De inhoud van dit artikel gaat over een stukje geschiedenis uit de Bovenboer. Opa Lamert Buutnhuus en Opoe Aoltie Krol vestigden zich hier vanuit de Gorthoek in 1922. De boerderij werd aangekocht van de familie Oosterveen. Nu wordt deze boerderij bewoond door kleinzoon Lambert Kroes met vrouw Willi. Tussentijds is hier zoals bij de meeste families, wel het een ander voorgevallen. Ook hier. Het meest opzienbare zijn de oorlogsjaren, de boerderijbrand, de herbouw van de boerderij, het verzet, onderduikers en sabotage.
De laatste weken van januari 1942 vroor het gemiddeld 24,8 graden met een piek van 27 graden. Gevolgd door een gemiddelde in de eerste helft van februari van 17.6 graden onder nul. Waarom deze vermelding. Zoals in die jaren de gewoonte was en later ook nog wel, werd iedere maandagmorgen de veemarkt bezocht in Steenwijk. Te voet met vee of als belangstellende per fiets. Zo ook op maandagmorgen 17 februari 1942 toog opa Buitenhuis richting Steenwijk. Via de Nijeveense Bovenboer. Een kortere weg door de Bramen werd niet gevolgd. Daar woonde niemand en daardoor geen gelegenheid voor een praatje onderweg. Wat opa dan ook heel graag deed. Deze maandagmorgen werd hij staande gehouden aan
het begin van de Nijeveense Bovenboer voor een praatje. Op dat moment werd hem door de bewoonster aldaar ook duidelijk gemaakt dat “zijn” boerderij wel eens in brand kon staan. Ojee dan maar terug voor poolshoogte. Annegie (Schoemaker) Oosterveen zag het ook gebeuren.
Zij was met haar vader lopend met een koe ook op weg naar de markt in Steenwijk. En daar kon je niets uitrichten. Opoe Buitenhuis die de ramp ontdekte zal wel in angst hebben gezeten. Blussen !! Waarmee? Door de strenge vorst was water nergens voorradig en de waterleiding
bestond nog niet. Toegesnelde buurtbewoners schoten toe om met vereende krachten het een en ander te redden. Paniek alom. De enige vloeistof die niet bevroren was, was benzine maar als je daarmee blussen wil ! Van de boerderij bleef niets over. 10 stuks rundvee, 1 paard, 2 varkens en een schaap kwamen om. Ook de omvangrijke inventaris waaronder 2 dorsmachines en een vrachtwagen gingen verloren. In de buurt werd bekend en vreemd gevonden dat er bij drie maatschappijen verzekerd was en hoe het zou komen met de derde dorsmachine die elders gestald bleek.
Herbouw werd snel ter hand genomen waarbij het verkrijgen van een vergunning even moeilijk ging als het verkrijgen van het schaarse bouwmateriaal. Je zou haast zeggen dat men in de oorlogsjaren de tijd wel beter kon besteden. De bouwlocatie werd discutabel daar er een (oud) plan lag om het tracé van de Bovenboer te wijzigen.Te beginnen bij opa Buitenhuis, schuin in de richting naar het eind van de Keutelstraat. Uiteindelijk besluit; de herbouw moest verricht worden op 50 meter afstand van de weg. U kunt dat zien. Daarna de hobbel voor de bouwvergunning. Ook toen, in oorlogstijd was men in staat ambtenaren toe te staan te laten zien dat zij de dienst uitmaken.
Eind 1942 moest voor de winter het bedrijfsgedeelte weer ingericht zijn. Bakstenen bleken wonderwel voldoende te verkrijgen en rietdekkers ook. Binten werden gevonden in Kuinre waar een 2e handspartij eikenhout in de Zuiderzee lag, gewaterd (verduurzaamd) in zout water. Kwaliteit in optima forma. Regels en planken werden gezaagd uit bomen die in De Eese zijn gekapt. Tekenaar en dorpstimmerman Geert Bult was er klaar voor. Maar ambtelijk Nijeveen was nog niet te vermurwen. De planning was om in 1943 het woongedeelte te realiseren. De bewoners zouden dan een jaar wonen op de pompestraote. Dus het werd een boerderij met woongedeelte. En dat kon helemaal niet. Een compromis werd uiteindelijk bereikt om dan de voorste twee en halve meter van het rietendak van rode dakpannen te voorzien. En ieder kon nu zien dat het een boerderij met woongedeelte was. Ook al werd het een jaar later weer gesloopt.De foto hieronder bewijst dat het niet direct gebeurd is.
Het schilderij de foto van de boerderij is gemaakt in 1944, Geschilderd door een werknemer, werkzaam op het boortorenterrein aan het eind van De Klosse. Een boorproject wat jaren duurde daar men niet prijs wilde geven aan de bezetter wat men in de grond wist te vinden.
Omstreeks 1950 werd hier aardgas aangeboord. Opa Buitenhuis bleef onder alles redelijk rustig. Als gerespecteerd bestuurder van de Hervormde kerkeraad en mede oprichter van de begrafenisvereniging die hij beide ongeveer veertig jaren diende was dit een must. Door zijn houding kon hij in het verzet zonder moeite een dubbelrol spelen. Heeft talloze onderduikers onderdak verschaft waaronder 3 piloten die ontsnapt waren uit de Steenwijker kazerne. Gehuisvest op de koehilde, op het Hoffie in de moestuin en als er wat dreigde in een streigehutte in de kragge. Niemand buiten de kern van de familie was hiervan op de hoogte. Duitse soldaten, Nsb-ers, Landwachters werden door zijn charme en toneel de deur gewezen. Vanaf zijn erf werden zelfs vergenoegd projectielen gedemonstreerd. Deze moesten gebruikt worden wanneer ergens onderduikers werden aangetroffen. Er is nog jaren nadien contact geweest tussen de familie en enkele piloten. Ook wilde opa niet prijsgeven waar hij en enkele anderen op een onbewaakt moment een Duits voertuig hebben begraven. Tot 20 jaar nadien ondanks herhaaldelijk aandringen een boeiend betoog maar geen antwoord. Eind 1966 op 20 oktober overleed hij, 83 jaar oud; 20 jaar later dan opoe, na 61 levensjaren op 20 juli 1946. De
afsluiting van een generatie.
Gerrit Kroes
Wijk B is Kolderveen
Hun zoon Lambert trouwde in 1906 met Aaltje Krol uit Wapse. Ook zij kregen 8 kinderen namelijk Klaas, Roelof, Aaltje, Lammigje, Jantje, Anna, Jantje en Harm. Ze bleven op deze boerderij tot 1922, in dat jaar zijn ze verhuisd naar Kolderveense Bovenboer 38.
1921 Lambert Buitenhuis: nu ook eigenaar; huisnr. na 1925 B 129. Bijbouw in 1927 en in 1939. In 1944 afgebrand. (gedeeltelijke) sloop en nieuwbouw.
Hij is getrouwd met Aaltje Krol.
Zij zijn getrouwd op 2 juni 1906 te Havelte, Overijssel, Nederland, hij was toen 22 jaar oud.Bron 6
Kind(eren):
grootouders
ouders
broers/zussen
kinderen
Lambert Buitenhuis | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1906 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Aaltje Krol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
https://www.wiewaswie.nl/nl/detail/14479869
Geboorteakte Lammigje
Diekpraot 14e jaargang nr. 4 December 2009
https://www.beeldbanknijeveen.nl/cgi-bin/beeldbank.pl?ident=6994&search=EMPTY%20datering&istart=601
Foto-archief beeldbank nijeveen.
https://www.wiewaswie.nl/nl/detail/14676151