De geboortedag van Marinus Lambertus is precies 150 jaar na die van Wolfgang Amadeus Mozart
Het overlijden is vastgelegd op 28 april 1945 volgens Bevolkingsregister te Deurne. Dit staat ook op de grafsteen. Op het bidprentje staat 13 april 1945. Uit het bestand van het ziekenhuis te Hildesheim (Dld) blijkt dat Bertus daar van 9 tot 13 april 1945 was opgenomen en er op 13 april om 20.45 uur is overleden.
Vader van Lieshout onthulde monument Helenaveen onderging voor bevrijding massale deportatie naar Salzgitter
HELENAVEEN, 8 oktober. Op de achtste oktober van het jaar 1944, toen het Peelfront vanuit Meijel in beweging begon te komen, was het nog in handen van de Duitsers zijnde voorterrein het schouwspel vaneen dramatische mensenjacht. De bevolking van Helenaveen, reeds eerder geëvacueerd, had een toevlucht gevonden inde gemeenten Helden en Sevenum hij een bevolking, die de ballingen gastvrij opnam, deels ook was men beland in de Peelkampen. Waar er zovelen bijeen waren, kon het niet anders of de razzia’s moesten een noodlottig succes hebben. Die dag zagen de achtergeblevenen, vaders, moeders, vrouwen en kinderen, hoe er 144 jongens en mannen het zesde deel van de totale bevolking werden weggevoerd. Van de 144 keerden er 24 niet meer terug.
Er was bijna geen gezin of men verkeerde in onzekerheid over het lot vaneen of meer dierbaren en dan waren er nog de verdere familieleden, vrienden en kennissen uit de kleine dorpsgemeenschap, waarmee men zovele persoonlijke relaties onderhield. Er was tegen de weggevoerde mannen gezegd, dat zij voor enkele dagen verdedigingswerken moesten uitvoeren bij Venlo. Ook de achtergeblevenen hadden dat gehoord. Maar weldra wist men, dat dit niet waar was. De mannen en jongens, waarvan er velen nog nooit ineen trein gezeten hadden, werden via Venlo op transport gesteld naar Wuppertal. En van daar naar steden inde Noordduitse laagvlakte, waarvan de naam zelfs voor iedereen uit Helenaveen tot dan toe onbekend was, nieuwe steden gebouwd voor de oorlog, de steden met de hoogovens en gieterijen van de Hermann Göringwerke, maar zonder God: Salzgitter, Watenstedt en een krans van omliggende barakkensteden.
De mannen uit het hartje van de Peel zo ver weg van de drukke wereld vormden daar een gemeenschap met Russen, Balkanezen, Hongaren, Polen, Italianen, Fransen, Belgen en andere Nederlanders, die hen in dit inferno reeds waren voorgegaan. Twee kleine groepjes kwamen op ’n suikerfabriek, de meesten echter op deze „mierenhoop” van kunstmatige steden, waar zij ’s zondags en door de week met verluisde en ondervoede lijven het zware en ongewone werk in de fabrieken moesten verrichten, ’s nachts maar at te vaak uit de slaap gehouden door bombardementen en luchtalarm. Lijdend aan een lichamelijke en geestelijke uitputting streed men de zware strijd tegen overmachtige bestialiteit, slechts op de been gehouden door de wil en de hoop eens naar huis terug te kunnen keren. Maar een wondje, de beet van een luis, kon reeds een fatale infectie betekenen. De meesten hebben het doorstaan, al droegen zij de gevolgen van dit rampzalige halve jaar nog lang met zich mee. Voor 24 kwam de bevrijding te laat. Zij vormden het verhoudingsgewijs hoge offer, dat Helenaveen voor de herwonnen vrijheid heeft moeten brengen.
Twaalf jaar later, maandagmiddag 8 oktober 1956, stond bijna geheel Helenaveen aangetreden onder de bomen op het kerkplein, aan de voet vaneen monument, dat de nagedachtenis aan deze zware beproeving onder deze en de komende generaties levendig zal houden Aan het begin van een treffende herdenkingsplechtigheid, die voorafgegaan was door kerkelijke diensten in de R.K. Kerk en de Ned. Hervormde Kerk, sprak de voorzitter van het „Comité Herdenkingsmonument”, de heer F. Klerks, van de grote weerklank, welke de doelstelling van het commité in de harten van de Helenaveense bevolking gevonden heeft. Een medegevoel, dat niet verflauwde, toen het door allerlei omstandigheden wel heel lang duurde eer tot de daadwerkelijke oprichting van het monument kon worden overgegaan. Hij gewaagde met grote dankbaarheid van de barmhartige toevlucht, welke de paters van ’t H. Hart in de kampen van Mariaveen, alsmede de bevolking van Sevenum en Helden aan de opgejaagde Helenaveners geboden heeft. Hij bracht de deportatie in herinnering en de schaduw, die over de bevrijding viel, toen er 24 personen niet terugkeerden, en anderen als gevolg van de doorstane ellende zo verzwakt waren, dat zij later vroegtijdig overleden. De smart hiervan valt niet met woorden, noch met een monument weg te nemen. Dit laatste kan alleen maar dienen als een getuigenis van en voor de dorpsgemeenschap, dat zij blijvend de gebrachte offers wil gedenken.
Bijzonder zwaar werd het gezin van Lieshout getroffen, waarvan twee zonen onder de tragische omstandigheden van de deportatie bezweken. Aan de vader werd verzocht, het met de Nederlandse vlag gedekte monument te onthullen. Nadat dit was geschied en het monument aan ’t gemeentebestuur van Deurne was overgedragen, sprak burgemeester Roefs, die verklaarde dat de gemeente gaarne de zorg van dit monument op zich zal nemen. In een toespraak schetste hij het drama van Helenaveen tegen de achtergrond van de wereldgeschiedenis sinds de eerste wereldoorlog, waarin het aan de verblinde fanaticus Hitler mogelijk werd gemaakt zulk een fatale rol te spelen. Van Deurne, dat 83 oorlogsslachtoffers te betreuren had, werd het kerkdorp Helenaveen het meest getroffen. Ook de burgemeester sprak zijn grote dankbaarheid uit voor de wijze, waarop men in omliggende plaatsen de nood van de Helenaveense bevolking verlichten.
Na namens het gemeentebestuur een krans aan de voet van het monument gelegd te hebben maakte Deurne’s burgemeester plaats voor de heer van Schelven, directeur van de Mij. Helenaveen, die zelf tot de gedeporteerden behoorde. Na de droevige tocht naar en het verblijf in Salzgitter o.a. geschetst te hebben las deze de namen voor van de niet terug gekeerden: C. v. Grunsven, L. Maasen, T. Maas, H. Kersten, P. Hendriks, A. Arts, A. Rutten, W. Erkelens, J. Sneiders, H. Eremer, H. Slot, B. Berks, P. Lagarde, K. Anker, Broeder Leo, W. v Kessel, F. Luiten, M. Lagarde, H. v. Lieshout, A. v. Lieshout, A. v. Lier, C. Keunen, W. Buis en J. v. Vleuten.
Burgemeester Lambooy van Hengelo, juist voor de oorlog tot burgemeester van Deurne benoemd, herinnerde er aan, dat reeds de inzet van de oorlog dreigende was. Het in brand schieten van het dorp Neerkant en de aanwezigheid van 4000 Nederlandse militairen in de gemeente. Doch dit alles werd zwaar overschaduwd door wat er onverwacht nog op het einde van de strijd kwam. Het deed hem veel vreugde aan het Helenaveen van na de oorlog te mogen constateren, dat de bevolking met grote geestkracht de haar overkomen beproevingen heeft weten te dragen.
Namens de commissaris van de Mij. Helenaveen zou dr. Oudemans het woord gevoerd hebben, doch kort voor de plechtigheid werd hij ijlings naar huis ontboden wegens een aan zijn vrouw overkomen ernstig auto-ongeval. In zijn plaats sprak nu de heer P. Schoen, eveneens commissaris der Mij. Helenaveen. Het woord werd verder nog gevoerd door ds. J. Alsfelt, destijds met pastoor van Haren belast met de zielzorg in Helenaveen, en pater Leo, die toen in Kamp II te Mariaveen de vluchtelingenstroom mede heeft opgevangen. Met het zingen van het tweede couplet van het Wilhelmus, door de organist van de kerk begeleid op een harmonium, werd de plechtigheid besloten.
Oorzaak: hungerkachexie, allgemeine Toxicose
Hij werd bij de kerkrazzia op 8 oktober 1944 naar Duitsland gedeporteerd. Bertus overleed door sterk vermageren en ondervoeding. Hij werd begraven op het "Zentral Friedhof" te Hildesheim op 28 april 1945.
Op 27 oktober 1951 werd hij overgebracht naar Nederland en herbegraven in het Oorlogsgraf op de Begraafplaats r.-k. kerkhof Helenaveen samen met zes anderen.
Hij is getrouwd met Maria Alida van der ZWAAN.
Zij zijn getrouwd op 7 mei 1935 te Deurne, hij was toen 29 jaar oud.
Zij zijn getrouwd op 7 mei 1935 te Helenaveen (gem. Deurne), hij was toen 29 jaar oud.Bron 2Kind(eren):
Uit het Nieuwsblad van Deurne jrg. 21 nr 2 Zaterdag 14 februari 1942 : JONGEN GEVRAAGD +/- 17 jaar voor tuinierswerk. M. L. Lagarde, Helenaveen
grootouders
ouders
broers/zussen
kinderen
Marinus Lambertus LAGARDE | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1935 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Maria Alida van der ZWAAN | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||