Stamboom Van Luijk » Jan Wisse (1874-1917)

Persoonlijke gegevens Jan Wisse 

• Hij is geboren op 23 november 1874 in Zaamslag.

  Aktedatum : 23-11-1874, aktenummer (number) : 91
  
  De vader ontkent, inzake overspel, de wettigheid van het kind bij vonnis onder nummer 8725 Arr. Rechtb. Rotterdam d.d.13-07-1892. (zie bijlage bij geboorteakten 1874 Zaamslag). Erkend door de moeder bij akte van erkenning d.d.24-04-1896 Terneuzen.

• Registratie van geboorte op 23 november 1874.Bron 1
• Hij is overleden op 24 juni 1917 in In het kanaal van Bristol, hij was toen 42 jaar oud.
• Een kind van N.N. en Pieternella Wisse
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 14 maart 2022.

Gezin van Jan Wisse

Hij is getrouwd met Leijntje Wilhelmina Kolijn.

Zij zijn getrouwd op 8 mei 1896 te Terneuzen, hij was toen 21 jaar oud.

Kind(eren):

1. Pieternella Suzanna Cornelia Wisse  1897-1979
2. Joris Peter Wisse  1898-1919
3. Susanna Pieternella Cornelia Wisse  1899-1988
4. Margaretha Cornelia Wisse  1900-1908
5. Jan Wisse  1904-1968
6. Peter Wisse  1906-1973
7. Cornelia Wisse  1908-1994
8. Margaretha Cornelia Wisse  1912-1914

Notities over Jan Wisse

Een beperkt verhaal over het leven van mijn grootvaderJan Wisse, geschreven door Peter Wisse.

Mijn grootvader, Jan Wisse,heeft in zijn werkzame leven altijd gevaren. Toen hij in 1896 trouwde werd er als beroep opgegeven: “varensgezel”.Hij heeft jaren gevaren op de z.g. “Wilde vaart”. Hij was dan meestal maanden van huis en wanneer hij dan thuis kwam was er wel eens een kind van hem dat hij nog nooit had gezien. Als zijnschip in een Nederlandse of Belgische haven lag, kon hij snel een bezoek aan huis brengen. Het is een keer voorgekomen dat hij met de trein vanuit Rotterdam naar huis kwam en nog voor hij thuis was lag er al een telegram dat hij direct terug moest komen. Bij welke rederijen hij dan heeft gevaren is niet bekend. Later heeft hij gevaren bij een Engelse maatschappij, de General Steam Navigation Co. Ltd.,die een geregelde dienst onderhield tussen verschillende Engelse havensteden (Londen, Liverpool) en havensteden van het Europese vasteland, o.a. ook op Gent. Hij heeft ook gevaren op de “River Scheldt”, dat van 1906 tot 1913 eigendom was van Little & Johstonuit Londen. Dit bedrijf onderhield een geregelde dienst vanuit Engeland naar Terneuzen en had hier ook een kantoor.
Toen in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak is hij op aanraden van zijn vrouw en familie aan de wal gaan werken, i.v.m. de gevaren van de oorlog. Hij heeft een tijd gewerkt als trammachinist bij de ZVTM (Zeeuwsch-Vlaamse Tramwegmaatschappij) , maar zijn hart ging uit naar het water. Hij vertoefde in zijn vrije tijd veel langs de sluizen van Terneuzen.

In de familie werd altijd het volgende verhaal verteld: In de periode dat Jan Wisse niet meer voer, was de “Hilversum”op weg naar Gent en in Terneuzen moest de machinist van boord met een blindedarmontsteking. De kapitein vroeg aan het sluispersoneel of ze toevallig iemand kenden die als machinist mee kon varen. Direct werd de naam van Jan Wisse genoemd, die hier gretig op in ging. Zodoende werd Jan Wisse 2emachinist op de “Hilversum”. Hij heeft hier nog enkele jaren op gevaren.

Wanneer hij heeft aangemonsterd op de “Hilversum”is niet bekend, het zou kunnen dat dit is gebeurd op een reis die op 6 juli 1914 is vertrokken van Raumo in Finland naar Gent.Het zou ook kunnen dat hij in een andere plaats heeft aangemonsterd, want dan zou er een ‘monsterrol’ aanwezig moeten zijn in het Zeeuws Archief in Middelburg maar dat is niet het geval. In Terneuzen werden monsterrollen altijd bewaard bij de Waterschout (politiechef) op het politiebureau van Terneuzen en later zijn deze overgegaan naar het Zeeuws Archief in Middelburg.Het schip was in ballast op weg van Le Havre naar Barry (Wales) in charter van een buitenlandse maatschappij.Van Rouen werd langs de Franse kust gevaren in konvooi met een 20-tal andere schepen onder bescherming van Franse torpedoboten. Onder begeleiding van twee gewapende trawlers voer men langs de zuidkust van Engeland. Deze gingen bij Wight weg.Vanaf Wight voer men zonder escorte, toen op 24 juni 1917 ’s middags om 15.00 uur plotseling een drijvende mijn werd gezienen bijna op hetzelfde ogenblik had een hevige ontploffing plaats aan het achterschip. De “Hilversum” voer toen in het Kanaal van Bristol (Bristol Channel) op 5 mijl ten oosten van Lundy Island. Het schip zonk zo snel, dat de beide te water gelaten reddingsboten kantelden door de zuiging van het schip. Een boot wist men weer op te richten, waarmee een aantal bemanningsleden veilig aan boord van het Britse patrouillevaartuig H.M.S. “Night Hawk”wisten te komenen in Millford (Eng.) aan land gezet. Van de 19 bemanningsleden bleven 6 man, waaronder Jan Wisse, vermist.De andere vermisten zijn: de kapitein Jeppe Wiebes uit Schiermonnikoog, de 2estuurman,de kok Smit, bediende Huising en een Griekse stoker.De “Hilversum”was op een mijn gelopen, die gelegd was door de Duitse onderzeeboot “UC 51”. Het was de bedoeling dat dit Jan zijn laatste reis zou worden, hij zou in Le Havre afmonsteren.De weduwe van de kapitein kreeg na maandenlange onzekerheid te horen dat hij was omgekomen. Uiteindelijk kreeg ze wat pensioen van de maatschappij, maar de dagen van zijn vermissing waren er afgetrokken.

De UC51 met als commandant Obit.z S (Oberleutnant zur See)Hans Galster, was een mijnenleggende onderzeeër van het type UCII, gebouwd op de Germaniawerf in Kiel. Het kwam op 5 december 1916 in de vaart en is op 17november 1917 in het Engels Kanaal tot zinken gebracht door dedistroyer HMS “Firedrake”.Alle 29 opvarenden kwamen hierbij om het leven.In zijn korte bestaanheeft de UC51 28 schepen tot zinken gebracht d.m.v. torpedo’s of mijnen.

Jan Wisse was in 1896 in Terneuzen getrouwd met Leijntje Wilhelmina Kolijn. Ze kregen samen 8 kinderen. Toen Jan in 1917 verdronk was hij vader van 6 kinderen, waarvan de oudste 20 jaar was en de jongste5 jaar.Omdat in 1917 de sociale voorzieningen nog niet waren als op dit moment, waren het hele moeilijke tijden voor moeder Leijntje. In 1915 is er een wet in werking getreden, de “Oorlogs-zeeongevallenwet” de O.Z.O.W. en in 1919 is uit deze wet de “Zeeongevallenwet” ontstaan. Er is waarschijnlijk nooit een officiële overlijdensverklaring door de familie aangevraagd, omdat er in de archieven van de gemeente Terneuzen geen overlijdensakte voor komt. Daarom werd telkens, wanneer een van de kinderen ging trouwen, een bepaalde tekstvermeld, zoals bij Jan in 1928: ’vader bruidegom zonder bekende woon-of verblijfplaats’ , en bij Cornelia in 1930: ‘bestaan of verblijfplaats vader bruid onbekend’Ook de ambtenaar van de burgerlijke stand moest deze zinnen oplezen en dat was telkens voor de familie en zeker voor Leintje zeer pijnlijk.Later bij het huwelijk van zoon Peter in 1937 is die bepaalde tekst, op verzoek, niet meer geschreven en opgelezen.Leijntje Wilhelmina overleed op 78 jarige leeftijd op 16 juli 1952.

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Jan Wisse?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Jan Wisse

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen