Stamboom Eijsermans » Henriette Goverdina Anna "Jet" van der Schalk (1869-????)

Persoonlijke gegevens Henriette Goverdina Anna "Jet" van der Schalk 

• Roepnaam is Jet.
• Zij is geboren op 24 december 1869 in Noordwijk.

  Soms wordt haar voornaam gespeld als Henriëtte, maar haar geboorteakte spelt haar naam zonder trema en ook zelf gebruikte zij dat trema niet.
  ------------------------------------------------------------
  BS Geboorte met Henriette Goverdine Anna van der Schalk
  Kind: Henriette Goverdine Anna van der Schalk
  Geboortedatum: 24-12-1869
  Geboorteplaats: Noordwijk
  Woonplaats: Noordwijk binnen 32
  Vader: Theodoor Willem van der Schalk
  Beroep: notaris
  Moeder: Anna Ida van der Hoeven
  Gebeurtenis: Geboorte
  Datum: 24-12-1869
  Gebeurtenisplaats: Noordwijk
  Documenttype: BS Geboorte
  Erfgoedinstelling: Erfgoed Leiden en Omstreken
  Plaats instelling: Leiden
  Collectiegebied: Zuid-Holland
  Archief: 0900
  Registratienummer: 2908
  Aktenummer: 143
  Registratiedatum: 24-12-1869
  Akteplaats: Noordwijk
  Collectie: Archiefnaam: Gemeente Noordwijk, 1399-1932, Deel: 2908, Periode: 1860-1869
  Boek: Geboorteakten 1860-1869
  Opmerking: Jaar: 1869
  Inventarisnummer 2908 van archiefnummer 0900 in Archieven

• Een kind van Theodoor Willem van der Schalk en Anna Ida van der Hoeven
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 20 augustus 2022.

Gezin van Henriette Goverdina Anna "Jet" van der Schalk

Zij is getrouwd met Richard Nicolaus Roland Holst.

Zij zijn getrouwd op 16 januari 1896 te Hilversum, zij was toen 26 jaar oud.

BS Huwelijk met Richard Nicolaus Roland Holst
Bruidegom: Richard Nicolaus Roland Holst
Beroep: kunstschilder
Geboorteplaats: Amsterdam
Leeftijd: 27
Bruid: Henriette Goverdina Anna van Schalk
Geboorteplaats: Noordwijk
Leeftijd: 26
Vader van de bruidegom: Adrianus Roland Holst
Moeder van de bruidegom: Saapkje Posthumus
Vader van de bruid: Theodoor Willem van Schalk
Moeder van de bruid: Anna Ida van der Hoeven
Gebeurtenis: Huwelijk
Datum: 16-01-1896
Gebeurtenisplaats: Hilversum
Documenttype: BS Huwelijk
Erfgoedinstelling: Noord-Hollands Archief
Plaats instelling: Haarlem
Collectiegebied: Noord-Holland
Aktenummer: 4
Registratiedatum: 16-01-1896
Akteplaats: Hilversum
------------------------------------------------------
Oude Buisse Heide

De Buisse Hoeve

Prieel
De Oude Buisse Heide is een natuurgebied en landgoed in de gemeente Zundert van ruim 200 ha. In 1945 werd het door Henriette Roland Holst geschonken aan de Vereniging Natuurmonumenten

Het gebied bestaat uit bos, heide en vennen. Op natte plekken vindt men planten als zonnedauw en gagel. De Buisse Hoeve, een langgevelboerderij uit 1809, is een Rijksmonument. Aan de oostkant sluit de Oude Buisse heide aan bij het ruim 100 ha grote natuurgebied Wallsteijn, eveneens in bezit van Natuurmonumenten.

Er is een blauwe wandelroute van 12 km en een rode van 5 km.

In 1945 schonk schrijfster en politica Henriette Roland Holst (1869-1952) dit bijzondere natuurgebied aan Natuurmonumenten. De eigenares bracht hier met haar man, beeldend kunstenaar Rik Roland Holst, vele zomers door in de Angora Hoeve (Buisse Hoeve).

In de Herenkamer van de naastgelegen boerderij ontvingen ze beroemdheden als architect Hendrik Berlage, schilder Charley Toorop en dichter Herman Gorter. De Oude Buisse Heide is voor het echtpaar Roland Holst een bron van inspiratie geweest.

Notities over Henriette Goverdina Anna "Jet" van der Schalk

Henriette Roland Holst-van der Schalk is opgegroeid in woonhuis De Lindenhof in het welgestelde, liberaal-christelijke gezin van notaris Theodoor Willem van der Schalk en Anna Ida van der Schalk-van der Hoeven. Zij ging vier jaar op kostschool in Velp en studeerde Frans in Luik.

Al snel kwam Roland Holsts talent als dichteres tot ontwikkeling. Ze trouwde in 1896 met de beeldend kunstenaar Richard Roland Holst (Rik) en raakte bevriend met de dichter Herman Gorter, die haar aanzette tot het lezen van Das Kapital van Karl Marx. In diezelfde tijd werd ze politiek actief en begon haar carrière als schrijfster op politiek, historisch en filosofisch gebied.

Op 27-jarige leeftijd werd Roland Holst lid van de SDAP. Ze was daarna avond aan avond bezig in rokerige zaaltjes arbeiders op te roepen tot strijd om hun armzalige lot te verbeteren. Ze kwam in het partijbestuur, en werd in 1900 afgevaardigd naar de Internationale. Op internationale congressen, onder meer de Zimmerwaldconferentie in 1915, had zij ook contact met vooraanstaande marxisten zoals Karl Liebknecht, Rosa Luxemburg en Leon Trotski. Na de Russische revolutie werd ze communiste.

In 1911 stapte Roland Holst, als orthodox marxiste, uit de SDAP. In tegenstelling tot de meeste andere orthodoxe marxisten stapte ze niet onmiddellijk over naar de SDP (de latere CPN); tegen het advies van Rosa Luxemburg in bleef ze enige jaren partijloos. Wel richtte ze in 1915, samen met een aantal SDAP- en SDP-leden, de Revolutionair Socialistische Vereeniging op. Deze ging een jaar later in de SDP op, waarbij ook Roland Holst overstapte.

'Rode Jet' speelde ook een rol tijdens de revolutionaire woelingen van november 1918. Op 13 november trok ze met David Wijnkoop aan het hoofd van een stoet op naar de Oranje-Nassau Kazerne in Amsterdam, om zich "met de huzaren te verbroederen". Ingrijpen van de ordetroepen kostte twee doden, de enige slachtoffers van de "revolutie die niet doorging".[bron?]

Roland Holst raakte gefrustreerd door de steeds toenemende interne strubbelingen binnen de CPN en zou in 1927 met de CPN breken. Dit was echter niet het einde van haar politieke betrokkenheid. Ze sloot zich aan bij de door de oppositie net opgerrichte Bond van Kommunistische Strijd- en Propagandaclubs (BKSP). In het eerste nummer van De Kommunist, het orgaan van de BKSP, schreef zij: 'In het teken der waarachtigheid. Tegen leugen en bedrog als specifiek communistisch strijdmiddel'. Haaar opvattingen over ethiek werkte zij nader uit in Communisme en moraal (Arnhem 1925). Daarnaast onderhield ze ook goede relaties met Indonesische nationalisten die in de jaren twintig als student in Nederland verbleven, waaronder Mohammad Hatta. Samen met Hatta nam ze deel aan het oprichtingscongres van de Liga tegen Imperialisme en een congres van de Ligue Internationale des Femmes pour la Paix et la Liberté in het Zwitserse Gland. Tot na de onafhankelijkheid van Indonesië in 1949 bleven Roland Holst en Hatta contact houden

Henriette Roland Holst kende diepe inzinkingen. Ze leed aan depressies, aanvallen van anorexia, bloedarmoede en hartziektes maar als ze zich goed voelde, streed ze met een niet aflatende ijver voor een verbetering van de positie van arbeiders, jongeren en vrouwen.

Haar gedichten waren aanvankelijk hartstochtelijk socialistisch. Ze schreef onder andere de Nederlandse tekst voor het strijdlied De Internationale. Later kreeg haar werk een meer religieus karakter. Ze schreef toneelstukken, biografieën (van Rousseau, Gandhi en Tolstoi), journalistiek werk en hoorspelen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was ze actief in het verzet, als redacteur van het verzetsblad De Vonk, later De Vlam. Hoewel steenrijk kon ze zeker geen 'salonsocialist' worden genoemd. Haar rijkdom stond echter wel in schril contrast met het door haar uitgedragen orthodoxe marxisme.

Aan het eind van haar leven schreef ze de autobiografie Het vuur brandde voort. Ze overleed op 82-jarige leeftijd. Voor haar geboortehuis in Noordwijk is in 1969 een borstbeeld geplaatst.

Eredoctoraat Universiteit van Amsterdam (1947)
Op 20 mei 1947, ter gelegenheid van de driehonderdjarige herdenking van de sterfdag van Pieter Cornelisz. Hooft, ontving Henriette Roland Holst, samen met Kamiel Huysmans, Pieter Nicolaas van Eyck en Herman Teirlinck een eredoctoraat aan de Universiteit van Amsterdam.[2] Prof. dr. J.M. Romein, die als promotor van Henriette Roland Holst (en van Kamiel Huysmans) optrad, begon zijn toespraak met te vermelden dat de onderscheiding haar door de Faculteit der Letteren en Wijsbegeerte werd toegekend vanwege haar uitnemende verdiensten voor de Nederlandse letteren inzonderheid voor de poëzie en voor de geschiedenis. Wat betreft die verdiensten voor de Nederlandse letteren stelde hij: “gij zijt onze grootste dichteres en meer: een vavan de grootste dichteressen aller tijden.”[3] Inzake haar verdiensten voor de geschiedenis - waarover Romein meende tenminste met enig gezag te kunnen oordelen - belichtte Romein uit het “overrijke oeuvre” van de promovenda drie titels, die haar het meest typeerden: haar biografie van Tolstoi, haar Revolutionaire Massa-aktie en haar Kapitaal en Arbeid in Nederland. Van deel 1 van het laatste boek zegt Romein: “Uw kapitaal en arbeid I uit 1902 is een meesterwerk, in opzet en van uitvoering.[4]

Uit het archief met nominaties voor de Nobelprijs voor de Literatuur bij de Zweedse Academie blijkt dat Henriette Roland Holst in 1939 en 1950 genomineerd is geweest voor de Nobelprijs.
Prijzen
1934 - Prijs voor Meesterschap voor haar gehele oeuvre
1949 - Prijs voor kunsten en wetenschappen voor haar gehele oeuvre

Werken

Kunstwerk van Joke C. Bos, ‘Poëzie aan de muur’, met tekst van Henriette Roland Holst.
Bestand:Opening Henriette Roland Holst-Oord-509321.ogv
Opening Henriette Roland Holst-Oord (1951)
Lyrische poëzie
Sonnetten en Verzen in Terzinen geschreven; oorspronkelijke uitgave (grafische verzorging door Richard Roland Holst): Scheltema en Holkema's Boekhandel, Amsterdam 1896. Herdrukt in eenvoudiger vorm bij W.L. en J. Brusse, Rotterdam in 1913 en 1922 en bij BZZTôH, 's-Gravenhage 1983.
De nieuwe geboort (1902); vijfde druk: 1928
Opwaartsche wegen (1907); derde druk: 1921
De vrouw in het woud (1912); derde druk: 1923
Het feest der gedachtenis (1915); tweede druk: 1917
Verzonken grenzen (1918); tweede druk: 1920
Tusschen twee werelden (1923)
Verworvenheden (1927); derde druk: 1929
Vernieuwingen (1929)
Keur uit de gedichten (1928), verzameld en van een inleiding voorzien door S.A. Baelde. Met twee portretten.
Tusschen tijd en eeuwigheid (1934)
Garmt Stuiveling (ed.): Jeugdwerk (1884 – 1892), 1969
Dramatische poëzie
Thomas More (1912); vierde druk: 1930
Het offer (1921)

Henriette van Schaik Sonnetten en verzen in terzinen geschreven
De kinderen. Een feestelijk spel (1922)
'Arbeid. Een spel tot inwijding' (1923), opgenomen in: Tusschen twee werelden (1923)
Kinderen van dezen tijd. Een leekenspel (1931); tweede druk: 1931
Wij willen niet. Een anti-oorlogsspel (1931)
De moeder. Een leekenspel (1932)
De roep der stad. Een leekenspel (1933)
Der vrouwen weg. Een spreekkoor (1933)
Politiek werk
Kapitaal en Arbeid in Nederland, Amsterdam 1902; vierde druk, uitgebreid met een tweede deel: Rotterdam 1932.
De groote spoorwegstaking, de vakbeweging en de SDAP, Den Haag 1903. Over de spoorwegstakingen van 1903
Algemeene werkstaking en sociaaldemocratie, Rotterdam 1906. Dit werk verscheen al 1905 in het Duits, met een voorwoord van Karl Kautsky.
De opstandelingen, Een lyrisch treurspel in drie bedrijven, Amsterdam 1910. Een lyrisch werk over de Russische Revolutie van 1905.
De philosophie van Dietzgen en hare beteekenis voor het proletariaat, Rotterdam 1910. Eerst in het Duits verschenen, daarna door Sam de Wolff vertaald.
Revisionistische en Marxistische tactiek in de kiesrecht-beweging, Rotterdam 1910. Een polemiek tegen het revisionistisch socialisme van Troelstra inzake het stemrecht.
J. J. Rousseau. Een beeld van zijn leven en werken, Wereldbibliotheek Amsterdam 1912
De strijdmiddelen der sociale revolutie, Amsterdam 1918.
De revolutionaire massa-aktie. Een studie, Rotterdam 1918.
De daden der Bolschewiki, Amsterdam 1919. Geschreven ter verdediging van de Bolsjewieken.
Verslag van het Derde Internationale Communistische Congres, 1921. Over het derde congres van de Comintern.
Uit Sowjet-Rusland, 1921. Beschrijving van haar reis naar de Derde Internationale
Communisme en moraal, Arnhem 1925.
Herman Gorter, Amsterdam 1933. Biografie.
Rosa Luxemburg. Haar leven en werk, Rotterdam 1935.

Bron: Wikepedia

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Henriette Goverdina Anna "Jet" van der Schalk?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Henriette Goverdina Anna "Jet" van der Schalk

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen