Stamboom Van der Spank » Joannes Henricus Antonius Joannes "Jan" van der Spank (1669-1741)

Persoonlijke gegevens Joannes Henricus Antonius Joannes "Jan" van der Spank 

• Roepnaam is Jan.
• Hij is geboren op 10 mei 1669 in Schijndel.Bron 1

  DTB doopakte (Akte)datum: 10-05-1669 Plaats: Schijndel
  Dopeling Joannes Henrici Antonii Joannis van der Spanck
  Vader Henricus Antonii Joannis van der Spanck
  Moeder Joanna N.N.
  Getuige Elizabetha Joannis Antonii, Joanna Joannis Herperts en Antonius Henrici Jans
  Schijndel RK doopboek 1664-1685, archiefnummer 1455, inventarisnummer 3, blad 27r03 Gemeente: Schijndel
  Periode: 1664-1685
  Religie: Rooms-Katholiek

• Beroep: van 1693 tot 1741 Notarisgetuige, molenaarsknecht, herbergier, landbouwer.Bron 2

  Notarisgetuige plm 1693-1695
  Molenaarsknecht: plm 1698
  Herbergier & landbouwer: vanaf plm 1699

• Vermelding op 4 januari 1693: Gerechtszaak anno 1693 - De 20-jarige Jan Hendrik Anthonisse vande Spanck. Hij brengt een nieuw detail in nl. dat de woordenwisseling verband zou houden met een gekocht of verkocht paard en dat Schenckels in de keuken liggende in ieder geval.Bron 3

  Gerechtszaak anno 1693
  Verklaring van Gijsbertus de Jongh, secretaris te Schijndel
  Criminele zaken vielen destijds onder de bevoegdheid van de hoog- en laagschout van ’s-Hertogenbosch of zijn directe vervanger en als op een van de Meierijse dorpen weer eens iets zeer ernstigs aan de knikker was, gaf hij het lokale dorpsbestuur opdracht de feiten helder op een rij te zetten en gedegen informatie in te winnen over de concrete toedracht.
  Zo geeft Gijsbert de Jongh, de secretaris van Schijndel, op 7 januari 1693 een definitieve verklaring af. Die komt er op neer, dat Hendrick Vuchts en Christiaan Hubens als schepenen van Schijndel bevestigen, dat de meester-chirurgijns Mr. Willem Cocquel en Hendrik van Davervelt respectievelijk wonende te Schijndel en Middelrode, op 4 januari het dode lichaam hebben ‘gevisiteert’ [= onderzocht] van een zekere Dominicus Schenckels, liggende ten huize van Dircxken van de Sande.
  De chirurgijns doen dit in opdracht van de Heer Alexander Schimmelpenninck van der Oije, Heer te Engelenbergh, hoog- en laagschout van stad en meierij van ’s-Hertogenbosch. Daar gearriveerd constateren ze een steekwond, even onder de rechterborst [er staat letterlijk: memme]. Nadat men het lichaam heeft opengesneden, blijkt deze steekwond te zijn doorgedrongen tot in de borst, door het diafragma, tot zelfs in de lever toe. Het is een dodelijke of zgn. ‘lethale’ steekwond gebleken.
  
  Getuigenverklaringen van ingezetenen
  Eerste getuige:
  Hendrik Willems van Herethum oud omtrent 34 jaren is de eerste getuige die aantreedt, die naar waarheid verklaart dat hij afgelopen zondag was ten huize van Dircxken, de weduwe van Antony van de Sande en aldaar een glas bier heeft zitten drinken. Onder de aanwezigen heeft hij toen Dominicus Schenckels zien zitten en een zekere Gerit van der Loo. Die twee hebben woorden met elkaar gekregen. De getuige weet echter niet waarom precies de ruzie is ontstaan tussen die kemphanen. Beiden hebben op dat moment een mes in de hand en gaan elkaar te lijf. Schenckels heeft zich meteen omgekeerd en is naar de geut gelopen en van der Loo is naar buiten gegaan. Schenckels is daarop plotseling van de geut de keuken binnengebracht en op een stoel gezet. Het ziet er allemaal erg bloederig uit en hij is zwaar gewond onder in zijn rechterzij. Vrij kort daarna is hij gestorven, aldus Hendrik van Herethum.
  Tweede getuige:
  De 20-jarige Jan Hendrik Anthonisse vande Spanck. Hij brengt een nieuw detail in nl. dat de woordenwisseling verband zou houden met een gekocht of verkocht paard en dat Schenckels in de keuken liggende in ieder geval nog in leven was.
  Derde getuige:
  De 25-jarige Hendrik Jan Laurens die verder geen nieuwe feiten meer weet aan te dragen.
  Vierde getuige:
  De 33-jarige Antonis van de Sande legt een identieke verklaring af over die zondag de 4e januari van het jaar 1693, maar voegt er nog wel aan toe, dat iemand geroepen schijnt te hebben: “Loop naar de pastoor toe want hij [Dominicus dus] sterft”. Van de Sande staat dan enige tijd bij het huis van buurman Huijbert Ketelaers en is toen wederom in het huis van Dircxken teruggekeerd. Daar aangekomen ziet hij de gewonde Schenckels op stro liggen terwijl de chirurgijn hem nader onderzoekt, maar nog voor of tijdens de inspectie van de chirurgijn is hij kennelijk dood gebleven.

• Vermelding van 28 november 1694 tot 30 november 1694: Jan Hendrick van de Spanck, notarisgetuige Berlicum 1694.Bron 4

  Erfgoedstuk Schepenakte
  43 Johannis van Geffen, inwoner van de stad Den Bosch, Verklaring. Gisteren 28 november 1694 des avonds was hij in gezelschap van de officier alhier in de keuken en daar was ook een zekere Peter Westerlaeken, die zich zeer baldadig aanstelde met vloeken etc. en hij had tegen de attestant gezegd *com laat mij eens drinken* en die had hem het glas aangeboden dat ongeveer half vol was en Peter had dat bijna geheel uitgedronken en op het laatste had hij erin gespuwd. De tweede comparant had daarop gezegd, dat zulks geen eerlijke lieden waren die dat deden. Deze Peter had tevoren ook al zeer ongeschikte liedekens gezongen en de officier had daarop gezegd hij *gelieve maar stil te zijn* omdat zulks in zijn huis niet te pas kwam. Daarop had Peter geantwoord * ik ben hier in een herberg, men moet mij tappen als ik wil. Is mijn vader dan geen eerlijk man geweest en heeft hij geenen *kal* gehad Likthem en mijn moijer ook een contleck* etc. en vele andere pertinente woorden meer. Peter was daarna korte tijd uit huis gegaan en weer teruggekomen en wilde weer getapt hebben, maar de heer van Berlicum was daar ook en had gezegd *men tapt vanavond niet meer*. Daarop is Peter vertrokken en ging toen voor de deur staan schuifelen en fluiten. Daarna kwam een zekere Geerit Peters van Empel en die had verklaard dat Westerlaeken hem Gerit had gevraagd de officier te affronteren etc.
  J. du Foiré, notarisgetuige Berlicum 1694
  Jan Hendrick van de Spanck, notarisgetuige Berlicum 1694
  Peter Peters, notarisgetuige Berlicum 1694
  Datering:30 november 1694
  Pagina: scan 056
  Plaats: Berlicum
  Toegangsnummer:5114
  Inventarisnummer:2
  Bron: Notarissen
  Geografische namen: Berlicum

• Vermelding van 23 mei 1695 tot 9 juni 1695: Jan Hendrick van der Spanck, notarisgetuige Middelrode 1695.Bron 5

  Erfgoedstuk Schepenakte
  71 Hendrik van den Acker, inwoner Berlicum, van kompetente ouderdom, Verklaring. Hij is maandag 23 mei 1695 in de avond bij het huis gekomen van Dirck Jan Dircx, en is daar met een hout of riek neergeslagen en toen hij opstond, was daar Geerit Michiels en diens zoon Deelis, verder hun knecht Francis, elk met een groot eind hout en toen had hij attestant jammerlijk gesmeekt en vroeg *maar Geerit neef, waarom slaat gij mij?* Geerit had daarop gezegd *o duijvel daer weet ik niet af waerover zijn zuster hem thuijs leijden*. De attestant verklaarde hen daarvoor niet de minste reden te hebben gegeven om dat te doen. Hij is toen verder door het drietal zo geslagen dat hij zijn arm tot nu toe nauwelijks heeft kunnen gebruiken wegens ondragelijke pijnen. Hij was verder uitgemaakt voor een *oud frexken*
  Hendrick Claessen (Jansen) van Rochel
  Adriaan Deelissen van Tongeren
  Antonisken Janssen, dienstmeid van de heer Adriaan van Tongeren
  Cornelis van Einhoven (Ginhoven?), notarisgetuige Middelrode 1695
  Jan Hendrick van der Spanck, notarisgetuige Middelrode 1695
  Datering:9 juni 1695
  Pagina: scan 099
  Plaats: Middelrode
  Toegangsnummer:5114
  Inventarisnummer:2
  Bron: Notarissen
  Geografische namen: Middelrode

• Vermelding van 10 februari 1698 tot 10 februari 1702: Catharina Clomp weduwe van Andries Dortmans heeft verpacht aan Jan Hendrik Tonissen van der Spanck 'seeckere hare verhuerderesse huysinge appendentien ende dependentien vandien met den hoff boomgart ende landerijen daer aen ende bij gelegen .Bron 6

  Catharina Clomp weduwe van Andries Dortmans heeft verpacht aan Jan Hendrik Tonissen van der Spanck 'seeckere hare verhuerderesse huysinge appendentien ende dependentien vandien met den hoff boomgart ende landerijen daer aen ende bij gelegen groot vier loopensen lants onder tWijbosch genoemt DEN ROY MOLEN de verpachteresse met hare kinderen toebehoordende voor een termijn van 4 jaar - voorts reguliere pachtcondities - 10 februari 1698

• Vermelding op 22 juli 1699: 22 Verklaring van Ruth Hermans van Vucht ca. 62 jaar ter instantie van de Heer N. Rogman oud-president te Berlicum dat ongeveer 5 weken geleden ten huize van Jan Hendrix van der Spank herbergier alhier Peter Leijten is gekomen.Bron 7

  Schepenakte
  22 Verklaring van Ruth Hermans van Vucht ca. 62 jaar ter instantie van de Heer N. Rogman oud-president te Berlicum dat ongeveer 5 weken geleden ten huize van Jan Hendrix van der Spank herbergier alhier Peter Leijten is gekomen gewezen stadhouder van Berlicum
  Datering: 22 juli 1699
  Pagina: 37v
  Soort akte: Verklaring
  Plaats: Schijndel
  Toegangsnummer: 5122
  Inventarisnummer: 145
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Schijndel

• Vermelding op 10 februari 1708: Getuige Joannes Henrici van der Spanck en Margareta Adriani Thimmermans.Bron 8

  DTB doopakte (Akte)datum: 10-02-1708 Plaats: Schijndel
  Dopeling Joannes Timmermans
  Vader Joannis Jansen Timmermans
  Moeder Maria Coorstiaen Drijssen van Roij
  Getuige Joannes Henrici van der Spanck en Margareta Adriani Thimmermans
  Rooms-Katholiek doopboek 1696-1709, archiefnummer 1455, inventarisnummer 5 Gemeente: Schijndel
  Periode: 1696-1709
  Religie: Rooms-Katholiek

• Vermelding op 24 maart 1709: Getuigen bij geboorte Joannes op 24-3-1709, zoon van Joannes Hendrick Theunisse vd Spank..Bron 9

  Getuige 1: Henricus vd Spank
  Getuige 3: Aldegonda Theunis Jan Meijsen

• Vermelding op 27 november 1715: Erfdeling Tonis van der Spanck en Anneken Geerinx.Bron 10

  Gedeelte dat gaat over het gezin van Hendrick Tonis vd Spank en Jeneken Jan Voets:
  voor ss. (of zoiets), Jan, Peter en Hendrick mond. soone Hendrick Tonis van der Spanck
  Jan Huygen Verhalse (of zoiets) man Maria ook dr. Hendr. Tonis van der Spanck
  voorse alle verwect bij Jenneken Jan Voets zijn vr.

• Vermelding op 27 november 1715: Scheiding goederen Tonis van der Spanck en Anneken.Bron 11

  Wouter Penninx man v. Willemken dr. Tonis van der Spanck en van Anneken zijn vrouw, Jan van den Boogert schepen in naam Aleken ook dr. Tonis en Anneken voorschr. Jan, Peter en Hendrick mond. zonen Hendrik Tonis van der Spanck.
  Jan Huygen Verhagen als man van Maria ook dr. Hendr. Tonissen van der Spanck alle verw. bij Jenneken Jan Voets zijn vr.
  Mitsg. Jan mond. zn. Jan Tonis v.d. Spanck verw. bij Lijsken Jochums Boogaerts zijn vr. zich sterk makende voor zijn voor Peter, Mechel en Anneken zijn broer en zusters erfgen. van Tonis en Anneken voorschr.
  Scheiding goed. 27-11-1715
  Huis onder Elschot 7-11-1715

• Vermelding op 30 juni 1717: 200 Opdracht van Paulus Claessen van Gogh aan Jan Hendrik van der Spanck.Bron 12

  Paulus Claessen van Gogh als man en momboir Annamarie sijne huijsvrouwe dogtere Delis van der Aa eenen acker teulants met sijne geregtigheijt groot omtrent vier[d]alff loopens[d]aten [] gelegen binnen dese parochie van Schijndel onder t Wijbosch ter plaatse op t Houbraken d'een zijde ... soo hij verclaerden heeft hij mitsdesen wettelijke en erffelijk opgedragen ende overgegeven Jan Hendrik van der Spank ende daarop verteegen [inne] manieren ...
  Schepenakte
  Datering:1714-1720
  Pagina: 144v
  Plaats: Schijndel
  Toegangsnummer:5122
  Inventarisnummer:99
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Schijndel

• Vermelding op 23 mei 1718: Getuige Joannes Henrici van der Spanck, Maria Joannis Corsten en Anna Maria Emberti Voets.Bron 13

  DTB doopakte (Akte)datum: 23-05-1718 Plaats: Schijndel
  Dopeling Embertus Corsten
  Vader Nicolaus Joannis Corsten
  Moeder Maria Emberti Joannis Voets
  Getuige Joannes Henrici van der Spanck, Maria Joannis Corsten en Anna Maria Emberti Voets
  Rooms-Katholiek doopboek 1709-1718, archiefnummer 1455, inventarisnummer 6, blad 64R Gemeente: Schijndel
  Periode: 1709-1718
  Religie: Rooms-Katholiek

• Vermelding op 13 juni 1722: 63 Schuldbekentenis van Adriaan Claassen van Houtem, Jan Hendriks van der Spank en Hendrik Hendriks van der Spank aan Jan Hanenberg ten behoeve van Jacob Hanenbergh muldersgast te Heusden.Bron 14

  Schepenakte
  63 Schuldbekentenis van Adriaan Claassen van Houtem, Jan Hendriks van der Spank en Hendrik Hendriks van der Spank aan Jan Hanenberg ten behoeve van Jacob Hanenbergh muldersgast te Heusden, diens broer, een bedrag van 100 gl. vanwege goede geleende en aangetelde penningen met in de marge een notitie dd. 19 juli 1724, gepasseerd ten overstaan van Jacobus van Vessem uit Boxtel en Gerard van der Vleut uit Schijndel
  Datering:13 juni 1722
  Pagina: 155
  Plaats: Schijndel
  Toegangsnummer: 5113
  Inventarisnummer: 5
  Bron: Notarissen
  Geografische namen: Schijndel

• Vermelding op 20 januari 1724: 663 Erfgenamen Hendrik Tonissen en Jan Tonisse van der Spanck. Publieke verkoop van een huis onder Elschot, 20-1-1724.Bron 15
• Vermelding op 30 maart 1724: 211 Gelofte van Jan Hendrix & Hendrik Hendrix van der Spanck en Adriaan Claessen van Houtem aan Juffrouw Maria [Tibosch] weduwe van Heer Gerard Notelaers.Bron 16

  Schepenakte
  211 Gelofte van Jan Hendrix & Hendrik Hendrix van der Spanck en Adriaan Claessen van Houtem aan Juffrouw Maria [Tibosch] weduwe van Heer Gerard Notelaers inwoondersse der stadt S.Bosch eene capitaele somme van tweehondert Caroly gulden ...
  Schijndel, 30-03-1724
  Datering:1720-1728
  Pagina: 208
  Plaats: Schijndel
  Toegangsnummer:5122
  Inventarisnummer:100
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Schijndel

• Vermelding op 6 juni 1724: 219 Opdracht van kinderen Hendrick Tonisse en Jan Tonisse van der Spank bij Jenneke Jan Voets aan Gijsbert van Meerwijk.Bron 17

  219 Opdracht van Jan, Hendrik, Peeter en Maria mondige kinderen Hendrick Tonisse van der Spank bij Jenneke Jan Voets, mitsgaders Hendrick, Jan en Peeter mondige kinderen Jan Tonisse van der Spank bij Lijske Jochum Bogerts ende laetstelijk Geerit Paulus Smits als man en momboir Meghel sijne huisvrouwe, dochtere Jan Tonissen en Lijsken voorschr.
  Een huijs, esthuijs, hoff, boomgard ende aangelegen landerijen met den houtwasch voorpotinge ende verdere gerechtigheden vandien groot [onts.] agt loopense gronde .. gelegen binnen desen dorpe van Schijndel ondert Elschot ... Item een parceel teulants met sijnen houtwasch en geregtigheden vandien groot onts. anderhalff loopense ... ondert Elschot in de Heycampen ... soo sij seide haar comparanten aangecomen van Willemke Tonisse van der Spank henne [Moeytje] soo []claerden sij mitsdeesen wettelijck ende erffelijck verkogt ende opgedragen ende overgegeven aan Gijsbert van Meerwijck inwoonder tot Nieuwe Kuijck bij Vlijmen, te samen met alle ...
  12 vaten rogge jaarlijks aan de Heer Zebert ontfanger off Rentmr. tot Eindhoven; Item eene [] grontchijns jaarlijks aan den Heer van Helmont ...
  Ondertekend 6 juni 1724
  Schepenakte
  Datering:1720-1728
  Pagina: 216
  Plaats: Schijndel
  Toegangsnummer:5122
  Inventarisnummer:100
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Schijndel

• Vermelding van 1726 tot 1731: Johannis van der Spank, gedaagde, Luijcas Rijsterborgh. Gemachtigde voor het invorderen van gekochte turf in het jaar 1726 ....Bron 18

  Schepenakte
  312 Jacob Janse, aanlegger
  Jacob Aerts van Aelst, gedaagde
  Peeter van Veghel, aanlegger
  Cornelis Leenders, gedaagde
  Hendrick Nicolaes, aanlegger
  Johannis van der Spank, gedaagde
  Luijcas Rijsterborgh. Gemachtigde voor het invorderen van gekochte turf in het jaar 1726
  Eijmbert Tijssen, gedaagde, betreft onbetaalde turf
  Datering:
  1731
  Pagina:
  scan 312
  Plaats:
  Dinther
  Toegangsnummer:
  7603
  Inventarisnummer:
  20
  Bron:
  Schepenbanken
  Geografische namen:
  Dinther

• Vermelding op 8 juli 1730: 112 Jan Hendrix van der Spanck, wonende te Schijndel heeft een achtste part van een perceel hooiland in de Langebunder te Veghel wettelijk en erfelijk verkocht aan Jan Corsten van Weert, ...Bron 19

  Schepenakte
  112 Jan Hendrix van der Spanck, wonende te Schijndel heeft een achtste part van een perceel hooiland in de Langebunder te Veghel wettelijk en erfelijk verkocht aan Jan Corsten van Weert, ook wonende te Schijndel.
  Datering: 08-07-1730
  Pagina: 156-157
  Soort akte: Transport
  Plaats: Schijndel
  Toegangsnummer:7700
  Inventarisnummer:76
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Schijndel

• Vermelding op 24 augustus 1730: 302 Peeter van Veghel, aanlegger. Eis wegens geleverd brood ... Johannis van der Spank, gedaagde.Bron 20

  Schepenakte
  302 Peeter van Veghel, aanlegger. Eis wegens geleverd brood, som van 7 gulden
  Cornelis Leenders, gedaagde
  Hendrick Nicolaes, aanlegger
  Johannis van der Spank, gedaagde
  buitengewone zitting belegd door de president-schepen bij afwezigheid van de drossaard, ter instantie van Jan Tonis, vandaag 24 augustus 1730, present alle schepenen behalve Aert Willems.
  Jan Tonis, inwoner Dinther, eiser en aanlegger
  Datering:1731
  Pagina: scan 302
  Plaats: Dinther
  Toegangsnummer: 7603
  Inventarisnummer: 20
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Dinther

• Vermelding op 3 oktober 1735: Arrest van goederen op order van Hendrik Tempelaer deurwaarder nl. o.a. die van Jan Hendricx van der Spanck.Bron 21

  Schepenakte
  30 Arrest van goederen op order van Hendrik Tempelaer deurwaarder nl. die van de weduwe van Laurens Jan Laurense, Claes Smulders, Jan Hendricx van der Spanck, Hendrick Jan Claes Vercuijlen, Eijmbert Claes Voets, Gijsbert Jansse van den Boogert, de weduwe Gijsbert Jochems van der Schoot, de kinderen van Dirck Zegers Voets, Gerrit Hendrik Voets, Jan Peeters van den Broek, Gijsbert van der Schoot de oude, Gerrit Jansse van Caathoven, de kinderen van Jan Willems van Heretum de jonge, Jan Rutten van Dijck, de weduwe Andries Willems van den Acker, Gerrit Willems van den Acker, Ariaen Janse Kievits gebruiker van de Muldershof, de kinderen Jan Tijs Nelisse, Hendrick van Cuijk, Jan Huijbert Keunen, de Heer Matijs Musch, Hugo Jansen Verhagen provisor Zacharias Loomans, Eijmert Symons Verhagen, Aelbert Janse van den Boogert, Jan Bartel Rijckers
  Datering:3 oktober 1735
  Pagina: 77
  Soort akte: Arrest
  Plaats: Schijndel
  Toegangsnummer:5122
  Inventarisnummer:154
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Schijndel

• Vermelding op 30 augustus 1736: 75 Belening van Jan Hendricx van der Spanck en Johannis sijne mondige soone aan Reijnder Teunis van den Bogert ....Bron 22

  Schepenakte
  75 Belening van Jan Hendricx van der Spanck en Johannis sijne mondige soone aan Reijnder Teunis van den Bogert een akker teelland 1,5 lopense groot
  Er staat ook nog een extra toevoeging dat Jan Hendricx de akker zal mogen lossen vanaf heden den dato tot aan de eerstcomende 4 jaren, hij ontving hiervoor van de koper een bedrag van 84 gulden.
  Datering:30 augustus 1736 (1734-1740)
  Pagina: 56v
  Plaats: Schijndel
  Toegangsnummer:5122
  Inventarisnummer: 102
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Schijndel

• Vermelding op 11 oktober 1736: p.631 Jan Hendricx vd Spank, Hendrick en Johannis zijn mondige zonen 11-10-1736.Bron 23
• Vermelding op 15 oktober 1736: 71 Jan Hendrix van der Spanck te Schijndel verkoopt de helft van een perceel hooiland te Dinther aan de rivier de Aa. Koper voor f 90,-- is Johannes Janssen van der Spanck te Dinther..Bron 24

  Erfgoedstuk Schepenakte
  71 Jan Hendrix van der Spanck te Schijndel verkoopt de helft van een perceel hooiland te Dinther aan de rivier de Aa. Verkoper aangekomen bij transport voor schepenen van Dinther van Peter Jansse Dortmans 12-04-1728. Koper voor f 90,-- is Johannes Janssen van der Spanck te Dinther.
  Datering:15-10-1736
  Pagina: 00182-00183
  Soort akte: Transport
  Plaats: Dinther
  Toegangsnummer: 7603
  Inventarisnummer: 51
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Dinther

• Vermelding op 30 mei 1738: Schepenakte 123 Verklaring der schepenen dat Jan Hendrik van der Spanck en Jan Hermens van der Callen beiden van competente ouderdom.Bron 21

  5122.154 Index schepenprotocol Schijndel (5122.154)
  Erfgoedstuk
  Schepenakte 123 Verklaring der schepenen dat Jan Hendrik van der Spanck en Jan Hermens van der Callen beiden van competente ouderdom die getuigen t.b.v. Mevrouw Ida Isabelle Maria van der Meulen weduwe van de Hr. en Mr. Johan Nieuwenhoff, Cornelis de Gelder en meer anderen als eigenaren van de korenwindmolen van Schijndel en hoe Van der Spank aldaar zo’n 40 jaren geleden als molenaarsknecht bij Jan Robben Kievits in dienst was en er zo’n 3 jaren heeft gewoond en met de molenkar door het hele dorp is getrokken om granen op te halen en het meel weer terug te brengen en in die tijd nooit molenkarren gezien heeft van de molen op de Coevering [de Coeverssemolen]; de 2e deponent heeft er zo’n 29 jaren geleden gewoond en legt een identieke verklaring af
  Datering:30 mei 1738
  Pagina: 233
  Soort akte: Verklaring
  Plaats: Schijndel
  Toegangsnummer:5122
  Inventarisnummer:154
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Schijndel

• Vermelding op 4 juni 1739: Jan Hendrickx van der Spank getrouwd met Anneken Hendrickx v.d. Aa, uit Schijndel naar Dinther.Bron 25

  Ontlastbrieven zijn een soort borg/garantie tegen armenzorg. Dan zou Schijndel betalen.
  
  5122.154 Index schepenprotocol Schijndel (5122.154)
  Erfgoedstuk
  Schepenakte
  154 Ontlastbrief via regerend armmeester Martinus Bartel Deckers t.b.v. de armentafel van Dinther voor Jan Hendricx van der Spanck en Anneken Hendricx van der Aa zijn vrouw
  Datering:4 juni 1739
  Pagina: 273v
  Soort akte: Ontlastbrief
  Plaats: Schijndel
  Toegangsnummer: 5122
  Inventarisnummer: 154
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Schijndel

• Vermelding op 4 juni 1739: Spanck, Jan Hendricx van der (van Schijndel - naar Dinther).Bron 26

  Voornaam: Jan Hendricx
  Achternaam: Spanck, van der
  Bijzonderheden: tr. Anneken Hendricx van der Aa
  Datum afgifte: 04-06-1739
  Plaats afgifte: Schijndel
  Plaats bestemming: Dinther
  Vindplaats: O.A.A. Dinther
  Toegangsnummer:7600

• Vermelding op 12 mei 1740: Getuige Margaretha van den Bogaert en Joannes Henrici van der Spanck.Bron 27

  DTB doopakte (Akte)datum: 12-05-1740 Plaats: Schijndel
  Dopeling Catharina Joannis Verhagen
  Vader Joannes Verhagen
  Moeder Joanna Maria Verhagen
  Getuige Margaretha van den Bogaert en Joannes Henrici van der Spanck
  Rooms-Katholiek doopboek 1726-1741, archiefnummer 1455, inventarisnummer 8, blad 82v03 Gemeente: Schijndel
  Periode: 1726-1741
  Religie: Rooms-Katholiek

• Vermelding van 1741 tot 30 september 1743: 107 Arrest van goederen van o.a. Cornelis van Campen, Jan Hendricx van der Spanck, ....Bron 28

  Schepenakte
  Compareert voor schepenen van Schijndel ondergenoemt Thomas Gerbrants vorster dewelcke verclaerden uijt cragte van authorisatie van L.V. Heusden als ordre en last hebbende van de borgen offwel desselfs gequalificeerde van de collecte over Schijndel voorsc. d'anno 1700 een en veertigh; voor hendrick van den Oever en alhier de Anthonis Latal van den Voorn; van Heusden gebleecken; van dato 2[] 1743 ... heeft genomen in arrest en gestelt in handen van de hoog overig heijt al soodanige vaste onroerende goederen staende ten name bekent van de hr. Cornelis Vercampen omme daer aen te verhalen eene somme van tien stuijvers wegens de verponding en beede d'anno 1700 een en veertigh.
  Item als mede de goederen staende ten name van Jan Hendricx van der Spank wegens een restant vande [&] pond; en beede voornt, eene somme van ses stuijvers vier penningen, ...
  107 Arrest van goederen van o.a. Cornelis van Campen, Jan Hendricx van der Spanck, Jan Jan Rutten van Dijck, Hendrik Dortmans, Eijmbert Symons Verhaigen, Nelis Aert Joosten, Jan Anthony Snellers, Jan Wouter Dircx, Hendrik Bartel Rijckers, Johannis Janse van Dijk, Jan Hermens van der Callen, Lambert Verweij, Jan Jan Ooms, Jan Janse Veraelst, Lambert van der Laerschot, Marten en Hendrina van der Laerschot, Bartel Wijnant Schevers, Aelbert Janse van den Boogert, de kinderen van Hendrik van Gerwen, Willem Jan Willems van Heretum.
  Datering:30 september 1743
  Pagina: 220
  Soort akte: Arrest
  Plaats: Schijndel
  Toegangsnummer:5122
  Inventarisnummer: 155
  Bron: Schepenbanken
  Geografische namen: Schijndel

• Vermelding op 7 februari 1742: p.635 verkoop land door erfgenamen Jan Hendrick vd Spanck en Anneke Jansse van der Aa.Bron 23

  Anthonij, Johannes en Hendrick mondige zoone Jan Hendrick van der Spanck bij Anneke Jansse van der Aa, mitsgaders Adriaan Claessen v. Houtum als man van Petronella dochter van Jan Hendrik vd. Sp. en Anneke voorsch., te Dinther alhier woonachtig; verkoop land 7-2-1742

• Vermelding in het jaar 1744: p.636 extra vermelding bij p.635.Bron 23

  Anneke en Adriaan woonden nog in Dinther, Jan en Anthonij (weer) in Schijndel in plm. 1744

• Woonachtig:
• vanaf 10 februari 1698: onder tWijbosch genoemt DEN ROY MOLEN, Schijndel (Wijbosch).Bron 6
• op 4 juni 1739: Dinther.Bron 29

  Is hij 2 jaar voor hij stierf bij een van zijn kinderen in Dinther gaan wonen?

• Hij is overleden op 16 juli 1741 in Schijndel of Dinther, hij was toen 72 jaar oud.

  Jan van der Spranck begraven op 26-7-1741 vermelding te Dinther.

• Hij is begraven op 26 juli 1741 in Dinther (vermelding).Bron 30
• Een kind van Hendricus Teunis Jan Meijsen van der Spanck en Jenneken Jan Voets
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 28 maart 2021.

Gezin van Joannes Henricus Antonius Joannes "Jan" van der Spank

Hij is getrouwd met Anna Hendricx/Jansse van der Aa.

Toestemming voor het huwelijk is 26 januari 1697 verkregen te Schijndel.

DTB trouwakte (Akte)datum: 10-02-1697 Plaats: Berlicum
Bijzonderheden: Met consent van vrinden
Datum ondertrouw: 26-01-1697
Bruidegom Jan Hendrickx van Spanck
Diversen: jongeman
Bruid Anneke Hendrickx
Diversen: jongedochter
Nederduits Gereformeerd trouwboek 1679-1752, archiefnummer 1428, Streekarchief Langs Aa en Dommel, inventarisnummer 9, blad 81 Gemeente: Berlicum
Periode: 1679-1752
Religie: Nederduits Gereformeerd

Kind(eren):

1. Petronella Jan van der Spank  1698-1760
2. Antonius / Anthonij Janse van der Spank  1700-1779
3. Henrica dv Johannes Hendrickx van der Spank  1701-1702
4. Henrica dv Joannes Hendrickx van der Spank  1703-????
5. Johanna Jan Hendrik Antonis van der Spank  1705-1705
6. Elizabeth Jan Hendrik Antonis van der Spank  1705-1705
7. Hendrik Joannes Henricus van der Spank  1707-1764 
8. Jan Johannes van der Spank  1709-1752 

Notities over Joannes Henricus Antonius Joannes "Jan" van der Spank

Uit het boekje "750 jaar Van der Spank – Van der Spanck – Van der Spanct Een Schijndelse familie van Rooise afkomst":

4.9 Joannes Henricus (1669 – 1741)

Over deze Jan Hendrik Teunisse van der Spanck is maar weinig bekend. Hij is omstreeks 1699 getrouwd met Anna Hendricx van der Aa, en ze moeten armoedige tijden hebben doorgemaakt. Vele van hun kinderen stierven als baby, zoals Henrica en de tweeling Joanna en Elizabetha. Ook de moeders overleden toen vaak in het kraambed zoals de vrouwen van zijn broers Petrus en Henricus.

De armoede in Schijndel moet een dieptepunt hebben bereikt rond 1724 na een compleet mislukte oogst in de hele Meierij en de verwoestingen van de regelmatig rondtrekkende legers tijdens de diverse oorlogen van de Republiek in de 18e eeuw. Desondanks zag de Republiek Brabant als een wingewest (kolonie) en hief er extra hoge belastingen. Voor mensen die deze niet meer konden opbrengen was echter weining genade: bij zelfs de kleinste schulden werden de bezittingen in beslag genomen en publiekelijk verkocht. Hoewel Jan Hendrik en Anna dit lot bespaard bleef, was van het eens zo omvangrijke familiekapitaal in die tijd waarschijnlijk niet zo veel meer over.
Opmerking (2020): helaas bleef hen dit lot niet bespaard, zie de akte uit 1735 en een verdere uitleg over deze openbare verkopen hieronder.

In 1739 zien we Jan Hendrik en Anna verhuizen naar Dinther, waarschijnlijk om van een rustige oude dag te genieten bij hun zoon Joannes. Hier is een ontlastbrief van bewaard, een soort garantie van Schijndel tegen de gemeentelijke armenzorg in hun nieuwe woonplaats.

Jan’s jongere broer Peeter (1678) woonde in het gehucht Wijbosch en was daar enige tijd “borgemeester”, toeziend op de belastinginning en de naleving van de jaargeboden in zijn wijk. Peeter zelf werd in de tachtig, maar zijn vrouw Anna van de Loo uit St. Oedenrode stierf nog voor haar dertigste. Peeter was al 80 toen hij met 7 andere (oud-)gemeentebestuurders als “Lieden van Eere” getuige was van de exacte plaats waar de Coeveringse molen tussen Schijndel en Rode stond . Dit had als doel het eerder genoemde conflict over de Rooise Heide definitief te beeindigen door het vaststellen van een duidelijke grens.

Zo'n arrest werd gewoonlijk gevolgd door een executie, waarbij alle onroerende goederen publiek en voor alleman door een deurwaarder verkocht werden. Zo had b.v. in 1784 Delis van der Aa zijn verpon­ding niet geheel kunnen betalen. Hij was aan de collecteur nog 17 stuivers en 15 1/2 penning schuldig gebleven. Zijn onroerende goede­ren werden daarop in arrest genomen en bij executie in het openbaar verkocht voor 210 gulden. Een ander geval waar een arrest dreig­de, speelde zich af in 1754. Het gaat hier over de bejaarde Jan van den Oetelaer. Zijn kinderen hadden hun weg gevonden en hij was achter­gebleven op een boerderij in het Wijbosch bij de kapel, die afkomstig was van zijn overleden vrouw. Omdat hij vanwege zijn hoge ouder­dom niet meer in staat was om de boerderij te runnen, was hij ge­noodzaakt geweest om voor zijn huishouding enige schulden te ma­ken. Bovendien had hij niet alle lands- en dorpslasten betaald, waar­door het gevaar dreigde van een arrest, gevolgd door een openbare verkoop van zijn goederen. Hij richtte zich toen tot de schepenen met het verzoek om zijn huis voor hem te willen verkopen. Het werd om­schreven als een huis, hof en aangelegen landerijen, met zijn hout­wassen, voorpotingen en andere gerechtigheden. De schepenen kon­den dan uit de opbrengst de schulden van de boedel betalen. Van het overschot moesten zij drievierde deel reserveren voor zijn oude dag. Het overige vierde part moesten zij beleggen tegen een behoorlijke interest, ten behoeve van zijn kinderen en kleinkinderen.

De schepenen maakten daartegen geen enkel bezwaar, want de slachtoffers van arresten waren meestal toekomstige klanten van de gemeentelijke armenzorg.

https://www.heemkundekringschijndel.nl/Heemkunde/Brabant%20Collectie/Schijndel%20-%20Historische%20verkenningen/135-Generaliteitsland-2.htm:
Generaliteitsland
2. EEN ZORGELIJK BESTAAN
Zware belastingen
In 1648 werd de Meierij omschreven als een land dat door de langdu­rige oorlog voor niet minder dan eenderde deel 'onbebout ende de­serf geworden was. In plaats van nu de verarmde bevolking te helpen om er weer bovenop te komen, probeerde de Republiek - met het rijke Holland aan het hoofd - zoveel mogelijk geldelijk voordeel te trekken van de nieuwe kolonie. Het oude belastingstelsel werd her­zien. Daarbij werden de Brabanders op hun schrale zandgrond veel zwaarder belast dan de inwoners van de andere gewesten, Holland met zijn vruchtbare kleigronden incluis. Protesten daartegen hielpen niet en werden door de Staten afgedaan met het devies: zwijgen en betalen. En of men nu kon betalen of niet, de belasting moest opge­bracht worden, zelfs als de oogst mislukte of vreemde troepen het land leegroofden. Men moest dan maar geld lenen. Wat hiervan het gevolg was, is gemakkelijk te raden. In 1670 horen we zelfs hervorm­den protesteren tegen de treurige toestand in de Meierij, de rechte­loosheid waaraan men was overgeleverd en de veel te hoge belastingen. 'Dagelijks ziet men hele scharen hun ouderlijk erfgoed verlaten om naar elders de wijk te nemen, terwijI zij hun akkers en landhoeven onbewoond en braakliggend achterlaten. Dit moet de algehele ondergang van dit gewest ten gevolge hebben.'

Naast deze overtrokken eisen van de Republiek, hadden de dorpelingen nog te maken met de eigen dorpslasten: de tienden en allerlei oude cijnzen - die uit betere tijden dateerden - maar ook nu nog be­taald moesten worden. Er waren goederen waarvan men in slechte jaren meer lasten moest betalen dan de grond opbracht. In een brief van de Bossche advocaat Schoneus aan de faculteit van Leuven lezen we hierover: De lage prijs der granen en van hetgeen de landman hier in de Meierij moet verkopen om het nodige geld bijeen te krijgen, is oorzaak dat hij - na het betalen van de lands- en dorpslasten - niets meer overhoudt. Hij ried daarom de faculteit af, om via arresten ­inbeslagname van goederen - te proberen hun tienden betaald te krij­gen. Zij kon er dan zeker van zijn dat zijzelf de proceskosten zou moeten betalen omdat er bij de 'in het recht overwonnenen' in de regel niets meer te halen viel.

Het rechterlijk archief van Schijndel staat in bepaalde perioden bol van arresten van goederen 'wegens de verponding en koningsbede'. Het ging daarbij dikwijls om belachelijk kleine bedragen. Dit tekent niet alleen de armoede maar ook de rechteloosheid van de mensen in die tijd.

Arresten Een kleine bloemlezing van arresten te Schijndel in de loop van de 18e eeuw:
In 1729 werden de goederen van 27 personen in arrest genomen, omdat zij tussen 1724 en 1728 de verponding en de koningsbede - belastingen op onroerend goed - niet geheel betaald hadden. In 1730 volgden om dezelfde redenen 48 personen. Hun schulden varieerden van 49 tot 11 gulden. In 1731 volgden maar liefst 138 arresten, weer over de periode tussen 1724 en 1729. Zij werden opgelegd door de deurwaarder van de Raad van State - Josias de Rooij - en de collecteur van de verponding en koningsbede - Johan van Prooijen. De oorzaak van al deze arres­ten moet wel gezocht worden in het jaar 1724, toen in de verarmde Meierij de oogst totaal mislukte. Zoiets werkte nog jarenlang door.

In 1752 werden de goederen van 90 gezinshoofden in beslag genomen en in 1753 de goederen van 43 personen. We kunnen ons erover verbazen voor wat voor kleinigheden goederen in beslag genomen werden. We ontmoeten daar schulden van een gulden, zeven stuivers en acht penningen (f. 1,43) in 1792 - een schuld van een gulden en een stuiver in 1790 - een schuld van een gulden in 1787 en als top­punt een schuld van vier stuivers, waarvoor de onroerende goederen van Pieter Hendrikx van Kessel in beslag genomen werden.

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Joannes Henricus Antonius Joannes "Jan" van der Spank?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Joannes Henricus Antonius Joannes "Jan" van der Spank

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen