Willem Cornelis (Wim) Kan (http://nl.wikipedia.org/wiki/Scheveningen">Scheveningen, http://nl.wikipedia.org/wiki/15_januari">15 januari http://nl.wikipedia.org/wiki/1911">1911 - http://nl.wikipedia.org/wiki/Nijmegen">Nijmegen, http://nl.wikipedia.org/wiki/8_september">8 september http://nl.wikipedia.org/wiki/1983">1983) was een http://nl.wikipedia.org/wiki/Nederland">Nederlandshttp://nl.wikipedia.org/wiki/Cabaretier">cabaretier. Hij wordt met http://nl.wikipedia.org/wiki/Toon_Hermans">Toon Hermans en http://nl.wikipedia.org/wiki/Wim_Sonneveld">Wim Sonneveld gerekend tot http://nl.wikipedia.org/wiki/De_Grote_Drie#Cabaret">De Grote Drie van het Nederlandse cabaret uit de jaren vijftig tot en met zeventig van de vorige eeuw.
Biografie
; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px;">Kan werd geboren te http://nl.wikipedia.org/wiki/Scheveningen">Scheveningen als derde kind van de ambtenaar http://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Kan_(politicus)">Jan Kan, die http://nl.wikipedia.org/wiki/Minister_van_Binnenlandse_Zaken">minister van Binnenlandse Zakenen Landbouw zou worden, en http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Helena_Cornelia_Schalkwijk&action=edit&redlink=1">Helena Cornelia Schalkwijk. Zijn broer http://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_M._Kan">Jan was lid van de http://nl.wikipedia.org/wiki/Raad_van_State_(Nederland)">Raad van State.Op zijn zevende speelde Kan thuis met een http://nl.wikipedia.org/wiki/Marionet">marionettentheater. Ook imiteerde hij met zijn zuster Truus de buren. Kan zat op meerdere middelbare scholen, omdat hij verscheidene keren van school werd gestuurd. Hij ging naar dehttp://nl.wikipedia.org/wiki/Toneelschool">toneelschool in http://nl.wikipedia.org/wiki/Amsterdam">Amsterdam, die hij eveneens niet afmaakte. Kan speelde in 1930 buiten schooltijd in een toneelstuk mee en leerde daardoor de tien jaar oudere http://nl.wikipedia.org/wiki/Revue">revuester http://nl.wikipedia.org/wiki/Corry_Vonk">Corry Vonk kennen. Ze traden op 28 juni 1933 in het huwelijk. Op 1 oktober 1931 debuteerde hij officieel bij het Nederlands-Indisch toneel van http://nl.wikipedia.org/wiki/Cor_Ruys">Cor Ruys. De première vond plaats in de Princesse Schouwburg in Den Haag, in het stuk 'Mijn zoon Etienne.
Kan begon teksten te schrijven voor de revue van zijn vrouw, en op 15 augustus 1936 richtten ze samen het http://nl.wikipedia.org/wiki/ABC-cabaret">ABC-cabaret op. Dit zou een leerschool worden voor jong talent. De voorstellingen waren een groot succes en het ABC-cabaret trad in 1938 op in een experimentele televisie-uitzending die pionier http://nl.wikipedia.org/wiki/Erik_de_Vries_(televisieregisseur)">Erik de Vries verzorgde in de ;http://nl.wikipedia.org/wiki/Utrecht_(stad)">Utrechtsehttp://nl.wikipedia.org/wiki/Jaarbeurs_Utrecht">Jaarbeurs.
In 1937 vertolkte Kan een bijrol in de film http://nl.wikipedia.org/wiki/Pygmalion_(1937)">Pygmalion van regisseur http://nl.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Berger">Ludwig Berger en producent Rudy Meyer, met http://nl.wikipedia.org/wiki/Lily_Bouwmeester">Lily Bouwmeester in de hoofdrol.
Eind 1939 vertrok het ABC-cabaret op tournee naar http://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlands-Indi%C3%AB">Nederlands-Indië. Doordat http://nl.wikipedia.org/wiki/Duitsland">Duitsland Nederland binnenviel, konden de Kans niet terugkeren. Terwijl ze in Nederlands-Indië bleven, viel http://nl.wikipedia.org/wiki/Japan">Japan ;de kolonie binnen. Daarop verdwenen beiden in een Japans concentratiekamp. Jarenlang zouden ze elkaar niet zien.
Birmaspoorweg en Hirohito
; background-color: #ffffff; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px;">Kan kwam uiteindelijk terecht in een krijgsgevangenkamp bij de http://nl.wikipedia.org/wiki/Dodenspoorlijn">Birmaspoorweg. Hij kreeg een relatief beschermde positie, waardoor hij minder hoefde te werken dan de doorsnee krijgsgevangene. De ellende van zijn verblijf in http://nl.wikipedia.org/wiki/Myanmar">Birmaverwerkte Kan na de oorlog in zijn optredens. Zo schreef hij voor een optreden op een reünie van Indische kampgevangenen in 1967 de zogenaamde Hirohito-http://nl.wikipedia.org/wiki/Hitparade">hitparade.Op 1 maart 1946 keerde het echtpaar terug in http://nl.wikipedia.org/wiki/Nederland">Nederland. Ze gingen weer het theater in en het ABC-cabaret herrees. Het werd een kweekvijver waar jonge talenten als http://nl.wikipedia.org/wiki/Ton_van_Duinhoven">Ton van Duinhoven, http://nl.wikipedia.org/wiki/Teddy_Scholten">Teddy Scholten en Henk Scholten, http://nl.wikipedia.org/wiki/Rijk_de_Gooijer">Rijk de Gooijer hun carrière begonnen en veel anderen als http://nl.wikipedia.org/wiki/Jenny_Arean">Jenny Arean, http://nl.wikipedia.org/wiki/Mimi_Kok">Mimi Kok, Nelly Wiegel - http://nl.wikipedia.org/wiki/Nelly_Frijda">Nelly Frijda, http://nl.wikipedia.org/wiki/Maya_Bouma">Maya Bouma,http://nl.wikipedia.org/wiki/Wieteke_van_Dort">Wieteke van Dort, http://nl.wikipedia.org/wiki/Frans_Halsema">Frans Halsema, http://nl.wikipedia.org/wiki/Marnix_Kappers">Marnix Kappers en http://nl.wikipedia.org/wiki/Frits_Lambrechts">Frits Lambrechts deden er ervaring op. Tekstschrijvers als http://nl.wikipedia.org/wiki/Seth_Gaaikema">Seth Gaaikema en http://nl.wikipedia.org/wiki/Simon_Carmiggelt">Simon Carmiggelt leverden bijdragen
Toen de Japanse keizer http://nl.wikipedia.org/wiki/Hirohito">Hirohito in oktober 1971 Nederland bezocht, protesteerde Kan fel enriep op om de keizer alshttp://nl.wikipedia.org/wiki/Oorlogsmisdaad">oorlogsmisdadiger voor de rechtbank te brengen.
Het http://nl.wikipedia.org/wiki/Kabinet-Biesheuvel_I">Kabinet-Biesheuvel I ging weifelend om met het bezoek van de keizer. Dat irriteerde Kan en medestanders van het kabinet. Kan zong een protestlied tijdens zijn oudejaarsconferentie 1972: 'Er leven haast geenmensen meer'.Kan schreef: "De regering zou hem een diner aanbieden - de regering zou hem geen diner aanbieden - hij mocht slapen op Huis ten Bosch - hij mocht daar niet slapen, maar zich alleen verschonen - de koningin zou hem ontmoeten - zou hem niet ontmoeten - hij zou op Soestdijk de lunch gebruiken - hij zou daar niets gebruiken, omdat hij brood bij zich had,etc. (...)"
Kan noemde Hirohito gekscherend "De grote verzetsstrijder uit het land van de 'Rijzende Zon'". De keizer werd ontvangen door koningin http://nl.wikipedia.org/wiki/Juliana_der_Nederlanden">Juliana, in aanwezigheid van prinses http://nl.wikipedia.org/wiki/Beatrix_der_Nederlanden">Beatrix, prins http://nl.wikipedia.org/wiki/Claus_van_Amsberg">Claus, prinses http://nl.wikipedia.org/wiki/Margriet_der_Nederlanden">Margriet en haar echtgenoot http://nl.wikipedia.org/wiki/Pieter_van_Vollenhoven">Pieter van Vollenhoven. Kan vond het een schandaal. Zijn acties kregen veel steun van mensen met een 'Indisch verleden' en leidden tot veel publicaties in kranten en tijdschriften, evenals tot uitzendingen op radio en televisie.
Bij het vertrek van Hirohito was er een demonstratie op http://nl.wikipedia.org/wiki/Luchthaven_Schiphol">Luchthaven Schiphol, waarbij Kan vergeefs trachtte zijn 'Birma-dagboek' aan de keizer aan te bieden. Vervolgens gaf hij een persconferentie. Frans Glissenaar beschrijft het voorval uitvoerig in Indië verloren, rampspoed geboren.
De schrijver http://nl.wikipedia.org/wiki/Rudy_Kousbroek_(schrijver)">Rudy Kousbroek bekritiseerde Kan omdat hij volgens hem de keizer ten onrechte verantwoordelijk hield voor de ellende in Nederlands-Indië en Birma. Rond het jaar 2000 werd door diverse publicaties duidelijk dat Hirohito zich nadrukkelijkhad bemoeid met de oorlog en niet de marionet was die hij in de eerste dertig jaar na de oorlog leek te zijn geweest.
In 1984 verscheen http://nl.wikipedia.org/wiki/Loe_de_Jong">Loe de Jongs deel 11 van http://nl.wikipedia.org/wiki/Het_Koninkrijk_der_Nederlanden_in_de_Tweede_Wereldoorlog">Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog over Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Jong noemt Kan zesmaal. Jarenlang ging het verhaal, waar Kan en Vonk kennelijk zelf ook in zijn gaan geloven, dat zij na alle commotie over het bezoek van Hirohito hun http://nl.wikipedia.org/wiki/Verzetsster_Oost-Azi%C3%AB_1942-1945">Oost-Azië-Verzetssterren in de http://nl.wikipedia.org/wiki/Westeinderplassen">Westeinderplassen gegooid hebben. In werkelijkheid lagen ze in een kluis, en tegenwoordig in het http://nl.wikipedia.org/wiki/Theater_Instituut_Nederland">Theater Instituut Nederland.
Oudejaarsconferences
nd-color: #ffffff; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px;">Wim Kan wordt gezien als de grondlegger van de Nederlandse http://nl.wikipedia.org/wiki/Oudejaarsconference">oudejaarsconferences. Hij begon in 1954 met zijn oudejaarsconference voor de radio, vroeg daarvoor duizend gulden, en wenste dat de conference zonder de toen gebruikelijke censuur werd uitgezonden. In 1956, 1958, 1960, 1963 en 1966 volgden er meer, altijd bij de http://nl.wikipedia.org/wiki/VARA">VARA. Het unieke aan zijn conferences was dat hij politici van alle gezindten op de hak nam, ook van zijn eigen zuil.2px; text-align: center; background-color: #f9f9f9; border: #cccccc 1px solid; padding: 3px;">http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wim_Kan_(1979).jpg">nd-color: #ffffff; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px;">In 1973 hield Kan zijn eerste oudejaarsconference voor de televisie. Het werd een groot succes en hij brak alle kijkcijferrecords.De 8,8 die de kijkers gaven, is nog altijd de hoogste waardering ooit. Van de elpee van de oudejaarsconference gingen er zo'n 300.000 stuks over de toonbank. Ook de conferences van 1976 en 1979 werden successen. In 1981 gaf Kan een interview in de Alles is anders show van http://nl.wikipedia.org/wiki/Aad_van_den_Heuvel">Aad van den Heuvel. Dit optreden liep uit op een oudejaarsconference van een half uur.http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Wim_Kan_%281979%29.jpg/220px-Wim_Kan_%281979%29.jpg" alt="" width="220" height="330" data-file-height="3579" data-file-width="2386" />12px; text-align: left; line-height: 1.4em; padding: 3px;">)
Kan was altijd heel kritisch over zijn eigen werk. Alles moest tiptop in orde zijn. Eerdere opnamen van voorstellingen van hem op 14 januari 1969 en 14 mei 1973 werden nooit op televisie uitgezonden, omdat hij er niet tevreden over was. Inmiddels zijn fragmenten van deze shows op dvd verkrijgbaar. Ook bij latere oudejaarsconferences was het altijd devraag of Kan toestemming zou verlenen voor uitzending. Daarbij hechtte Kan veel waarde aan het oordeel van http://nl.wikipedia.org/wiki/Wout_van_Liempt">Wout van Liempt, die 25 jaar lang zijn rechterhand en manager was.
Kan richtte zich in zijn conferences voornamelijk op de politieke actualiteit. Van De Grote Drie was hij de meest politiek geëngageerde.
Hij stond voor het 'intellectuele' cabaret. Met zijn imitaties van http://nl.wikipedia.org/wiki/Joseph_Luns">Joseph Luns, http://nl.wikipedia.org/wiki/Dries_van_Agt">Dries van Agt en http://nl.wikipedia.org/wiki/Joop_den_Uyl">Joop den Uyl had Kan de lachers op zijn hand. Hij kon niet de hele voorstelling uit zijn hoofd spelen. Daarom had hij spiekvellen aan de rand van het toneel liggen. Zijn stoeltje en wijnkoeler waren de enige attributen, http://nl.wikipedia.org/wiki/Ru_van_Veen">Ru van Veen achter de piano en Corry na afloop altijd aan zijn zijde.
In 2012, 2013 en 2014 zond de televisiezender http://nl.wikipedia.org/wiki/NostalgieNet">NostalgieNet op oudejaarsavond een compilatie uit van de oudejaarsconferences van Wim Kan van de jaren 60 t/m 80.
Laatste jaar
f; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px;">In 1982 kreeg Corry Vonk een http://nl.wikipedia.org/wiki/Hersenbloeding">hersenbloeding. Hierdoor kon Kan zich dat jaar minder goed op de oudejaarsconference concentreren. De verwachtingen waren echter opnieuw hooggespannen en de kijkcijfers waren ouderwets hoog. De tv-uitzending kreeg daarentegen matige recensies, Ambtenaar Van Puthoven, alias Wim Kan, reeds bekend van het programma van http://nl.wikipedia.org/wiki/Van_Kooten_en_De_Bie">Van Kooten en De Bie, brak in in zijn eigen show.Nog geen jaar later, op 8 september 1983, overleed Kan onverwacht in het http://nl.wikipedia.org/wiki/Universitair_Medisch_Centrum_St_Radboud">St. Radboud ziekenhuis in http://nl.wikipedia.org/wiki/Nijmegen">Nijmegen, kort nadat bij hem een onbehandelbare tumor was geconstateerd.
Wim Kan werd gecremeerd in het crematorium http://nl.wikipedia.org/wiki/Moscowa">Moscowa aan de Waterbergseweg in http://nl.wikipedia.org/wiki/Arnhem">Arnhem. De urn met zijn as stond daar enige jaren in het http://nl.wikipedia.org/wiki/Columbarium">columbarium. Inmiddels is de as op zee verstrooid.
Anderen spelen Kan
olor: #ffffff; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px;">In 1996 trad http://nl.wikipedia.org/wiki/Rob_van_de_Meeberg">Rob van de Meeberg op met het programmaKen Kan, waarin Kans Birma verleden en zijn relatie met Corry Vonk centraal stonden. In het seizoen 2012-2013 speelde Laura van Doldron de voorstelling Oudejaarsconference. Aanvankelijk was ze van plan om de oudejaarsconference van 1976 (haar geboortejaar) integraal uit te voeren. Uiteindelijk zag ze daar van af, maar ze liet zich wel inspireren door Wim Kan: "Ik deel mijn somberheid met mijn publiek. Wim Kan mocht dat niet van zichzelf, hij moest grappig zijn en ging daar jaren bijna aan onderdoor. Hij ontroert me, die grimmige grappenmaker verslaafd en vastgeketend aan zijn roem. Ondanks zijn zwaarmoedigheid dwong Wim Kan zichzelf van zijn oudejaars een heerlijk avondje te maken met pluche en poedersuiker."Discografie
m; font: bold 1.17em/1.6 sans-serif; margin: 0.3em 0px 0px; widows: 1; letter-spacing: normal; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px;">Albums:image/svg+xml,%3C%3Fxml%20version%3D%221.0%22%20encoding%3D%22UTF-8%22%3F%3E%0A%3Csvg%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%20version%3D%221.1%22%20width%3D%225%22%20height%3D%2213%22%3E%0A%3Ccircle%20cx%3D%222.5%22%20cy%3D%229.5%22%20r%3D%222.5%22%20fill%3D%22%2300528c%22%2F%3E%0A%3C%2Fsvg%3E%0A'); widows: 1; letter-spacing: normal; background-color: #ffffff; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; padding: 0px;">iebollen Op Aardgas (Oudejaarsavond 1963) - 10"-lp - PHILIPS - 600 389 PR6, 1958, 1960, 1963 - 12"-lp - PHILIPS - P 12952 Lli>1969 - Wim Kan Op Oudejaarsavond 1954-1956-1958-1960-1963-1966 - 2 12"-lp's - PHILIPS - C72 BG 223umor - 12"-lp - WESTSIDE - 6802 590an - 2 12"-lp's + 1 BOEK - DE BEZIGE BIJ - 9023452151DE BEZIGE BIJ - 6810 990/91n 12 - Wim Kan - 12"-lp - PHILIPS - 9286 7981982 - 12"-lp - VARAGRAM - ES 156background: #ffffff; white-space: normal; word-spacing: 0px; border-bottom-style: none; text-transform: none; color: black; padding-bottom: 0px; padding-top: 0.5em; font: bold 1.17em/1.6 sans-serif; margin: 0.3em 0px 0px; widows: 1; letter-spacing: normal; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px;">Singles; white-space: normal; word-spacing: 0px; text-transform: none; color: #252525; font: 14px/1.5em sans-serif; margin: 0.3em 0px 0px 1.6em; list-style-image: url('data:image/svg+xml,%3C%3Fxml%20version%3D%221.0%22%20encoding%3D%22UTF-8%22%3F%3E%0A%3Csvg%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%20version%3D%221.1%22%20width%3D%225%22%20height%3D%2213%22%3E%0A%3Ccircle%20cx%3D%222.5%22%20cy%3D%229.5%22%20r%3D%222.5%22%20fill%3D%22%2300528c%22%2F%3E%0A%3C%2Fsvg%3E%0A'); widows: 1; letter-spacing: normal; background-color: #ffffff; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; padding: 0px;">om: 0.1em;">1957 - Oudejaarsconference 1956: Oliebollen + 't Was Me Het Jaartje Wel / Adie D'ailly - 78rpm-10"-single - PHILIPS - P 17701 Haartje Wel - 7"-ep - PHILIPS - 422 122 PEm;">1961 - Uithuilen En Opnieuw Beginnen - Oudejaarsavond 1960 - 7"-ep - PHILIPS - 433 026 PEn: none; background: none transparent scroll repeat 0% 0%; color: #0b0080;" title="Toon Hermans" href="http://nl.wikipedia.org/wiki/Toon_Hermans">Toon Hermans) / De pattefoon (met humoresque in Ges van http://nl.wikipedia.org/wiki/Anton%C3%ADn_Dvo%C5%99%C3%A1k">Antonín Dvořák) - 7"- single - CCGC - PR 200963 - Kanference / Kanference - 7"-ep - CCGC - PR 40000an Gewonnen Had? (Wim Kan En Corry Vonk) / Er Leven Haast Geen Mensen Meer (Railroadliedje 1971) - 7"-single - IMPERIAL - 5C 006 24452Corry Aan Zijn Zijde En Ru Van Veen Aan Zijn Vleugel: Flitsen Uit Hun Succesprogramma / Een Vaderhart - 7"-single - CNR - 141 194In populaire cultuur
t-style-image: url('data:image/svg+xml,%3C%3Fxml%20version%3D%221.0%22%20encoding%3D%22UTF-8%22%3F%3E%0A%3Csvg%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%20version%3D%221.1%22%20width%3D%225%22%20height%3D%2213%22%3E%0A%3Ccircle%20cx%3D%222.5%22%20cy%3D%229.5%22%20r%3D%222.5%22%20fill%3D%22%2300528c%22%2F%3E%0A%3C%2Fsvg%3E%0A'); widows: 1; letter-spacing: normal; background-color: #ffffff; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; padding: 0px;">coration: none; background: none transparent scroll repeat 0% 0%; color: #0b0080;" title="Leidseplein" href="http://nl.wikipedia.org/wiki/Leidseplein">Leidseplein te http://nl.wikipedia.org/wiki/Amsterdam">Amsterdam een beeld van Wim Kan en Corry Vonk onthuld, ter herinnering aan de oprichting van het ABC-cabaret, 50 jaar eerder. Begin 1997 moest het beeld wijken voor een herinrichting van het Leidseplein. Na tien maanden werd het in december 1997 op voorspraak van http://nl.wikipedia.org/wiki/Wim_Ibo">Wim Ibo herplaatst op het Gevers Deynootplein in Kans geboorteplaats http://nl.wikipedia.org/wiki/Scheveningen">Scheveningen.ple-converted-space"> http://nl.wikipedia.org/wiki/Kudelstaart">Kudelstaart, waarin Kan veel van zijn teksten schreef, werd verplaatst. Het staat nu bij het http://nl.wikipedia.org/wiki/Koningstheater">Koningstheater in http://nl.wikipedia.org/wiki/%27s-Hertogenbosch">'s-Hertogenbosch. In Kudelstaart, waar de Kans lang hebben gewoond, is een straat naar Kan genoemd: de Wim Kan Dreef. Hun woonhuis is inmiddels gesloopt en op de plek van het afgebroken huis is een nieuw huis gebouwd.t-decoration: none; background: none transparent scroll repeat 0% 0%; color: #0b0080;" title="De grootste Nederlander" href="http://nl.wikipedia.org/wiki/De_grootste_Nederlander">De grootste Nederlander.x Libertine', Georgia, Times, serif; margin: 1em 0px 0.25em; widows: 1; letter-spacing: normal; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; padding: 0px;">Lijst van oudejaarsconferencesserif; margin: 0.3em 0px 0px 1.6em; list-style-image: url('data:image/svg+xml,%3C%3Fxml%20version%3D%221.0%22%20encoding%3D%22UTF-8%22%3F%3E%0A%3Csvg%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%20version%3D%221.1%22%20width%3D%225%22%20height%3D%2213%22%3E%0A%3Ccircle%20cx%3D%222.5%22%20cy%3D%229.5%22%20r%3D%222.5%22%20fill%3D%22%2300528c%22%2F%3E%0A%3C%2Fsvg%3E%0A'); widows: 1; letter-spacing: normal; background-color: #ffffff; text-indent: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; padding: 0px;">ottom: 0.1em;">1956: 't Was me het jaartje welstyle="margin-bottom: 0.1em;">1963: Twaalf miljoen oliebollen op aardgasde drempel (met het anti-Hirohitolied 'Er leven haast geen mensen meer')979: Wankelend over de drempel
grootouders
ouders
broers/zussen
kinderen
Willem Cornelis Kan | ||||||||||||||||||
De getoonde gegevens hebben geen bronnen.