Stamboom Waard/Workum/Hoogland/Holtman » Bertha Rutzki (1912-2013)

Persoonlijke gegevens Bertha Rutzki 

• Zij is geboren op 23 maart 1912 in Antwerpen, Belgie.
• Zij is overleden op 1 januari 2013 in Toronto, Ontario, Canada, zij was toen 100 jaar oud.Bron 1
• Een kind van Elias Chaim Rutzki en Soura Zipaira Mermelstein

Gezin van Bertha Rutzki

Zij is getrouwd met Jacobus Nunes Vaz.

Zij zijn getrouwd op 14 december 1937 te Berchem,Antwerpen, Belgie, zij was toen 25 jaar oud.Bron 2

op 11 okt 1946 vertrokken naar Canada, Toronto, Ontario

Kind(eren):

1. (Niet openbaar)

Notities over Bertha Rutzki

Chaim
Szafran
& Helena
Rutzki
Elias Rutzki en Soura Mermelstein trouwen in
1905 in Warschau. De hoofdstad van het huidige
Polen maakt dan deel uit van het tsaristische
Rusland. Nog datzelfde jaar migreren Elias, een
diamantsnijder, en zijn vrouw naar Antwerpen
waar in 1906 hun oudste dochter Rosa wordt
geboren. Na Rosa volgen Dora, Helena, Bertha,
allemaal geboren in Antwerpen.
Het gezin vlucht in 1914 naar Engeland, weg van
het geweld van de Eerste Wereldoorlog. Niet alleen
Antwerpen, maar ook Londen is een belangrijk
diamantcentrum. In mei 1919 komen de Rutzki’s
terug naar Antwerpen.
Anna, de jongste zus, wordt in Antwerpen geboren
in 1920. Zij blijkt later een zeer begaafde pianiste.
Soura Mermelstein sterft in Antwerpen in 1927,
Helena Rutzki
Antwerpen, 29 januari 1910
Auschwitz, 12 september 1942
modewerkster
Chaim Juszk Szafran
Zambrów, 5 mei 1905
Auschwitz, 24 oktober 1942
diamantslijper
21
STEENELEI 93
97
amper 44 jaar oud. Elias hertrouwt met weduwe
Chaja Lipszyc en in 1930 wordt hun zoon
Siegfried geboren.
In 1925 vertrekt diamantslijper Chaim Szafran
uit zijn Poolse geboortestad Zambrów en na een
korte tussenstop in Königsberg belandt hij in
Antwerpen, zijn einddoel.
Hij wordt in het vreemdelingenregister ingeschreven als Lejba Szafran, dat is de naam van zijn
twee jaar jongere broer die ook naar Antwerpen
migreert. Mogelijk reizen ze samen en wisselen
ze bij hun inschrijving hun papieren zonder er
erg in te hebben. Niemand ligt daarvan wakker.
Dat kan ook moeilijk want niemand weet van de
vergissing. Die komt pas aan het licht als Chaim
Szafran en Helena Rutzki trouwplannen hebben.
De hele administratieve molen begint te draaien
en uiteindelijk valt alles in de goede plooi. In
1935 kunnen Chaim en Helena trouwen.
Chaim Szafran en Helena Rutzki laten zich
in maart 1942 op het adres Cruyslei 22 in
Borgerhout inschrijven bij de Vereniging van
Joden in België. De Duitse bezetter legt die
registratie op aan alle Joden. Enkele maanden
later verhuizen Chaim en Helena naar de Joos
van den Steenelei 93 in Deurne en moeten ze
zich opnieuw laten registreren in het gemeentelijke Jodenregister van Deurne. Ook dat is
een verplichting die de bezetter oplegde. Het is
een van de eerste anti-Joodse maatregelen. Die
registratie gebeurt op 10 september 1942 en dat
is merkwaardig. Daags nadien, op 11 september
1942, wordt Helena in de Dossinkazerne geregistreerd als nummer 706 op de lijst voor transport
IX naar Auschwitz. Wordt Helena opgepakt op
de vooravond van het Joodse Nieuwjaar in 1942?
Die dag immers houden de Duitsers hun brutale
vijfde razzia. Of wordt ze meteen na inschrijving
in het Jodenregister gearresteerd?
Helena sterft in het uitroeiingskamp, meteen of
heel kort na haar aankomst in Auschwitz. Chaim
is voordien al opgeroepen om te gaan werken in
Noord-Frankrijk. Hij moet met ruim tweehonderd lotgenoten uit Antwerpen, van wie negen uit
Deurne, dwangarbeid verrichten in het Judenlager
Les Mazures. In de dichtbeboste Franse Ardennen
moeten de gevangenen hout kappen voor de
productie van houtskool. In oktober 1942 wordt
Chaim, samen met de andere dwangarbeiders uit
het kamp, naar de Mechelse Dossinkazerne gevoerd.
Hij wordt gedeporteerd met voor transport XV. Hij
overleeft zijn barre gevangenschap niet. Heel waarschijnlijk sterft hijin Auschwitz, vermoord of door
ziekte of totale uitputting in het najaar van 1942.
“Wordt Helena
opgepakt op de
vooravond van het
Joods Nieuwjaar
in 1942?”
98
99
Uit een zoveelste ‘inlichtingenformulier’ dat Helena nog op 4 september1942
moet invullen, blijkt dat ze heel goed weet waar haar man Chaim is: Verblijft
als jood voor de “Organisation Todt” te camp des Mazures Ardennes Frankrijk.
Helena woont dan al in Deurne, het document is immers afgestempeld door
Commissariaat van Politie Antwerpen – District Deurne.
Heel waarschijnlijk zijn Helena en Chaim al wel een tijdje eerder verhuisd naa

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Bertha Rutzki?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Bertha Rutzki

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen