genealogieonline

West-Europese adel » Mabelia van Voorne

Persoonlijke gegevens Mabelia van Voorne Vrouwelijk


Aanknopingspunten in andere publicaties

Aanknopingspunten tussen stambomenDeze persoon komt ook voor in de publicatie:

Gezin van Mabelia van Voorne

Zij is getrouwd met Johan III Heer van Arkel in het jaar 1295, zij was toen 20 jaar oud.

Kind(eren):

  1. Margaretha van Arkel  1300-1368 Tree 8
  2. Johan IV Heer van Arkel  1305-1360 Tree 8


Notities bij Mabelia van Voorne

Vermeld vanaf 1293. Zij wordt op 5 dec 1305 getocht aan tienden gelegen rond Leerdam, waarmee haar echtgenoot door de bisschop van Utrecht beleend wordt.

Zij kreeg een afzonderlijk artikel aan zich gewijd (A. Johanna Maris: de sterfdata van Heer Jan III (X) van Arkel en van zijn eerste echtgenote Mabelia van Voorne, in De Ned. Leeuw 1971, kol. 73-79). Daarin toonde A. Johanna Maris overtuigend aan, dat de door Dirk Frankenz. Pauw opgegeven sterfdatum - eigenlijk sterfdata - II of V kal. marcii MCCCXVIII niet juist kan zijn. In dat geval zou bisschop Jan van Arkel, die in 1342 zevenentwintig jaar oud was en zoon van Jan van Arkel uit diens tweede echt met Kunigonde van Virneburg, nooit in 1315 geboren kunnen zijn. Jan van Arkel zou vanzelfsprekend geen tweede huwelijk zijn aangegaan, wanneer zijn eerste vrouw nog in leven was.
Dr. Maris ging niet nader in op de mogelijkheid om met het kennelijk onjuiste bericht van Pauw de goede sterfdatum te berekenen. Dirk Frankenz. Pauw was vicedeken van de kerk van St. Maarten en St. Vincent te Gorinchem, een geleerd man en naar de mening van Romein een van de beste Noordnederlandse geschiedschrijvers (J. Romein, Geschiedenis van de Noord-Nederlandsche geschiedschrijving in de Middeleeuwen, Haarlem 1932, blz. 219-225; H. Bruch, Supplement, Haarlem 1968, blz. 68-70.). Bovendien interesseerde het geslacht Van Arkel hem voor de geschiedenis van zijn streek bijzonder. Helaas ontkwam hij niet aan een zekere slordigheid, die wellicht veroorzaakt werd door te grote haast bij het onderzoek. Om de juiste sterfdatum te kunnen vaststellen zal het dus nodig zijn na te gaan welke vergissing Pauw in zijn gedrevenheid maakte. Gelukkig had Pauw, die in de vijftiende eeuw leefde, voor zijn genealogische gegevens slechts twee bronnen tot zijn beschikking, die beide in zijn kerk aanwezig waren. Het waren de zerken van leden van het geslacht Van Arkel en het necrologium van het kapittel. Op het eerste gezicht lijkt de mogelijkheid van de grafstede het meest voor de hand te liggen. Pauw vermeldt immers uitdrukkelijk, dat het echtpaar Jan van Arkel en Mabelia van Voorne bijgezet was in het familiegraf der Arkels in zijn kerk. Dat inderdaad op deze wijze genealogische gegevens werden verzameld, blijkt uit een getuigenis van priorin en konvent te Renkum over de daar aanwezige grafzerk van Walburga van Meurs, echtgenote van Willem heer van Egmond (Arch. Nat. Parijs, familie Egmond-Pignatelli, nr. XXXII cott. E XIII dd. 19 nov. 1484). Haar sterfdag wordt aan de hand van haar graftekst opgegeven als 8 mei 1459. Het ligt niet voor de hand, dat zij te ‘s-Gravenhage overleed, zoals Dek (A.W.E. Dek: Genealogie der heren en graven van Egmond, Den Haag, 1958 blz. 48) wil.
Deken en kapittel te Gorinchem maakten bij een andere gelegenheid gebruik van boeken, waarin genealogische gegevens over het geslacht Van Arkel voorkwamen (Arch. Nat. Parijs, familie Egmond-Pignatelli, nr. XXXIIII cott. E XIII dd. 22 juni 499). Zo worden de sterfdata genoemd van Otto van Arkel op 26 maart 1396 (J.W. Groesbeek: De heren van Arkel, in De Ned. Leeuw 1954, kol 207), begraven in de kerk van Gorinchem, van Jan van Arkel, zijn zoon, op 1 augustus 1428 (J.W. Groesbeek: De heren van Arkel, in De Ned. Leeuw 1954, kol 215), begraven in het hoogkoor van de kerk van Leerdam, en van diens vrouw Maria van Gulik, die in 1394 te Gorinchem stierf in de kapel van de Franciscanessen en werd bijgezet in de kerk van Gorinchem. Deze gegevens zien er redelijk betrouwbaar uit, al zijn de memorieboeken van het kapittel thans niet meer bekend. Zo bevindt zich nog steeds een naamloze zerk van het geslacht Arkel in de kerk van Leerdam (C. Hoek: Grafzerken in de kerk te Leerdam, in Ons Voorgeslacht, jrg. 19, 1964, blz. 233, nr. 29). Daar staat tegenover, dat het kapittel zich kennelijk vergiste in de juiste naam van de vrouw van Jan, zoon van Otto van Arkel, die het Maria van Gulik noemt.
Volgens de huwelijksvoorwaarden (C. van Zomeren: Beschryvinge der stadt Gorinchem en landen van Arkel, Gorichem, 1755, blz. 488-490) heette zij echter Johanna, welke naam bevestigd wordt door de overlevering in het archief van de hertogen van Gelre (G. van Hasselt: Geldersche Oudheden, deel I, Arnhem 1806, blz. 6). Verwarring kan zijn opgetreden met de namen van haar moeder en dochter, die beiden wel Maria heetten (A.P. van Schilfgaarde: Zegels en genealogische gegevens van de graven en hertogen van Gelre, graven van Zutphen; Arnhem 1967, blz. 93).
Wenden wij ons thans tot de tweede mogelijkheid: het familiegraf der Arkel’s, dat Pauw bij herhaling noemt. Het is nog steeds in de kerk van Gorinchem aanwezig (W. A. Beelaerts van Blokland: De graftombe der Arkels in de kerk te Gorinchem, in De Nederiandsche Leeuw, jrg. 46, 1928, kol. 98-102; afgebeeld tgo. kol. 100). Helaas maakt het ons voor gegevens over sterfdata niets wijzer want evenals die in Leerdam is de zerk naamloos.
Wij zijn zo weer even ver als in het begin. Maar daar is nog de omstandigheid, dat Pauw voor de sterfdatum van Mabelia twee verschillende data gaf. In zijn kroniek heette het MCCCXVIII op de vijfde kalende van maart maar in zijn chronicon maakte hij er MCCCXVIII 2 kal. Marcii van. Blijkbaar kon Pauw in de tekst, waarin de datum ongetwijfeld in romeinse cijfers was gesteld, II en V verwarren. Zijn voorbeeld, dat wellicht van zijn eigen hand stamde, moet een hele rij stokjes te zien hebben gegeven, waar Pauw niet meer uitkwam. De datum zal er als volgt hebben uitgezien: anno MCCCXIIIIIII kal. marcii, waarin alle gegevens voorkomen maar de V vervangen is door II. Nemen wij het bewijs, door Dr. Maris geleverd, dat Mabelia van Voorne vóór 1314
moet zijn overleden, in aanmerking, dan is onze romeinse cijferrij slechts op één manier te scheiden. Die moet daarom de juiste zijn. Het is als volgt: anno MCCCXIII. IIII kal. marcii want een dag later zou een V opleveren en ook de sterfdatum te jong plaatsen. Ik besluit daarom tot de juiste sterfdatum van 26 februari 1313. Een andere omstandigheid pleit voor deze datum. In 1314 hertrouwde Jan van Arkel immers met Kunigonde van Virneburg, wier oudste zoon het volgende jaar geboren werd. Jan van Arkel heeft zijn tweede huwelijk dus gesloten na een jaar van gepaste rouw.

Tijdbalk Mabelia van Voorne

  Deze functionaliteit is alleen beschikbaar voor browsers met Javascript ondersteuning.
Gebruikte symbolen: grootouders grootoudersouders oudersbroers-zussen broers/zussenkinderen kinderen
Sleep de tijdbalk om terug of verder in de tijd te gaan (of gebruik de l en r toetsen). Klik op de namen voor meer informatie.

Over de familienaam Van Voorne


    

De publicatie West-Europese adel is samengesteld door (neem contact op).