Stamboom Van der Werff » Theunis de Vries (1907-)

Persoonlijke gegevens Theunis de Vries 

• Hij is geboren op 26 april 1907 in Veenwouden, Friesland, Nederland.
• Een kind van Sjoerd de Vries en Elisabeth Dijkstra
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 13 oktober 2020.

Gezin van Theunis de Vries

(1) Hij is getrouwd met Aafje Maria Vernes.

Zij zijn getrouwd op 12 oktober 1932 te Apeldoorn, Gelderland, Nederland, hij was toen 25 jaar oud.

Kind(eren):

1. (Niet openbaar)

Het echtpaar is gescheiden 17 maart 1938 te Apeldoorn, Gelderland, Nederland.

(2) Hij is getrouwd met Aafje Maria Vernes.

Zij zijn getrouwd op 29 mei 1946 te Amsterdam, Noord-Holland, Nederland, hij was toen 39 jaar oud.

Kind(eren):

1. (Niet openbaar)

Notities over Theunis de Vries

Zie genealogysk jierboek 1997 blz. 105
De Vries werd geboren als enig kind in het doopsgezind gezin van Sjoerd de Vries en Elisabeth Dijkstra in Veenwouden in Friesland. In 1920 verhuisde hij met zijn ouders naar Apeldoorn waar zijn vader als zuivelhandelaar de kost won. In Apeldoorn bezocht hij het gymnasium. Toen hij via school het werk van de grote Nederlandse schrijvers leerde kennen, verbleekten de Friese schrijvers die hij tot dan gelezen had in zijn ogen tot een soort folklore. Op zijn zeventiende schreef hij een Fries sagenboekje, dat in de herfst van 1925 werd uitgegeven. Hij koos daarvoor onder meer sagenmateriaal uit Waling Dijkstra's Uit Friesland's volksleven van vroeger en later (1896). Hij ontving er 75 gulden voor. Henk Persijn, de broer van een schoolvriend, verzorgde de illustraties. Gedurende zijn gymnasiumtijd werden zijn eerste (journalistieke) werken gepubliceerd in het tijdschrift Jong Nederland (1920-1921). Hij verliet het gymnasium na de vierde klas, en volgde een bibliotheekopleiding in Hilversum en Utrecht.

De Vries werkte korte tijd als assistent in de openbare bibliotheek te Hilversum. In 1928 ging hij in Hilversum wonen. Hij trouwde in 1932 met Aafje Vernes. Uit het huwelijk werd een kind geboren. In de jaren dertig werkte hij in de openbare bibliotheek in Sneek, maar de verwachting van Friese schrijvers dat hij weer in het Fries zou gaan schrijven kwam niet uit. In 1936 werd De Vries lid van de CPN, en in 1937 verhuisde hij naar Amsterdam en keerde hij weer terug naar de journalistiek. Hij werd redacteur van De Tribune, (later De Waarheid) en De Vrije Katheder. Op 17 maart 1938 volgde een echtscheiding.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat De Vries aanvankelijk ondergedoken in de buurt van Nunspeet. Hij zou zich in die tijd laatdunkend hebben uitgelaten over Gerard van het Reve sr. ('Vanter'), de vader van Karel en Gerard (van het) Reve, die hij van fascistische sympathieën betichtte - naar later bleek op grond van onjuiste informatie. Na de oorlog zou hierdoor een langdurige vete ontstaan tussen De Vries en Gerard Reve, die zijn collega betitelde als 'karpatenkop'. Later in de oorlog werd De Vries vanwege verzetsactiviteiten door de Duitsers opgepakt. Hij kwam in Kamp Amersfoort terecht, waaruit hij na tien maanden door het verzet werd bevrijd. In 1945 trouwde De Vries voor de tweede maal met Aafje Vernes. Uit dit tweede huwelijk werd opnieuw een kind geboren. Vernes stierf op 8 januari 1975 te Amsterdam.

De Vries zat enige tijd voor de CPN in de Amsterdamse gemeenteraad. In 1946 was hij kandidaat voor de Tweede Kamer, maar hij werd niet gekozen en bleef fulltime schrijver. Ten tijde van de Koude Oorlog werd zijn lidmaatschap van de CPN hem door collega-schrijvers hoogst kwalijk genomen. Hij rechtvaardigde de Praagse Coup, de communistische staatsgreep in Tsjechoslowakije (1948) en het Russische ingrijpen in Hongarije (1956), en in 1953 schreef hij een loflied op Stalin. Hij werd uit de PEN-club gezet, werd niet meer op verjaardagen van collega's uitgenodigd, en er kwam een voorlopig einde aan zijn vriendschap met Simon Vestdijk. De Vries raakte geïsoleerd, maar hij bleef toch CPN-lid.

Ondanks zijn communistische opvattingen vertaalde hij in 1963 Een dag uit het leven van Ivan Denisovitsj, een roman van Aleksandr Solzjenitsyn, gebaseerd op diens ervaringen in gevangenkampen in Siberië. De CPN liet de hele oplage van het boek vernietigen. Pas in 1971 brak De Vries met de partij. In 1982 raakte De Vries met hulp van een psychiater van zijn kampsyndroom af. Hoewel hij op zijn achtentachtigste dacht niet meer te zullen schrijven, volgden er toch weer enkele boeken, het laatste in 2004.

De Vries overleed op 97-jarige leeftijd te Amsterdam aan de gevolgen van een serie longontstekingen.

Werken
De Vries debuteerde op zijn achttiende met Friesche Sagen (1925, heruitgegeven in 2000). Toen hij twintig jaar was werd zijn dichtbundel Terugkeer gepubliceerd. Hij schreef meer dan honderd boeken, waaronder een monografie, een filmscenario en twee hoorspelen die alle vier over Spinoza gaan. Hij schreef voornamelijk in het Nederlands, maar ook wel in het Fries (Earst en lêst (1977); Paden fan it ferline (1997); Stins en krite (1997). Sommige van zijn boeken zijn vertaald. Hij werkte ook onder de pseudoniemen Sybrand Vos, A. Th. Van Nieulandt, M. Swaertdrager en Ibn-Askari. Zijn bekendste boeken zijn Het meisje met het rode haar (1956), een roman over de verzetsstrijdster Hannie Schaft; Stiefmoeder aarde (1936) dat door De Vries in 1975-1976 tot hoorspelcyclus werd bewerkt; en het Boekenweekgeschenk Het zwaard, de zee en het valse hart (1966).

De Vries heeft vooral veel sociale en historische romans geschreven. Aanvankelijk deed hij dat vanuit een vrij romantisch standpunt, later uitgesproken politiek waarbij het persoonlijke steeds meer in het politieke verweven raakte.

Boeken over kunstenaars beslaan een belangrijk deel van zijn oeuvre. Rembrandt uit 1931 over Rembrandt van Rijn, Ziet een mens uit 1963, in 1972 opnieuw verschenen als Vincent in Den Haag, over Vincent van Gogh, Moergrobben uit 1964 over Jeroen Bosch, en De bergreis uit 1998 over Hercules Segers zijn voorbeelden van zijn betrokkenheid bij Kunst. Soms ging het ook over niet bestaande kunstenaars zoals in De vrijheid gaat in het rood gekleed. De Vries kende kunst een ontsluitende, verlichtende bijzondere rol toe, zowel naar de kunstenaar zelf, de beschouwer als de maatschappelijke omgeving. De rol voor de kunst om een ander perspectief te ontsluiten achtte hij "een van de geheimzinnigste en positiefste kwaliteiten van kunst".[2]

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Theunis de Vries?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Theunis de Vries

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen