Hij is getrouwd met Wentjen Ubbens.
Zij zijn getrouwd
Kind(eren):
Zoon Star begint zijn brief met de traditionele mededeling dat hij
nog gezond is. Minder traditioneel nieuws volgt echter wanneer
hij m
eldt dat hij zich op een kaperschip bevindt met de bedoeling
om naar Lissabon te varen. Stukje bij beetje komen we uit de rest
van de brief te weten welke verbazende omzwervingen de jongen
heeft gemaakt. Om te beginnen is hij schandelijk weggelopen uit
Cad
iz waar hij Spaans moest leren. Het is een raadsel in welke
omstandigheden hij verder rond gezworven moet hebben, want
hierover spreekt Star met geen woord. Wel vertelt hij dat hij in
Spanje gevangen gezeten heeft omdat hij niet op de oorlogsvloot
dienst w
ilde nemen. Onder druk
–
en waarschijnlijk uit geldgebrek
–
heeft hij dan toch als ruiter de
Spanjaarden een jaar gediend. Maar het geluk stond niet aan zijn kant, want als Spaanse ruiter is hij
door de Portugezen gevangen. En ook in Portugal moest hij teg
en zijn zin in het leger:
“soo ben ick weer gevange gewoerden van de Portegiese in Poortegal en daer sijnde soo hebbe ick
weer dienst moete nemen per vorse, want ick heel nakent was want sij mij al uijt getrocke haede en
daer toe gequst en hadde gien gel
t om te verbynde soo dat ick weer dienst moste neeme”
Na dit Portugese avontuur wist de jonge Star aan boord te gaan van een schip dat naar Frankrijk voer,
waar hij in Bordeaux overstapte op een kaperschip richting Lissabon. Het is tijdens deze laatste r
eis
dat de jongen een berouwvolle brief aan zijn ouders schrijft om te melden dat hij op weg is naar huis.
In de Portugese havenstad hoopt hij waarschijnlijk een schip te vinden dat naar Nederland zal varen en
hem bij zijn ouders, broers en zus kan terugbr
engen.
Dit fantastische verhaal laat ons nog met een aantal mysteries zitten. Omdat de brief niet ondertekend
is, weten we niet welke zoon van Enno Doedes Star zo avontuurlijk was. Star had samen met zijn
vrouw Reynouw Gaikinga waarschijnlijk een dochter
en vier zonen: Doede (1652), Joannes (1653),
Gerrit (1654), Anna (1655) en Cornelis (1657). Hoewel het epistel niet gedateerd is, is het
vermoedelijk in 1666 geschreven. Het bevindt zich namelijk in een bundel brieven verstuurd vanuit
Aen kapeteijn
Enno doedese stor
woende op de Nieuwe
Palm graft op
de Brack1
met vrijnt
die godt bewaert
tot Amsterdam
Looft Godt booven al den
1
feberewarij.
Eerwaerdige vader ende moeder ick laet
U l[ieden] weeten als dat ick godt sij gelooft
noch wel te passe ben
2
. Godt sij gedanckt
voor sijn genade. Voerder soo laet ick u l[ieden]
vader ende moeder weeten als dat ick
verhart
3
b
en op een kaper om naer Lesboon
4
te gaen en daer van daen na Holaent
in dint
godt belieft. Voorder vader ende moeder, ick
beedt u om vergefenes van die sonde dije
ick voor u l[ieden] en Godt gedaen [heb], want ul mij te
qoort mane
5
in Kalijs
6
in Spanie gelaten hebt
om de sprack t
e leeren en ick soo schendeloos
7
daer van
daen geloopen bem. Ick weet wel
daet u l[ieden] vader ende moeder veele van mij
verdragen heeft. Ick beedt u om vergevenes.
Ick
verlange seer om een teijdenge
8
te hoore
hoe dat met u l[ieden] mijn bemijnde vader
ende moeder gaet, want ick nijet weet
hoe h
et is oock met mijn suster ende broeders.
Vorder soo laet ick u l[ieden] weetten als dat ick
in Spanie gevange ben geweest omdat ick
niet
heb wille dienen in de aermade
9
. En alijkewel
10
soo heb ick moeten die
nst neemen.
Soo ben ick ruijter geworden en dae
r gedient
hebbende een yaer soo ben ick weer gevange
gewoerden van de Portegiesen
11
in Poorteg
al
12
.
En daer sijnde soo hebbe ick weer dienst
moete nemen per vorse
13
, want ick heel
nakent was
, want sij mij al uijt getrocke
haede en daertoe
14
gequst
15
en hadde gien gelt
om te verbynde
16
soo dat ick weer dienst
moste neeme. En daer van daen ben ick op
een Vrans
17
koonigh schip
18
gegaen om naer
Vranckryck te gaen,
soo dat ick te Poordeus
19
op dut schiep gekoomen [ben]. Voorder
soo sijt godt
in genade bevoolen en gegroot.
1
Braak: in de 15e eeuw lag buiten de stad Amsterdam een braak ter hoogte van de huidige Palmgracht.
In het midden van de 17e eeuw werd de stad uitgebr
eid en werd dit gebied gedempt.
2 Wel te pas: gezond
3 Verhuurd: in dienst
4 Lissabon
5 Waarschijnlijk
een eigennaam.
6 Cadiz
7 Scandaleus: schandelijk
8 Bericht
9 De oorlogsvloot
10 Toch, hoe dan ook
11 Portugezen
12 Portugal
13 Par force: gedwongen
14 Bovendien
15 Gekwetst: gewond
grootouders
ouders
broers/zussen
kinderen
Doede Star | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Wentjen Ubbens | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
De getoonde gegevens hebben geen bronnen.