Stamboom Lars Werner » Dirkje Willemse van EKDOM (1749-1803)

Persoonlijke gegevens Dirkje Willemse van EKDOM 

• Zij is geboren september 1749 in De Bilt (Utrecht, The Netherlands).
• Zij is gedoopt op 7 september 1749 in De Bilt (Utrecht, The Netherlands).
• Beroep: @N8048@.
• Geloof: NH.
• Zij is overleden in het jaar 1803 in De Bilt (Utrecht, The Netherlands), zij was toen 53 jaar oud.
• Een kind van Willem Cornelisz van EKDOM en Hendrikje Cornelisz PAPPELENDAM
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 9 juni 2015.

Gezin van Dirkje Willemse van EKDOM

(1) Zij is getrouwd met Wulfer Willemse van TAMMEL.

Zij zijn getrouwd op 20 mei 1770 te De Bilt (Utrecht, The Netherlands), zij was toen 20 jaar oud.

Kind(eren):

1. Willemijntje TAMMEL  1771-????
2. Hendrikje van TAMMEL  1774-????
3. Marrigje van TAMMEL  1776-1846
4. Willem van TAMMEL  1779-< 1786
5. Dirkje van TAMMEL  1780-????
6. Geertruy van TAMMEL  1782-1850
7. Willem van TAMMEL  1786-1832
8. Wulfer van TAMMEL  1788-????

(2) Zij is getrouwd met Jacob Hendriks van HARSKAMP.

Zij zijn getrouwd in het jaar 1791 te De Bilt (Utrecht, The Netherlands), zij was toen 41 jaar oud.

Notities over Dirkje Willemse van EKDOM

BRON: NH doopboek van De Bilt
Op 07-09-1749 is gedoopt: Dirkje
De vader is: Willem Cornelisz van Ekdom
De moeder is: Hendrikje Cornelisz Pappelendam
De getuige is:
Wonende te:
Geboortedatum:
Opmerkingen: mo. (tr. Blauwkapel 25-6-1747)

BRON: NH trouwboek van De Bilt
Datum huwelijk: 20-05-1770
Datum ondertrouw: 27-04-1770
Datum proclamatie:
Attest van:
Man: Wulfert Willemse van Tammel
Geboren te: Woudenberg
Wonende te: Blauwcapel
Vrouw: Dirckje Willemse van Eckdom
Geboren te: De Bilt
Wonende te:
Opmerking:

BRON: NH doopboek van De Bilt
Op 19-02-1792 is gedoopt: Hendrikje
De vader is: Jan van Ekdom
De moeder is: Wilhelmina Dullemont
De getuige is: Dirkje van Ekdom
Wonende te:
Geboortedatum:
Opmerkingen:

Bron: De Biltse Grift - september 1997 - Schippers in de Bilt door Lies Haan-Beerends.
Een beurtschipper was een officieel door de ambachtsheer aangestelde functionaris. Toen Mr. Antoni Keppel in 1715 de heerlijkheid Oostbroek en De Bilt kocht was Jan van Eist schipper van De Bilt. Na diens overlijden benoemde de ambachtsheer Mary van Sparenberg tot schipperse. Zij was de weduwe van Jan van Eist. De heerlijkheid Oostbroek en De Bilt werd in 1744 eigendom van J.H.van Ewijck. Hij was niet verplicht om Mary als schipperse aan te houden, maar zoals uit het onderstaande blijkt, bleef zij tot haar dood deze functie vervullen: Vermits het overlijden van Mary van Sparenberg het schippersampt van de Bilt is komen te vaceren hebben wij Johan Hendrik van Ewijck ambagtsheer van Oostbroek en de Bilt etc. daartoe provisioneeljk aangestelt, gelijk wij daartoe tot wederopseggens aanstellen, Ernst Venendaal, waarvoor denselven ons uyt eijgen, en vrijen wille als een recognitie aangeboden heeft jaarlijks te sullen betaelen de somma van veertig Caroly guldens √ج¨·Äö 20 sts yder, welke moeten voldaen werden binnen veerthien daegen naar elken verscheijndag, ingegaan sijnde den 29. January desesjaars 1748... In het onderschrift vermeldde Martijn, de vrouw van Ernst: √¨Dit merk x is gegeven bij mijn man Ernst Venendaal of van Ekdom√Æ.
Het trouwboek maakte duidelijk, dat Martijn bleek te staan voor Martijntje Sparenberg, naar alle waarschijnlijkheid familie van Mary, de overleden schipperse. Ernst, ook wel Erris of Arris genoemd, was de eerste officieel benoem de schipper uit het Biltse schippersgeslacht van Ekdom. Er zouden er nog diverse volgen. Ernst van Ekdom diende na korte tijd een klacht in bij de Ambachtsheer. Andere schippers zouden goederen vervoeren van en naar Utrecht, waardoor hij zich in zijn inkomsten zag beknot. Hij betaalde, zo zal hij gedacht hebben, niet voor niets f 40,- per jaar als recognitie. Ambachtsheer J.H.van Ewijck was het kennelijk met hem eens. Die diende een bezwaarschrift in bij gedeputeer de staten, welk college op 16 januari 1750 besloot: ìDe Gedeputeerden van de Staten Çs Lands van Utregt, interdiceren alle ende een iegeljjk/ buiten de ordinaris beëdigde Schipper of Voerman/ door den Ambagtsheer van de Bilt aangesteld! eenige Vragtgoederen en andere Thijnsbare waaren/ voor de respective In- en Opgesetenen onder de Bilt woonachtig/ in te laden/te vervoeren/ ofte bestellen/ ët zij van de Bilt naar Utregt, ofte van Utregt naar de Bilt, op poene van tëeIken reyse te incurreren een boete van vijftig Guldens, te appliceren het eene derde ten behoeve van den Armen van de Bilt, het andere derde ten behoeve van den benadeelden ordinaris Schipper in der tijd/en het laatste derde ten behoeve van den Aanbrenger/ boven de verbeurte van alzulken Schuvt/Wagen ofKarre/ waarmede voorsz. Vragtgoederen zullen gevoerd zijn...î
Al was de boete lang niet mis, toch was er in 1752 weer een geschil. Onderstaande getuigenverklaring werd d.d. 16april 1752 opgemaakt: .dat ik onderges(creven) J Arien Jansse Pappelendam schepen van Oostbrouk ende Bilt eenen Cornelis van Voort op den 12. April 1752 met sijn schuyt hebbe gevonden, leggende voer de hofstede van Mevrouw Brakonier onder de Bill (buitenplaats Arenberg) en komende van Utrecht, zijnde geladen onder anderen met ses vaten bier, een mand wijn, twee kindjes asijn, een vaatje seep en verders een partije huyscieraad, welke goederen ik voor een gedeelte hem heb sien lossen op gemelde hofstede...âˆšÆ Weer stuurde de ambachtsheer een rekest naar gedeputeerde staten, maar dit keer met minder succes. Ook de tegenpartij had een advocaat in de arm genomen. Een commissie, samengesteld uit leden van gedeputeerde staten, kreeg in juni 1752 de opdracht de zaak te onderzoeken en zo mogelijk in der minne te schikken, hetgeen in maart 1753 geschiedde. Gedeputeerde staten besloten, dat iedere inwoner van De Bilt een willekeurige schipper mocht verzoeken goederen te vervoeren, mits in de afgehuurde schuit geen tijnsbare waren of goederen voor derden werden verscheept.
Voor wie zouden de Biltse schippers goederen te vervoeren hebben gehad en w¬âˆ‘t zal er in die tijd voor vervoer per schip zijn aangeboden? De Geheimschrjver van de Staat en Kerken der Vereenigde Nederlanden, uitgegeven in 1759, verraadt ons voor wie er vervoerd zou kunnen zijn. Betreffende De Bilt staat daarin o.a. het volgende vermeld: √¨De Bewoonders van de Dorp, in winkeliers, nodige Ambachtslieden en andere, die door de Land-, Vee, Graan- en Vruchtbouw alhier een vrolijk en vergenoegt leven genieten, bestaande, zijn op omtrent 300 te tellen; wel te verstaan van den oudsten tot den jongsten toe. Deese gevoegt op de Opgezetenen van rondomme, binnen de Jurisdictie, en op 76 Huysgezinnen genomen (vijf Persoonen voor √©âˆš©n Huysgezin genomen) kan alsoo te zamen een getal van 680 uitbrengen.√Æ
Wat er zoal werd vervoerd is op te maken uit het ORDRE ofte REGLEMENT d.d. 23 oktober 1765.
Behalve de vrachtprjzen voor bier en wijn stonden in het Reglement o.a. vermeld de vrachtlonen voor stenen en dakpannen, voor mest, hout en koren. Het vrachtloon voor een mandje pijpen werd gevolgd door de vermelding wat het vervoeren van een ton teer kostte. Kortom, de te vervoeren goederen waren heel divers. Opmerkelijk is de vermelding van koper. Dat was bestemd voor de Vingerhoedsmolen, die zich ter hoogte van de Biltse sluis bevond. In het Reglement stond verder officieel beschreven, dat de schipper geacht werd op woensdag en zaterdag naar Utrecht te varen. Hij moest de avond te voren bij zijn schuit aanwezig zijn om de goederen in ontvangst te nemen. Op de woensdagen en zaterdagen diende hij uiterlijk om 9 uur ·Äòs morgens in Utrecht bij de aangewezen ligplaats aan de Oudegracht te zijn, vanwaar hij niet mocht vertrekken voor 12 uur ·Äòs middags. Hij werd geacht op zijn laatst om 5 uur middags in De Bilt terug te zijn om dan de bestelde goederen af te leveren aan de mensen die binnen het dorp woonachtig waren. Goederen die te zwaar waren, zoals bijv. een okshoofd wijn of een ton bier, dienden op kosten van de geadresseerden met het √¨KraankindâˆšÆ te worden gelost.
In 1786 moest de Biltse sluis vernieuwd worden. Dat bracht voor de schipper veel ongerief met zich mee.
Hij moest er gedurende de verbouwing twee schuiten op na houden. De goederen moesten van de ene
schuit op de andere worden overgeladen. Erris van Ekdom, nog steeds de officiële beurtschipper, verkreeg van schout en schepenen toestemming om gedurende de tijd dat de sluis niet te gebruiken was, de vrachtlonen te verhogen. Of deze vermoeiende periode de aanleiding is geworden van het feit,
dat in 1787 ÑErris van Ekdom zich in een Gasthuis gekogt en daardoor het Schippersamt van de Bilt vacant gemaakt heeftî, is niet te bewijzen, maar is wel aannemelijk. Hij had inmiddels bijna 40 jaar het
schippersambt bekleed en de jaren zullen zich hebben doen voelen.
Wulfert van Tammelen werd 22 oktober 1787 door de ambachtsheer als zijn opvolger benoemd. Ook Wulfert was de schrijfkunst niet machtig en tekende met een kruisje. In zijn aanstellingsakte was daarom de volgende zinsnede opgenomen: ìzal hij altoos imand van zijnent wegen, die behoorljjk leezen en schrijven kan, in zijne plaats ofnevens hem moeten stellen op zijne Schuit ten tijden plaatse bij ët Reglement bepaalt, om hierdoor zijn gebrek in ët leezen en schrijven te vergoede, op poene van op de eerste klagte deswegens, van zijn bediening ontzet le zullen worden.î
Wulfert was gehuwd met Dirkje Willemse van Ekdom, blijkens de stamboom van de familie
Van Ekdom een oomzegster van de vorige schipper. Het ambt bleef dus in de familie.
Wulfert overleed in 1788. In 1791 trad Dirkje voor de tweede maal in het huwelijk, ditmaal met Jacob Harskamp, die blijkens de belastingkohieren van 1795/1796 het schippersvak beoefende.
Al stonden in bedoelde kohieren de gebroeders Jan en Cornelis van Ekdom niet als schippers vermeld -zij werden daghuurder genoemd - uit andere gegevens blijkt, dat ook zij als schipper werkzaam waren.

Waarom het zo lang geduurd heeft, voordat Jacob Harskamp officieel als schipper benoemd werd is
onduidelijk. Wel blijkt uit de archieven dat het toen ook in De Bilt roerige tijden waren. In de gerechtsnotulen werd de inkwartiering van soldaten meermalen vermeld. Zo ook alle ongemakken die dat tot gevolg had. Pas op 9 januari 1804 vergaderde het gerecht over de opvolging van Wulfert van Tammelen: ìNog is in Deliberatie genomen hoe ten aanzien van de vacante Schippersplaats te handelen en daarop gedelibereerd zijnde is beslooten bij meerderheid van de Schepenen (willende den Schout hierin geene stem uitbrengen, tenzij Schepenen wilde besluiten de aanstelling van de Schipper aan den Ambagtsheer wierde overgelaten) dat Jacob Harskamp als schipper van hier op Utrecht en vice versa zal worden aangesteld, zooals dezelve aangesteld word bij deze; en zal aan hem eene behoorlijke Acte van aanstelling daarvan worden ter hand gesteld.î
Het meningsverschil, dat kennelijk bij schout en schepenen bestond betreffende het aanstellingsrecht, heeft deze vertraging wellicht veroorzaakt. Het is zeer waarschijnlijk, dat Dirkje na het overlijden van haar eerste man het schippersambt officieus heeft bekleed. Zij overleed eind 1803.
Daardoor moest er toen in ieder geval een beslissing genomen worden betreffende de aanstelling van een beurtschipper. Jacob was slechts korte tijd officieel als schipper werkzaam. Op 30 juni 1804 overleed ook hij en in de gerechtsvergadering van 30 juli 1804 werd met algemene stemmen besloten om Willem vanTammelen, een zoon van voornoemde Wulfert en Dirkje, tot schipper te benoemen.
Bijna dertig jaar heeft Willem het schippersambt bekleed. In de raadsvergadering van 19 september 1832 werd melding gemaakt van het overlijden van Willem van Tammelen. Met algemene stemmen werd
besloten Willem van Ekdom, reeds schipper zijnde, tot officiële schipper van De Bilt te benoemen. Deze Willem was een zoon van Comelis van Ekdom, die op zijn beurt weer een zoon was van Willem Cornelisz.van Ekdom, de vader van de eerdergenoemde Dirkje en broer van Ernst
van Ekdom. Blijkens de gemeenteverslagen van De Bilt voer er nog steeds ìeen vaste veer- ofvragschuit
tweemaal per week van hier op Utrechtî

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Dirkje Willemse van EKDOM?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Dirkje Willemse van EKDOM

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen