Stamboom Seinen » Gosen Jans alias Nenen Gosen (1682-1733)

Persoonlijke gegevens Gosen Jans alias Nenen Gosen 

• Hij is geboren in het jaar 1682.
• Beroepen:
• Kleinvervener.
• Schipper.
• Woonachtig vanaf rond 1720: in het Grote Blok op de Zuidkant van het Opgaande nu 't Hoekje., Hollandscheveld.
• Hij is overleden op 6 oktober 1733 in Hollandscheveld, hij was toen 51 jaar oud.
• Een kind van Jan Seinen Mol en Faken Booij
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 12 januari 2010.

Gezin van Gosen Jans alias Nenen Gosen

Hij is getrouwd met Jans Wolters (Gortworst).

Ze zijn in de kerk getrouwd op 21 augustus 1707 te De Kruiskerk van,t Hoogeveen, hij was toen 25 jaar oud.

Historische context (op basis van trouwdag 21 augustus 1707)
•Van 1702 tot 1747 kende Nederland (ookwel Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden) zijn Tweede Stadhouderloze Tijdperk.
•Spaanse Successie oorlog (1701-1713).
•Parlementen van Schotland en Engeland worden verenigd - Act of Union.

Kind(eren):

1. Jan Goossens  -1795 
2. Wolter Goossens  ????-1786 
3. Jantien Goossens  1709-± 1780 
4. Seijnen Goossens  1722-1811 
5. Benjamin Goossens  1724-1789 
6. Margje Goossen  1730-1806
7. Jantje Goossens  1730-1813 

Notities over Gosen Jans alias Nenen Gosen

Woont 1711 en 1712 in het Westers Rot nr 98, van 1713 tot 1725 in het Hollands Rot nr 115 en daarna op nr 116.hij zou de zoon kunnen zijn van Jan Goosens, welke op 4 meert 1678 tekent met sijn marck op de akte van trouw aan de Heer van Echten; hij zou de kleinzoon kunnen zijn van Gosen Jans, meyer van Carst Pieters, genoemd op 25 juni 1656 in een copie van een resolutie uit het Resolutieboek Zuyd-Wolder Compagnie, als aangesteld om de Zuyd-wolder Meere op ende toe te doen, wonende op Al-te-veer;
Betaalt afwisselend 1 of 2 gld haarstedegeld; wordt regelmatig Nennen Gossens .genoemd.
Was schipper en Kleinvervener
Overleden tussen 1733 en 1737.
(Gosen Jans zou zoon kunnen zijn van Jan Wolters en Margje Bartels. welke januari 1686 te Hoogeveen trouwen.)
Op 20 december 1712 nam Gosen Jans een halve wijk grond in het vierkante blok in erfpacht.
Uit het geslacht van Gosen Jans komen twee familie`s en wel Seine Gosens wosdt familie Seinen en Benjamin Goossens wordt de familie Benjamins.
Gosen Jans is ook de eerste van de Fam Seinen of Benjamins die in Hollandscheveld woondt.

Gosens Jans en nageslacht

Met Gosen Jans staan we aan de wortel van bekende familie’s als Seinen en Benjamins, namen waar we eigenlijk niet omheen kunnen als we over het Hollandscheveld spreken, al hoorden ze in de 18e eeuw ook tot de grote groep van onopvallende eenvoudigen. Zowel Gosen Jans als zijn vrouw Marrichjen Wolters waren geboren uit een Hoogeveens gezin. Ze trouwden 21e augustus 1707 in de kruiskerk van ’t Hoogeveen en vestigden zich ergens in de toen bewoonde delen van de streek. In 1712 luidde Sijmen Alberts Scholten met het betrekken van een woning in het Vierkant Blok de kolonisatie van nieuwe delen van het Hollandscheveld in. Datzelfde jaar bleek ook Gosen Jans geïnteresseerd te zijn.

Vestiging in de velden

Toon Cools Compagnie door Abraham de Vriese overgenomen werd viel het gebruik van een centrale rentmeester voor de Hollandsche Compagnie weg. De Vriesse beheerde zijn eigen aandeel. Schoonhovens Compagnie werd voor de laatste Hollandsche heren gerund door de familie Peereboom, en Warmonts Compagnie door Rutger Oldewortel. Rutger Oldewortel was een bekende figuur op het Hoogeveen, want hij was ook rentmeester voor de heer van Echten over diens venen. De 20e december 1712 gaf deze Rutger Oldewortel een halve wijk grond in het Vierkant blok in erfpacht, namens enkele Hollandsche heren, aan Gosen Jans en Albert Hensriks Klinkien 1). De betaling werd voor een deel verrekend met arbeidsloon. Beide personen, allebei schipper, moeten binnen Warmonts Compagnie werkzaam geweest zijn, waarmee meteen verklaard is waarom Gosen Jans oostwaarts zou trekken. De in 1712 in erfpacht genomen grond zou niet door hen bewoond worden. Albert Klinkien deed de 2e oktober 1717 zijn aandeel over aan Jan Goverts Bakker, die er ook niet zou wonen. De 9e januari 1720 nam die Jan Goverts Bakker ook het aandeel van Gosen Jans over. Gosen Jans had tevens grond in erfpacht genomen in de Triangel, waar hij zich in 1715 vestigde in een woning ten westen van het huidige pand Hollandscheveldse Opgaand nr. 1, op de westkant van het wijkje dat hier nog steeds ligt 2). De Hollandsche Compagnie had hem hier een stuk ondergrond in erfpacht uitgegeven. Het had een totale oppervlakte van 3 morgen. Tezamen met de ondergrond die Gosen Jans via Rutger Oldewortel in efrpacht kreeg (waarschijnlijk was hij rentmeester omdat na de dood van Petrus Calkoen de Hollandse heren van Warmonts Compagnie geen op de venen zelf wonende mede- eigenaar meer hadden en Petrus’ zoon was nog te jong en ging studeren) moet de erfpachtsom voor Gosen Jans te hoog geweest zijn. Hij behield dan ook enkel de grond rond de woning en stootte de iets verderop gelegen ondergrond weer af. Gosen Jans het niet zo ruim, al was hij niet arm.

Veen op de Kerkenkavel

De verveningsgeschiedenis van de kerkenkavel is nauw verbonden met die van het Hollandscheveld. Toen er een wijk gegraven moest worden om turf uit de kerkenkavel af te voeren, werd die gegraven uit de 12e wijk van het Vierkant Blok. De turf werd zo via het Hollandscheveldse Opagaande afgevoerd. Het kanalenstelsel in het Hollandscheveld had geen aansluiting op dan van het Krakeel zodat de venen op de Kerkenkavel voornamelijk bereikbaar en interessant waren voor de schipper en kleine verveners uit het Hollandsescheveld. Hen vinden we dus als er veen verkocht wordt steeds als kopers. Zo rond 1718 had Gosen Jans op de Kerkenkavel al veen 3), evenals Lambert Cristoffers (Hartman) uit het 2e blok. Ook Hendrik Jans Hagen bezat er veen. Zelf woonde hij te Alteveer, doch zijn zoon Jan Hendriks Hagen zou zich na enige jaren in de velden van de Hollanders gaan vestigen. Jan Geerts Smant, in 1718 ook bezitter van veen op de Kerkenkavel, is steeds in het dorp blijven wonen. Hier op de Kerkenkavel, zo weten we uit de boekhouding die de kerk bijhield, is in de periode 1724-1732 ook 55 dagwerk en 9 stok turf gegraven door Jan Hartman uit het 2e Blok, terwijl Cristiaan Hartman uit het 2e blok in de jaren 1726-1732 hier 57 dagwerk en 23 stok afstak 4). Of Gosen Jans buiten zijn veen op de Kerkenkavel nog meer bezeten heeft weten we niet.

De kinderen

Gosen jans, ook wel Nennen Gosen genoemd volgens de haardstedenregister, vinden we nog in leven in het register van 1733, maar als zijn vrouw in oktober 1737 belijdenis doet is hij al overleden. Over zijn gezin bestaat niet alle zekerheid, omdat niet van alle kinderen doopgegevens teruggevonden zijn, maar het moet er als volgt uitgezien hebben:
1.Jantien Gosens, werd 26 mei 1709 in het Hoogeveen gedoopt. De moeder heette volgens het doopboek Merrigie Jans, maar dit moet een slordigheidje van de schrijver geweest zijn, zoals we die wel meer vinden. Jantien trouwde met Geert Lamberts Moespot en Geert trok bij zijn schoonfamlie in. Het ging niet zo best met hen. In 1746 is er al sprake van dat een deel van hun bezit mogelijk verkocht moet worden, want ze staan diep in de schulden. Het ging om de grond op de oostkant van het wijkje, zo rond het pand Hollandscheveldse Opgaande 1. Men noemde Geert Moespot als eigenaar. Voorheen moet het van zijn schoonvader Gosen Jans geweest zijn 5)
2.Jan Gosens, zijn doop werd niet gevonden. Hij trouwde met Trijntje Alberts Klinkien, Gosen Jans compagnon in 1712 zoals we zagen, en Luttien Jans. We kennen van Jan Gosens twee kinderen, twee dochters. In 1743 werd Luttien geboren en gedoopt, genoemd naar zijn schoenmoeder. In 1737 was er al een Margien geboren, waarmee zijn moeder vernoemd moet zijn en waarmee zijn afstamming van Gosen Jans aangetoond wordt. Jan Gosens trok na zijn trouwen weg uit het Hollandscheveld en woonde elders op ’t Hoogeveen.
3.Wolter Gosens, woonde ook op ’t Hoogeveen buiten het Hollandscheveld. Er is geen doop van hem gevonden en ook geen dochter die naar de vrouw van Gosen Jans genoemd zou kunnen zijn. Omdat andere kinderen van Gosen Jans een zoon Wolter laten dopen wordt aangenomen dat Wolter Gosens toch een zoon van Gosen Jans was en mogelijk op oudere leeftijd getrouwd is, met Hendrikje Hendriks. Zoon Timen werd in 1763 geboren en dochter Aaltje in 1768. Wolter Gosens werd 15 juli 1786 op ’t Hoogeveen begraven.
4.Margien Gosens, weer geen doop bekend maar haar afstamming van Gosen Jans en Marrichjen Wolters wordt aangetoond door het feit dat een van haar oudste dochters ook “Margien” heet. Deze werd geboren in 1743 Margien Gosens was getrouwd met Harm Geerts Kaptein, de zoon van Geert Wijgers Kapteijn en Pietertien Harms.
5.Seine of Zeyne Gosens, de 6e april 1722 op ’t Hoogeveen gedoopt.
6.Benjamin Gosens, de 1e november 1724 op het Hoogeveen gedoopt.
7.Jantje Gosens, geboren en gedoopt in 1730. Jantje is later getrouwd met Hendrik Stevens Snippe een arbeider, en samen met Egbert Klaas Snippe werden ze later toch weer de erfpachters van de ondergrond die in 1712 door Gosen Jans en Albert Klinkien in erfpacht genomen was 6). Deze ondergrond van iets meer dan vijf morgen groot betrof, als we verschillende erfpachtsbrieven met elkaar vergelijken, de hele westkant van de 1e wijk van het Vierkant Blok op de noordkant van het opgaand 7) en dus aangesloten op de ondergrond van Gosen Jans in de Triangel. Hendrik Stevens Snippe bouwde een huis op de westkant van de 1e wijk en begon de grond in cultuur te brengen. Egbert Klaas Snippe, die enige jaren na Hendrik op de wijk kwam wonen en later zijn aandeel in erfpacht kreeg, deed evenzo. Hendrik Snippes woning en aandeel gingen in 1771 of 1772 over op Jan Arents Westerman en in of rond 1781 op Hendrik Thijs Thalen, die als bewonder van de 1e wijk heel wat mee zou maken.

Seine Gosens

We vinden hem ondermeer als arbeider, en in 1798 als heidesnijder 8). Hij was getrouwd met Wichertien Arents Schonewille uit het Krakeel en heeft daar voor zover bekend de rest van zijn leven gewoond. Toen er de 15e augustus 1751 te Hoogeveen een kerkoproer plaatsvond waren Seine en zijn vrouw aanwezig en trokken van leer tegen F.C. de Vriese, de predikant 9). Hoewel niet alle achtergronden van dit oproer bekend zijn is het duidelijk dat het godsdienstig denken van de Vriese niet aansloot bij dat van Seine en zijn vrouw. Jammer dat we niet meer namen weten van mensen die het toen niet met de Vriese eens waren. We kennen er eigenlijk te weinig om conclusies te kunnen trekken, maar het is erg opvellend dat bij de Afscheiding van 1834 zoveel nazaten van Gosen Jans betrokken zijn. Evenals een sterke vertegenwoordiging van de andere veldelingen. Verder vinden we nogal eens dezelfde families bij de Afscheiding betrokken als toen in 1813 een volksbeweging met in de hoofdrol weer drie veldelingen, tegen de bestuurlijke bovenlaag in opstand kwam 10). Is de kloof tussen de verschillende bevolkingsgroepen die in de Franse tijd zo duidelijk wordt, zo oud, dat die ook al in 1751 tot soortgelijke moeilijkheden geleid heeft? Was de aanstelling van oefenaren en catecheten in 1767, waaronder de veldeling Peter Steen een ouder-leider van het kerkoproer Harm Moes, mede een poging om kerkelijke geschillen en verschillen van inzicht te sussen? Allemaal vragen die vanwege het gebrek aan archiefmateriaal moeilijk te beantwoorden zijn, maar waarbij het gevoel bestaat dat ze met “ja” Beantwoordt kunnen worden. Terug naar Seine Gosens en Wichertien Arents. Het echtpaar liet maar liefst 10 kinderen dopen. De naam van hun vader, het patroniem Seinen, werd, toen de geslachtnamen wettelijk doorgevoerd werden, voor altijd de benaming van hun nageslacht.

Benne Gosens (Benjamin Gosens)

Zo werd Benjamin Gosens volgens de haardstedenregisters kortweg genoemd. Volgens het haardstedenregisters van 1754 was hij onmachtig en woonde hij buiten het Hollandscheveld in het Hoogeveen. We zien meer jongelingen uit de velden trouwens een poosje buiten het Hollandscheveld wonen en na enkele jaren toch weer een woning in de hen vertrouwde velden betrekken. Iets dat ook toen al met het niet kunnen krijgen van een woning in de eigen omgeving te maken gehad moet hebben. Na enige tijd wachten kwam die woning wel. De gewoonte die elders bestond in de venen die in de 19e eeuw aangesneden werden, een hut in een ijltempo op het veen te zetten en te zorgen dat de schoorsteen voor de ochtend rookte zodat de hut mocht blijven staan, heeft het Hoogeveen niet gekend. Bouw van zowel hutten als andere woningen ging in overleg met de grondeigenaren. Hutbewoners in de velden woonden op hun eigen in erfpacht genomen grond, in afwachting van voldoende geld om er een degelijke woning van te maken, of bouwden een hut op de grond van een grote vervener, in overleg met hem, als diens arbeider. Benjamin Gosens heeft echter al na enige jaren de gelegenheid gekregen om een woning te bouwen in het Grote Blok aan het Zuideropgaande, waar we hem al in het eind van de jaren ’50 in de haardstedenregisters vermeld vinden. Waar dit was is niet helemaal duidelijk. Benne, die voornamelijk als veenarbeider aan de kost kwam, maar ook wel eens voer, had schulden die steeds hoger werden. De 2e december 1771 leidde dit tot een executoriale verkoping. Twee Koeien, een jong beest, twee bedden met toebehoren, vier schotels een tafel een kast met een “stelsel” erop, vijf stoelen, hooi voor de koeien, voortaan waren ze van Albert Koster. Maar Benne Gosens zou ze wel voorlopig in gebruik mogen houden 11). De verklaring van Benne waarin hij bekrachtigde dat Albert Koster als eigenaar ieder moment dit bezit op zou kunnen eisen, ondertekende hij met een kruisje, want Benne Gosens kon, in tegenstelling tot zijn vader, niet schrijven.

Bennerwijk

Hoe kwam de Bennerwijk aan zijn naam? Na personen vernoemde wijken dragen de naam van een van de eigenaren of de naam van een bewoner. In de 18e eeuw, waarin de naam Bennerwijk ontstond, was er noch een Benne, noch een Benjamin, noch iemand die dit patroniem droeg, participant (deelnemer) binnen de Vriese Compagnie. De Bennerwijk lag in het gebied van deze Compagnie. In de 18e eeuw kenden de velden rond het Zuider Opgaande slechts 1 persoon die als bewoners van de gebieden deze naam droeg: Benne Gosens. Woonde Benne ooit op de Bennerwijk? Van Hendrik Boertien is zeker dat hij op de Brandligtwijk woonde 12). Van Jan Booys Slot is zeker dat hij op de Jan Slotswijk woonde 13). Wie woonden in die jaren bij hen in de buurt of tussen hen in op de Bennerwijk. Als we de betreffende delen van de haardstedenregisters over elkaar leggen blijkt 1 van hen Benne Gosens te zijn! Benne Gosens moet in en rond 1774 op de Bennerwijk gewoond hebben en werd zo de naamgever van een deel van het Hollandscheveld. Een deel van het Zuider Opgaande, van noord naar zuid, volgens twee haardstedenregisters 14):

17741784
Jan Harms VosJan Harms Vos
Jan Touten (in achterhuis van Jan Harms Vos)
Egbert TeunisStoffer Geerts (Oelen)
Albert Harms (tapt een soopjen)Jan Booys Slot (tapper volgens latere gegevens
Benne Gosens
Jacob Coerts CosterJacob Coerts Coster
Harm Arends KraaijHarm Boertie
Hendrik Duidkerken (Nieuwe tussentijds gebouwde woning)
Hendrik BoertjenHendrik Boertie

In 1784 woonde Benne Gosens, die wel in 1774 als in 1784 tot de onmachtigen behoorde, al weer ergens anders aan het Zuider Opgaande noordelijker. Waarom de woning op de Bennerwijk in 1784 niet in de haardstedenregisters vermeld is? Mogelijk was zijn woning daar niet meer dan een hut, en hutten werden enkel en dan in de haardstedenregisters vermeld als ze vaste bewoners kenden en in 1784 was het huis op de Bennerwijk onbewoond? Benne Gosens stierf januari 1789 en werd de 12e januari op het Hoogeveen begraven. Nadien werd de relatie tussen zijn naam en de Bennerwijk nog eens goed bevestigd. In de Franse tijd werd de Bennerwijk bewoond door zijn zoon Simon Benjamins 15). Net zo goed als Benjamin Gosens “Benne” genoemd werd, heette Simon Benjamins wel “Simon Bennen”. Het patroniem Benjamins werd door de nieuwe wetgeving in de Franse tijd tot geslachtsnaam.

Kinderen van Seine Gosens en Wichertien Arents, de eersten van het geslacht Seinen en hun doopdata:Kinderen van Benne Gosens en Pietertijn Simons Soetebotter, de eersten van het geslacht Benjamins, en doopdata:
Marchie 15-03-1744Gosen 25-09-1751
Hillegje 11-07-1745Margien 15-12-1754
Grietjen 28-05-1747Gosen 31-07-1757
Jantien 16-03-1749Jantjen 06-01-1760
Gosen 04-10-1750Simon 08-08-1762
Arent 28-05-1752Wolter 06-01-1765
Wolter 10-02-1754Margjen 19-02-1766
Jantjen 11-04-1756Annegjen 05-02-1769
Elizabeth 16-03-1760Wolter 20-09-1772
Jan 16-03-1760

Gosen Jans draagt ondergrond over aan Jan Goverts Bakkers (09-01-1720)

Beken jk onderges. Rutger Oldewortel als Rentmr. Van de heeren Van der Marsche en Masis waar voor compareert de heer Antonij Duijvelaer verkocht te hebben gelijck jk verkoop met deesen an Goosen Jans en sijn huijsvrou Margien Wolters en Albert Hendricks Klinkert en sijn huijsvrou Lutger Jans in soo lijdom, die ook bekennen gekocht te hebben en meede ondertekent, een halve wijkondergront geleegen benoorden het Hollantse opgaande jnt vierkant block ten oosten is geswet Gerrit Pieters tot midden in de wijk ten suijden tot midden jnt opgaande, ten westen van de heeren van ’t Hollantse gemeen, ten noorden de weduwe juffrou Calkoen, soo groot als bij meetenge sal bevonden worden, en sullen voor jdder morgen betaalen vijftig Carle gulden, en alle jaer veertigh gulden tot de volle betaalinge, waer van het eerst sal koomen te verschijnen martijn seventijn hondert dertijn en soo van jaer tot jaer, dit sal worden gerekent van voor en tot ant veen, em van achteren tot ant veen en booven deese vijftig hilden, van jdder morgen eewighlijck en eerffelijk alle martijnij dage ses stuijver tot grontgelt, den an coopers sullen tot een gemeene wegh ant opgaende laaten liggen, op schou vrij houden, van twvaerbaer te houden, booven deese benoemde ondergont van vooren ant veen en van achteren tot ant veen soo groot als bij metinge sal bevonden worden sal vercooper an hem moogen behouden de turf, een vrij uijtvaert van ses jaaren en naer koomen en meede voor jdder morgen betaalen vijftigh Carlo gulden en het selve betalen jaerlicks veertigh gulden, daer en booven meede eeuwigh en eerffelijk betaalen van jdder morgen alle martijnij dagen ses stuijver tot grontgelt, daer en booven heeren en buier lasten, sonder besw van de heeren verkooperen, de heeren verkooperen beloven dit verkochte te wachten en waren voor alle opsprake, waer toe gemelde ankooperen belooven bij foute van wanbetaaling dubbelde intres en daer en booven ten onderpant al haer hebbende en krijgende goederen en in spistie dit verkocht Deese gront is groot bevonden bij meetinge te weeten het achterste en middelste en voorste en dan groot vijf morgen drie hondert vijfentwintig roe. 59 doe acht min. Echtensveen voor deesen 20 december 1712. N.B. Sijnde dan van ’t voorste en achterste jdder termijn veertigh gul. En het grontgelt een daelder.
Rutger Oldewortel

Albert Hendrijck Klijenkijen
Goosen IJans

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Gosen Jans alias Nenen Gosen?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Gosen Jans alias Nenen Gosen

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen