Stamboom Jager » Jan Bakker (1919-1945)

Persoonlijke gegevens Jan Bakker 

• Hij is geboren in het jaar 1919 in Ten Boer, Groningen, Nederland.Bron 1
• (Reference Number) .

  1070

• (Begraven) op 17 mei 1945 in akte 350, Zaandam, Noord Holland, Nederland.Bron 1
• (Extra info) op 9 februari 1945.

  Op de loswal van de Burcht in Zaandam werden drie maanden voor het einde
  

  van de Tweede Wereldoorlog tien verzetsmannen gefusilleerd, deze week

  
  

  worden ze herdacht.

  
  

  
  

  Directe aanleiding voor de vergeldingsmaatregel van de bezetter was een

  
  

  actie van leden van de Zaanse illegaliteit. Op 5 februari 1945 pleegden

  
  

  zij kort na elkaar een aanslag op twee âfouteâ Nederlanders.

  
  

  
  

  Bij de Burcht, het plein achter het toenmalige gemeentehuis van Zaandam,

  
  

  werd Fred Kater doodgeschoten: enig kind van een banketbakker op de

  
  

  Gedempte Gracht en twee dagen eerder 18 jaar geworden. In de nabijgelegen

  
  

  De Savornin Lohmanstraat werd NSBér-onderluitenant der staatspolitie

  
  

  W.N. Willemsen geliquideerd. Door de gangen van Kater na te gaan, was men

  
  

  tot de conclusie gekomen dat hij een informant van de Sicherheitspolizei

  
  

  (Sipo) was.

  
  

  Van Willemsen vermoedde men dat hij de vervaardigers van het illegale

  
  

  blad Strijd op het spoor was gekomen.

  
  

  
  

  
  

  Razzia

  
  

  Als eerste reactie werd in opdracht van Höhere SS- und Polizeiführer H.A.

  
  

  Rauter in de ochtend van 6 februari 1945 in Zaandam een grootscheepse

  
  

  razzia gehouden aan de oostkant van de Zaan, in het deel tussen de

  
  

  Bloemgracht en Prinsenstraat.

  
  

  Nadat de bruggen over de Zaan waren opgehaald en de wijk was afgezet door

  
  

  bewapende wachtposten, kreeg een minimaal honderd man groot commando van

  
  

  de Grüne Polizei en Feldgendarmerie uit Amsterdam opdracht de woningen te

  
  

  doorzoeken. Gezocht werd naar wapens, materiaal tot het vervaardigen van

  
  

  illegale lectuur en naar personen die deelnamen aan het verzet of zich

  
  

  hadden onttrokken aan de arbeidsinzet.

  
  

  Tijdens de razzia werd in de pastorie van de R.K. kerk aan de Oostzijde

  
  

  een seintoestel aangetroffen en in de katholieke leesbibliotheek aan de

  
  

  Zuiddijk - waar het illegale blad De Typhoon werd gezet, alvorens het in

  
  

  drukkerij Vos aan de Oostzijde werd gedrukt - zetkasten en loden letters.

  
  

  Ondertussen waren ongeveer driehonderd vrouwen en kinderen en tweehonderd

  
  

  mannen uit hun woningen gehaald en samengedreven op de Burcht. s Middags

  
  

  rond twee uur kregen zij toestemming naar hun huizen terug te keren - op

  
  

  ongeveer honderd jonge mannen na. Zij werden uit de groep gehaald, van de

  
  

  Burcht per schip naar Amsterdam vervoerd en in een loods aan de

  
  

  Handelskade opgesloten. Een deel van hen zou twee weken later per trein

  
  

  naar het Ruhrgebied worden gevoerd, waar zij werden ingezet bij het

  
  

  aanleggen van loopgraven en tankversperringen.

  
  

  
  

  
  

  Fusillade

  
  

  Op vrijdag 9 februari 1945 volgde het tweede deel van de

  
  

  represaillemaatregel. Op grond van een door W.P.F. Lages, hoofd van de

  
  

  Sipo in Amsterdam, verstrekte lijst met âTodeskandidatenâ, werden in het

  
  

  Huis van Bewaring aan de Amsterdamse Weteringschans tien gevangenen uit

  
  

  hun cel gehaald en in een gesloten vrachtwagen geplaatst. De mannen

  
  

  hadden gemiddeld twee weken vastgezeten, nadat ze waren gearresteerd in

  
  

  verband met hun verzetsactiviteiten: het vervaardigen van illegale

  
  

  bladen, verzorgen van onderduikers of het verbergen van gedropte wapens.

  
  

  Rond half tien âs ochtends stopte de vrachtwagen in Zaandam op de loswal

  
  

  van de Prins Hendrikkade en de Burcht. Nadat de directe omgeving was

  
  

  afgezet, werden de tien verzetsmannen in een halve cirkel geplaatst, met

  
  

  voor zich een even groot aantal mannen van de Sipo-Wachzug, het

  
  

  executiepeloton, dat uit zowel Duitsers als Nederlanders bestond.

  
  

  
  

  
  

  Genadeschot

  
  

  De executie verliep niet zonder problemen. Terwijl Kommandoführer J.F.

  
  

  Stöver nog bezig was de geboeide slachtoffers mee te delen waarvoor zij

  
  

  zouden worden gefusilleerd, begonnen twee Nederlandse leden van de

  
  

  Wachzug (M. Kuiper en W.C. Mollis) al te schieten met hun (op het verzet

  
  

  buitgemaakte) stenguns. Het gevolg was dat sommige slachtoffers vielen en

  
  

  anderen nog bleven staan, waardoor niet meer goed kon worden gericht.

  
  

  Uiteindelijk stierven sommigen door een genadeschot van Stöver.

  
  

  
  

  
  

  Na de fusillade werden de tien mannen per vrachtwagen naar het duingebied

  
  

  bij Overveen vervoerd en daar, ongekist, in een ondiepe grafkuil

  
  

  begraven.

  
  

  Drie weken na de bevrijding werd het graf gevonden. Bij de schouwing

  
  

  bleek dat sommige lijken tot acht kogelgaten bevatten.

  
  

  In de kleding van enkele slachtoffers werden hun initialen of naam

  
  

  aangetroffen. Op grond van het schouwingsrapport en stukjes kleding vond

  
  

  in juli de identificatie plaats door familieleden.

  
  

  
  

  Op verzoek van zijn familie werd Jan Bakker herbegraven op de

  
  

  Zuiderbegraafplaats in Groningen.

  
  

  Janssen rust op het Nederlands Ereveld in Loenen.

  
  

  
  

  De overige acht mannen werden eind november 1945 in het bijzijn van

  
  

  koningin Wilhelmina herbegraven op de Eerebegraafplaats te Bloemendaal.

• Hij is overleden op 9 februari 1945 in Zaandam, Noord Holland, Nederland, hij was toen 26 jaar oud.Bron 1

  Locatie
  

  Prins Hendrikkade

  
  

  1501 AA Zaandam (Zaanstad)

  
  

  Herdachte groep(en)

  
  

  - burgerslachtoffers Nederland

  
  

  - verzet Nederland

  
  

  Zaandam, monument aan de Prins

  
  

  HendrikkadeOmschrijvingGeschiedenisFoto'sGoogle mapsVorm en materiaal

  
  

  Het monument aan de Prins Hendrikkade in Zaandam (gemeente Zaanstad) is

  
  

  een plaquette van witte natuursteen.

  
  

  
  

  Tekst

  
  

  De tekst op de plaquette luidt:

  
  

  
  

  'OP 9 FEBRUARI 1945

  
  

  VIELEN OP DEZE PLAATS

  
  

  VOOR DE VRIJHEID

  
  

  
  

  JAN BAKKER - AMSTERDAM

  
  

  STEPHANUS J.P. BAKKER - AMSTERDAM

  
  

  CATRINUS DOUMA - SLOOTDORP

  
  

  JACOB I. DE HAAN - AMSTERDAM

  
  

  JAN D. JANSSEN - HILVERSUM

  
  

  JOHAN DE JONGE - AMSTERDAM

  
  

  JAN OVEREEM - AMSTERDAM

  
  

  JOHANNES RUIJTER - BEEMSTER

  
  

  GERRIT C. STAPEL - AMSTERDAM

  
  

  GERARDUS J. VAN WETERING - HILVERSUM'.

  
  

  
  

  Locatie

  
  

  Het monument bevindt zich op de hoek Prins Hendrikkade/Burcht te Zaandam

  
  

  (gemeente Zaanstad).

  
  

  
  

  Bron

  
  

  Sta een ogenblik stil... in Zaanstad - Herdenkingsmonumenten in Zaanstad

  
  

  1940-1945 van Rob Vreeken (Zaandam, Elkaland Drukkerij V.O.F., 2001).

  
  

  
  

  
  

  Het monument aan de Prins Hendrikkade herinnert de inwoners van Zaandam

  
  

  (gemeente Zaanstad) aan de tien verzetsmensen die hier op 9 februari 1945

  
  

  door de bezetter zijn gefusilleerd.

  
  

  
  

  De namen van de tien slachtoffers luiden:

  
  

  
  

  Jan Bakker, Stephanus Bakker, Catrinus Douma, Jacob de Haan, Jan Janssen,

  
  

  Johan de Jonge, Jan Overeem, Johannes Ruijter, Gerrit Stapel en Gerardus

  
  

  van Wetering.

  
  

  
  

  De fusillade was een vergelding voor een gebeurtenis eerder die week in

  
  

  Zaandam. Verzetslieden hebben toen tweemaal een verrader bij het oude

  
  

  stadhuis neergeschoten. Deze bakkerszoon en politieman hielpen de

  
  

  bezetter met het opsporen van mensen die in het verzet zaten.

  
  

  
  

  Een dag voor de fusillade heeft de bezetter een razzia in de buurt tussen

  
  

  de Prinsenstraat en de Bloemgracht gehouden. Alle bewoners (mannen,

  
  

  vrouwen en kinderen) werden uit hun huizen gehaald en op de Burcht

  
  

  samengedreven. Bijna honderd mannen werden uit de groep gehaald en

  
  

  afgevoerd om als dwangarbeider in Duitsland te werken.

  
  

  
  

  Over de achtergronden van het neerschieten van de tien verzetsmensen

  
  

  heeft de Zaanse journalist Wim Swart een verslag gemaakt. Hij was in 1945

  
  

  nog een schooljongen en woonde in die buurt. Zijn eigen ervaringen heeft

  
  

  hij verwoord in het opstel Toen mijn moeder melk ging halen.

• Een kind van Lambertus Bakker en Harmina Jager

Gezin van Jan Bakker

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Jan Bakker?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Jan Bakker

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen