Stamboom Serrij » Dirk I Van Holland (± 875-939)

Persoonlijke gegevens Dirk I Van Holland 

• Hij is geboren rond 875 in .
• Hij is overleden op 5 oktober 939 in .
• Een kind van Gerulf Ii Van Kennemerland en N.n.
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 27 april 2016.

Gezin van Dirk I Van Holland

Hij is getrouwd met Gerberga Van Hameland.

Zij zijn getrouwd

Kind(eren):

1. Dirk Ii Van Holland  ± 932-988 

Notities over Dirk I Van Holland

Dirk I of Thidericus Fresonie (ca.875 - rond 923 of Andernach, 5 oktober 939) was een Friese graaf die vanaf ongeveer 896 het bewind voerde over een aantal gebieden in de kuststreek van West-Frisia, het latere graafschap Holland. Zijn vader was Gerulf.

Inhoud [verbergen]
1Leven
2Minimale bronnen
3Mogelijke Dirk I bis (ca. 900–939)
4Huwelijk en kinderen
Leven[bewerken]
Dirk erfde van zijn vader het gezag over Kennemerland en Rijnland. Hij steunde de Westfrankische koning Karel de Eenvoudige bij een opstand van zijn vazallen. Als dank hiervoor kreeg hij van Karel op 15 juni 922 te Bladel de kerk van Egmond met alledaarbij behorende goederen. Egmond lag ten noorden van de bezittingen die hij van Gerulf had geërfd en sloot daar dus uitstekend op aan. Kort hierna stichtte hij er een klooster voor nonnen, het begin van de Abdij van Egmond.

Minimale bronnen[bewerken]
Wellicht zijn verschillende graven met de naam Dirk samengevoegd tot Dirk I. Dit is goed mogelijk, omdat men in die tijd nooit over Dirk de zoveelste sprak, maar gewoon over Graaf Dirk. De geschiedenis rond de eerste graven van Holland is pas rond 1290 voor het eerst door Melis Stoke opgeschreven. De schrijver gebruikte hiervoor teksten die door de monniken van de abdij van Egmond waren bewaard. Omdat de monniken pas tijdens het bewind van Dirk II de nonnen vervingen, moet men ervan uitgaan dat de informatie op deze (inmiddels vergane) documenten door overlevering is verkregen.

Volgens een akte gedateerd 922/923 zou Dirk I na een regering van veertig jaar in 922/923 zijn overleden. Dit zou betekenen dat hij Gerulf in 882 zou zijn opgevolgd. Het staat echter vast dat Gerulf in 889 nog een goed in eigendom kreeg. Gerulf is waarschijnlijk pas in 895 of 896 overleden.

Mogelijke Dirk I bis (ca. 900–939)[bewerken]
Vast staat dat Dirk II in 988 is overleden. Als hij zijn vader al in 923 was opgevolgd, dan zou dat betekenen dat hij niet minder dan 65 jaar heeft geregeerd, wat zeer onwaarschijnlijk is. Daarom gaan historici ervan uit dat er nog een Dirk geweestmoet zijn die de naam "Dirk I bis" heeft gekregen. D.J. Henstra is een andere mening toegedaan, en maakt door een berekening plausibel dat Dirk II wel degelijk de zoon is van Dirk I, en dat die de zoon is van Gerulf I.[2]

Het is bekend dat graaf Dirk getrouwd was met Gerberga van Hamaland (die ongeveer 912 zal zijn geboren), dat hij betrokken was bij de Lotharingse opstand van 939 tegen de Duitse koning Otto de Grote, en op 2 oktober 939 is gesneuveld in de slag bijAndernach (waarbij Dirk I dan ongeveer 65 zou zijn geweest). Deze gegevens maken een tweede generatie, dus Dirk I bis, aannemelijk, maar er zijn uit deze periode wel meer voorbeelden bekend van edelen die op hogere leeftijd nog met een jonge vrouwtrouwden of aan een veldslag deelnamen.

Huwelijk en kinderen[bewerken]
Dirk trouwde (in 928?) met Gerberga (Geva), dochter van Meginhard IV van Hamaland, zoon van Everhard Saxo (die in 898 is vermoord door Dirks broer Waldger![3]), en opvolger van zijn vader als graaf van Hamaland en hertog van Friesland. Meginhard waslid van de delegatie van Hendrik de Vogelaar bij diens ontmoeting met Karel de Eenvoudige in 921. Dirk en Geva hadden een zoon, Dirk II, opvolger van zijn vader als graaf van het westen van Friesland. Dirk I moet ook een zoon Gerulf (II) hebben gehad, die als jongeling of ongehuwd man werd gedood voor het overlijden van zijn vader. Er wordt aangenomen dat hij de oudere broer van Dirk II was.[4]

Dirk en Gerberga zijn beiden in de abdij van Egmond begraven.

Notities bij Dirk I Graaf van Kennemerland

Hij is opgenomen als pleegkind door Gerlof II van Holland.
Hij schijnt zijn vader opgevolgd te zijn in de gouw Kennemerland (= Kinheim), vermeld 916-928.
Hij kreeg op 15 juni 922 van Karel 'de Eenvoudige' zekere goederen (de kerkelijke goederen van Egmond) in het graafschap Texel in leen.
Hij wordt beschouwd als de eerste graaf van Holland, hoewel Floris II in 1110 voor het eerst met deze titel wordt genoemd. Hij voerde de titel van markgraaf.
Deze Dirk komt in de Latijnse prozakroniek van Egmond niet voor. Ook zijn er geen akten bekend waaruit zijn aanwezigheid blijkt. In een akte, door J. Wagenaar in zijn Vaderlandsche Historie II (Amsterdam 1782) gedateerd op 922/923, zou Dirk I, na een regering van 40 jaar, in 922/923 overleden zijn. Dat zou betekenen dat hij rond 882 Gerolf zou moeten zijn opgevolgd, hetgeen veel te vroeg is. Vast staat dat Gerolf in 889 nog goed in eigendom kreeg. Hij zal in 895 of 896 overleden zijn. Ook staat vast dat Dirk II in 988 is overleden. Zou Dirk II de opvolger zijn van Dirk I, dan zou hij in dat geval niet minder dan 65 jaar hebben geregeerd, hetgeen een veel te lange periode is. Worstelend met de onmogelijkheid van deze lange regeerperiode ontstond de indruk dat men in de beschrijving over de oudste graven, die pas enkele honderden jaren na hun bewind werd opgetekend, gebeurtenissen die eigenlijk bij verschillende Dirken hadden plaatsgevonden aan een en dezelfde persoon had toegedicht.
Dit is best mogelijk, omdat men het in de tijd waarin die gebeurtenissen plaats vonden nooit over een Dirk de zoveelste had, maar gewoon over een Graaf Dirk. G. van Loon heeft in zijn Aloude Hollandsche Historie II ('s-Gravenhage, 1734) voor het eerst dit probleem trachten op te lossen door tussen Dirk I en Dirk II nog een Dirk te plaatsen. Hij plaatste Hildegard van Vlaanderen als de vrouw van de zoon van Dirk I, die na zijn sneuvelen in Andernach opnieuw huwde met een Dirk uit het Vlaamse Huis, die daarmee Dirk II werd. Dit was onjuist, omdat de slag bij Andernach in 939 geplaatst wordt en Hildegard de (2e) dochter is van Graaf Arnulf van Vlaanderen, die in 934 huwde. Dit zou dan betekenen dat Hildegard al op 4-jarige leeftijd gehuwd zou moeten zijn. Verloofd kan nog maar gehuwd niet. In 1981 kwam J.M. Van Winter met een nieuwe hypothese. Zij voegde eveneens tussen Dirk I en Dirk II een nieuwe Dirk, die zij Dirk I bis noemde. Geva zou dan met deze Dirk I bis gehuwd moeten zijn geweest en niet met Dirk I zoals aanvankelijk werd aangenomen. De naam van de bruid van Dirk I is dan onbekend. Ook B.K.S. Dijkstra volgt in 1991 deze hypothese van Van Winter. Hij voegt daar dan nog een andere hypothese aan toe, namelijk dat niet Gerolf de vader was van Dirk I, maar Radboud. Ongetwijfeld zal het laatste woord hier nog niet over zijn gezegd. Of we na al die tijd ooit nog de juiste oplossing zullen vinden is nog maar de vraag.

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Dirk I Van Holland?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Dirk I Van Holland

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen