holland en West-Friesland (1028-1049)

Persoonlijke gegevens Dirk IV van Holland en West-Friesland 

• Hij is geboren in het jaar 1028 in Dordrecht.
• Beroep: Graaf van Holland Hollands Huis.
• Hij is overleden op 13 januari 1049 in Dordrecht, hij was toen 21 jaar oud.
• Hij is begraven in Egmond (Abdij Nederland.
• Een kind van Dirk III ( Hierosolymitas) van Holland en West-Friesland en Otheldildis van Saxen

Gezin van Dirk IV van Holland en West-Friesland

Notities over Dirk IV van Holland en West-Friesland

Zoon van Dirk III - Hij bleef ongehuwd.

Hij breidde zijn gebied uit langs de Maas tot Heusden.

Koning Hendrik III van Duitsland dwong hem echter dit gebied op te geven.

Hij sneuvelde tegen de bisschoppen van Utrecht, Luik en Metz.

Dirk VI was de zoon van Floris II en Petronella van Saksen.

Voor 1125 huwde hij met Sophia van Rheineck die uit het Saksische geslacht Van Nordheim stamde. Uit dit huwelijk werden negen kinderen geboren, Geertruid, Petronilla, Hadewig die non werd, Floris die later zijn vader opvolgde als Floris III, Otto die als Otto IV graaf van Bentheim werd, Boudewijn die bisschop werd, Dirk die eveneens bisschop werd, Sophia die abdis van Rijnsburg werd en Peregrinus die op jonge leeftijd (12 jaar) overleed.

Daarnaast is er ook een buitenechtelijk kind van Dirk VI bekend met de naam Robert.

Dirk VI aanvaardde de grafelijkheid in 1122 onder de voogdij van zijn moeder.

Gravin Petronella nam in 1123 deel aan de opstand van haar halfbroer hertog Lotharius tegen keizer Hendrik V. In 1125 werd deze Lotharius zelf Duits koning. Vermoedelijk is het aan hem te danken, dat Rijnland en Leiden, formeel sinds 1064 Utrechts bezit, bij Holland werden gevoegd.

Terwijl zijn moeder een krachtig bestuurder moet zijn geweest toonde Dirk VI aanvankelijk geen ambities. Zijn jongere broer Floris de Zwarte was daarentegen zeer ambitieus. Dit moest wel mis gaan en dat ging het ook. Gravin Petronilla had in de bestuurlijke kwaliteiten van zoon Floris kennelijk meer vertrouwen dan in die van haar zoon Dirk. Omdat deze op dat moment geen ambitie toonde probeerdezij, door zelf het bewind over het graafschap ter hand te nemen, tijd te winnen om Floris in het zadel te helpen. Die opzet leek aanvankelijk te slagen.

Uiteindelijk kwam Floris de Zwarte openlijk in opstand tegen zijn broer Dirk VI. Van 1129 tot 1131 wordt Floris ook als graaf van Holland in oorkonden genoemd. In die hoedanigheid wordt hij zelfs door de Roomskoning en de bisschop van Utrecht erkend.

In maart 1131 is Dirk VI, na een kennelijke verzoening met zijn broer, echter weer graaf van Holland. Al in augustus van datzelfde jaar koos Floris wederom partij tegen zijn broer Dirk. De tegen Dirk VI in opstand gekomen Westfriezen boden Floris deZwarte de heerschappij over geheel Westfriesland en ook de Kennemers schaarden zich achter hem. De broedertwist werd in augustus 1132 door tussenkomst van de Roomskoning Lotharius bijgelegd, doch dit betekende niet dat de Westfriezen hun verzet staakten.

In 1133 werd Floris de Zwarte nabij Utrecht vermoord.

Dirk VI ging in 1138 naar Jeruzalem op pelgrimstocht. Vermoedelijk was zijn vrouw Sophia daarbij aanwezig, want tijdens de tocht werd namelijk hun zoon Peregrinus (Pelgrim) geboren. Tijdens de terugreis bezocht Dirk VI in 1140 de paus in Rome. Daarbij droeg Dirk het tot nieuwe bloei gekomen klooster Egmond en het door zijn moeder Petronella in 1133 gestichte klooster te Rijnsburg aan de paus op.

Met deze daad onttrok Dirk deze kerkelijke groederen aan het gezag van de Utrechtse bisschop.

Toen in 1150 de Utrechtse bisschop Hartbert overleed steunde Dirk VI de kandidatuur van Herman van Horn, die hij naar Utrecht voerde. Met de steun van koning Koenraad III werd deze Herman van Horn uiteindelijk ook als bisschop erkend. In 1156 ontstond er een conflict tussen Dirk VI en de abt van Egmond nadat Dirk de dan al meer dan honderd jaar slepende kwestie van de Echternachse kerken had geregeld door inkomsten van de grote kerk in Vlaardingen te schenken aan zijn kapelaan. De abt deed Dirken diens zoon Floris hierop in de ban. Dit is waarschijnlijk ook de reden dat Dirk, die kort hierna, op 5 augustus 1157, overleed, niet in de abdij van Egmond maar in Rijnsberg werd begraven.

Dirk werd opgevolgd door zijn zoon Floris III.

Zijn vrouw Sophia overleefde haar echtgenoot bijna twintig jaar. Tijdens een reis naar het Heilige Land overleed zij in Jeruzalem op 26 september 1176.

Dirk IV was de zoon van Dirk III en Othilde van de Noordmark. Hij zette de politiek van machtsuitbreiding van zijn vader voort, dit bestond uit het uitbreiden van het graafschap naar het oosten. De uitbreiding bestond onder meer uit het gebied ten zuidoosten van Alphen, tussen Zwammerdam en Bodegraven. Hij schond daarmee de belangen van Bernold, de Utrechtste bisschop en de machtige Zuid-Nederlandse kloosters en bisschoppen.

Hierdoor kwam hij in conflict met de keizer en de rijksbisschoppen. De Duitse keizer Hendrik III trok daarom persoonlijk tegen hem ten strijde en in 1046 dwong hij Dirk IV afstand te doen van het door hem veroverde gebied.

Kort nadat de keizer naar huis was vertrokken begon Dirk de bisdommen Utrecht en Luik te plunderen. Bovendien sloot hij een verbond met Godfried met de Baard, de hertog van Opper-Lotharingen en de graven van Vlaanderen en Henegouwen. Hierop volgde in 1047 een tweede strafexpeditie waarbij de keizer Vlaardingen en de grafelijke burcht te Rijnsburg veroverde. De burcht werd geheel verwoest. Tijdens de terugtocht leed de keizer echter grote verliezen waardoor Dirk's bondgenoten nu ook openlijk tegen de keizer in opstand kwamen. In 1049 werd Dirk IV door de bisschoppen van Metz, Luik en Utrechtin de val gelokt en gedood. Dirk was nog jong, ongehuwd en kinderloos. Hij werd opgevolgd door zijn broer Floris I.

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Dirk IV van Holland en West-Friesland?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Dirk IV van Holland en West-Friesland

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen