Stamboom Wim en Annelies de Leede » Jan Loopuyt (1761-1846)

Persoonlijke gegevens Jan Loopuyt 

• Hij is geboren op 1 oktober 1761 in Schiedam.
• Beroep: Burgemeester van Schiedam 1831-1844; Makelaar; Commissionair; Loodwitfabrikant; Scheepsreder; President Scheepsrederij; Mede-eigenaar schip "De Twee Gebroeders" Voorzitter Burgersociëteit; Regent Oude Mannenhuis; Lid Proviciale Staten van Zuid-Holland; Commissaris van het Spininstituut; Lis Kamer van Koophandel; Lid kerkraad Ned. Herv. Kerk.
• Hij is overleden op 8 juni 1846 in Schiedam, hij was toen 84 jaar oud.
• Een kind van Pieter Loopuyt en Alida Mak

Gezin van Jan Loopuyt

Hij is getrouwd met Johanna Elisabeth Brooshooft.

Zij zijn getrouwd op 4 juli 1790 te Giessendam, hij was toen 28 jaar oud.

Kind(eren):

1. Pieter Loopuyt  1791-1872 
2. Cornelia Maria Loopuyt  1792-1849
3. Alida (Daatje) Loopuyt  1796-1875
4. Johanna Beliana Loopuyt  1802-1803

Notities over Jan Loopuyt

opuytth="638">Arial, Helvetica, sans-serif;" width="77%" height="32">

belang gedurende de Franse tijd was de centrale en goed geregelde behandeling van de post in Europa. Ook de door Napoleon aangelegde wegen zouden voor wel honderd jaar een verbetering van de verbindingen over land betekenen. 
De uitgebreide correspondentie, die Jan Loopuyt voerde, was een kostbare investering in een relatie-netwerk, dat zich steeds verder uitbreidde. Brieven ontvangen was vroeger een dure aangelegenheid, want als regel betaalde de ontvanger de port, die afhankelijk was van gewicht en afstand. Vanuit Delfshaven kostte een brief 2 stuivers, vanuit Amsterdam 3 en vanuit Groningen 7 stuivers, een bedrag waarvoor een arbeider een halve dag zou moeten werken.

Jan Loopuyt treedt na de dood in 1809 van de weduwe van Leonardus Den Beer, oud-burgemeester vam Schiedam, Heer van Nieuwland, Korteland en 's-Graveland, op als afwikkelaar van de nalatenschap. Voor de niet-Schiedammers: ´s-Graveland ligt niet bij Hilversum en Korteland niet in Zeeland, maar hier is sprake van drie polders, vlak bij de wallen van het oude Schiedam. De 's-Gravelandseweg en Kortlandstraat in Schiedam herinneren aan deze oude polders. Deze heerlijkheden waren in 1697 door de stad Schiedam gekocht van de ambachtsheer van Kethel en de titel van ambachtsheer ging dus na zijn dood op 9 maart 1806 over naar de volgende burgemeester en niet naar de erfgenamen van burgemeester Den Beer. De rijkdom van de burgemeester Den Beer bleek enigszins tegen te vallen, zodat zijn weduwe zich genoodzaakt zag beroep te doen op haar Recht van boedelbeschrjving.

Met de liquidatie van de erfenis werden twee makelaars belast, de heren Hermanus van Bol'es en Jan Loopuyt. Na een half jaar wisten zij de buitenplaats Rustenburg van wijlen de heer Den Beer te verkopen aan de heer Jacobus Tromer uit Rhoon. Ondertussen maakten de erfgenamen het de executeurs niet gemakkelijk, want de oudste zoon had schulden en drong aan op uitbetaling.Bol'es had weinig zin in deze zaken en zond alles geregeld door naar zijn collega, zodat er nu een dossier van is in het Loopuyt-archief. 
Mevr. Den Beer was geboren te Schiedam als Wilhelmina Carolina Pielat en haar aangetrouwde nicht, mevrouw Pielat van Bulderen-Forsten uit Groningen was na haar dood in 1809, belast met de zorg voor de minderjarige kinderen. Op 30 maart 1811 klaagt zij in een brief aan Jan Loopuyt over de trage afhandeling van de erfenis. Weliswaar zijn huis en meubels verkocht, maar de crediteuren zijn nog niet betaald. Ook zij wacht al een half jaar op de beloofde penningen. Zoals iedere bankier kan Loopuyt moeilijk van geld afstand doen.
Er spelen echter ook andere zaken een rol. De oudste zoon, die al eerder zijn vaderlijk erfdeel had ontvangen, maakt weer met ellenlange brieven Jan Loopuyt het leven zuur. Deze zoon had met zijn vadersdeel niet zijn schulden betaald, maar het geld in hoger renterende effecten gelaten. Het koninkrijk Holland werd ondertussen ingelijfd bij het keizerrijk van Napoleon en hierdoor waren de effecten in één klap tot eenderde van de waarde gereduceerd.

De moeilijkheden, die hierdoor werden veroorzaakt bij deze erfgenaam, zullen ook bij Loopuyt de nodige problemen hebben veroorzaakt. Ook grote drukte lijkt een goed excuus, want de betere organisatie van de post in de franse tijd komen er uit het hele land ook meer brieven over de verkoop van jenever. Loopuyt heeft in Winschoten een verkoper, die de regio voorziet van jenever. Op het Oost-Groningse platteland zijn de gebruikelijke stukken moeilijk te vervoeren en verzocht wordt om voortaan kleine smalle stukken te leveren. In 1814 wordt Jan Loopuyt voor het eerst als Burgemeester aangeschreven. 
Was hij President van de voorlopige Stadsregering?
Zijn zoon Pieter heeft zijn juridische studie afgerond en komt in het bedrijf. In 1815 is er al sprake van P. Loopuyt en Co. Jan Loopuyt heeft als compagnon meer de handen vrij voor de politiek als lid van de Provinciale Staten van Zuid-Holland en als Burgemeester van 1832 tot drie jaar voor zijn dood in 1846.
Jan Loopuyt is ook actief in het kerkelijke leven van de stad Schiedam, waar hij lid is van de kerkeraad van de Ned. Hervormde Kerk en in welke functie hij het beheer voert van de kerkelijke fondsen en inkomsten.
Ook vraagt Jan Loopuyt bij kerken een attestatie de vita op voor nieuwe kerklidmaten, die van elders naar Schiedam zijn gekomen. Hij is dus een zeer actief lid van de kerkeraad. Wel valt op, dat brieven aan Jan Loopuyt over geldzaken gaan en dikwijls een persoonlijke en vertrouwelijke band vertonen. Brieven aan P. Loopuyt en Co gaan meer over jenever en het vervoer ervan. Ook de aanvoer van gerst en rogge zijn een forse bron van inkomsten. Voor het vervoer vanuit de Oostzeelanden vaart een eigen schip, met de toepasselijke naam "De twee Gebroeders".
In een brief van 28 maart 1819, die Maarten vanuit Libau via Köningsberg heeft verzonden, lezen we: 
"Eerst moet ik Ued. feliciteren met het behoude arrivement van Capn.H.J.Swart- hij kwam gisterenmiddag gelukkig binnen en heeft ofschoon tamelijk voorspoedig een bezwaarlijke reis gehad - door de harde wind heeft hij zijn bestanker met ongeveer 15 a 20 vadem in Elseigneur verlooren -. Moogelijk dat hij het bij de terugreis tegens 1/3 vergoeding weeder bekomt."
Op de heenreis had het schip een lading pannen. Kapitein Swart denkt, dat de lading goed is overgekomen, maar de luiken zijn nog verzegeld, zodat Maarten het nog niet heeft kunnen controleren.
Uit een kapiteinsbrief van 8 april blijkt dat kapiteinSwart de terugreis naar Schiedam in 12 dagen heeft afgelegd, wat sneller is dan de landmail via Memel, die er circa 16 dagen over deed.

Brieven aan Jan Loopuyt
De heer B. Kleijn verzoekt in een aangetekende brief van 15 januari 1821 aan Jan Loopuyt voor hem de pacht te betalen voor zijn zalmvisserij en heeft daarvoor ingesloten een briefje (wissel?) ter waarde vanfl 127,15 op de heren Thijm en Bakker te Amsterdam. Er zat toen dus nog genoeg zalm in onze rivieren. De pachter kon niet in Brielle betalen, omdat de pachtpenningen te Schiedam moesten worden betaald, want sedert de franse tijd was de ontvanger der Domeinen voor het Dept. des Bouches de la Meuse te Schiedam gevestigd. Na 1815 bleef de rentmeester van 's konings Particulier Domein te Schiedam gevestigd. Het betrof hier een uitgestrekt natuurgebied met duinen, bossen en grienden. Dit domein zou door de aanleg van de Nieuwe Waterweg doormidden gesneden worden.
Het kantoor van de rentmeester, de heer G. Ten Sande was gevestigd aan de Lange Haven wijk A nr 157. Nu is dit nr. 127, waar het Productschap voor Gedistilleerde dranken gevestigd is.

In 1820 krijgt Jan Loopuyt een aanbod tot overname van enkele distilleerketels en bijbehorende serpentines van een relatie uit Luik. Moet hier het begin gezocht worden van de distilleerderij van P. Loopuyt en Co. ?
De handel met Engeland komt na de franse tijd ook weer op gang, want de engelse kolen kunnen in Schiedam rechtstreeks uit Engeland worden aangevoerd en de firma Loopuyt is natuurlijk de aangewezen tussenpersoon.
Ook postaal zijn er grote veranderingen. In 1827 staat er op een brief uit Lübeck: "Per stoomboot over Amsterdam". De brief van 4 oktober komt aan op de negende. Het jaar daarop staat de te betalen port voor het eerst in centen op 'n brief: 60 ct voor een brief uit Baltimore.
In 1830, het jaar van de opstand in België tegen het Hollandse bewind komen er geen brieven meer direct uit de zuidelijke Nederlanden, geen kolen meer uit Luik en geen "Schiedam" meer naar Vlaanderen. 

Toch ontvangt Jan nog een levensteken uit Leuven. "Alhoewel tussen ons geen handel kan plaats hebben", schrijft de heer Stappaerts vanuit Lille in Frankrijk naar Schiedam:"ben ik tot nu toe, Godlof, zonder schade doorlopen, op buite plaatsen waar ik getrokken was , hadden wij onder groot perikel onze troepen, die daar refereerden langs de weg naar Mechelen en de Prins van Saxe Weimar deze weg met degene op Brussel bestrijkende, werd er vuur gegeven en de ballen vlogen rond ons. De twee Prinsen hebben enige uren in of bij Lxxxx geweest (zie verderop). Zonder hulp van de franschen was geheel ons land door het hollandsche leger in bezit genomen geweest".

Vanuit België was geen directe postverzending mogelijk, maar in Lille waar vandaan de brief was verzonden, was Schiedam niet bekend en de brief kwam per ongeluk in Sedan terecht. Daar schreef de postmeester er op: ;
"Voir Schiedam Pays Bas". De brief kwam vervolgens via Duitsland ons land binnen en kreeg achterop het stempel: "Frankrijk over Arnhem". In verband met de oorlogsomstandigheden was de brief gezuiverd. Om besmetting te voorkomen werden er enkele sneden in de brief gemaakt en met ontsmettende vloeistofdampen bewerkt en door deze bewerking is een enkel woord niet goed meer leesbaar. Vandaar die "Lxxxx" in bovenstaande brief. 
Deze zuivering vond in meerdere landen aan de grenzen plaats uit angst voor de cholera. Maar na enkele jaren was het wel duidelijk, dat niet de post maar het vuile water de oorzaak was van de epidemieën, zodat de quarantaines in Arnhem, Brielle, Hellevoetsluis en Den Helder voor de post weer werden gestaakt.

De malaise in de jeneverindustrie veroorzaakte veel armoede bij de arbeidersbevolking van Schiedam en Jan Loopuyt, die in 1832 als Burgemeester en lid van de Kamer van Koophandel en Fabrieken te Schiedam tot enkele jaren voor zijn dood werkzaam zou zijn, zocht met enkele andere vooraanstaande burgers een oplossing: de bouw van houten schepen, dus iets wat aansloot bij de aanwezige vaardigheden van kuipers en koperslagers. Het gevormde consortium bestond naast Loopuyt uit de heren J.F.Schweiker, H.W.Roelants, A. Prins en J.A.J.Nolet.
Het plan van Loopuyt c.s. was om eenverdere achteruitgang van de stad te voorkomen door de stad te laten delen in de voordelen van de scheepvaartpolitiek van de Nederlandsche Handel-Maatschappij.
Centraal stond daarbij het idee van een rederij voor de oost-indiëvaart. Het tweede deel van het plan was om dit schip op een eigen scheepstimmerwerf te bouwen. Bij een bezoek van Loopuyt en Roelants aan de directie van de N.H.M.wisten zij de toezegging te krijgen, dat voor het te bouwen schip de N.H.M. vracht garandeerde.
In het boek "De Stad Schiedam" van F.J.A.Broeze staat uitvoerig beschreven hoe snel uiteindelijk de werf "De Nijverheid" tot stand kwam, zodat het eerste schip "De Stad Schiedam" reeds in 1836 te water kon worden gelaten. Dit schip was een houten fregat met koperen kiel. De werf zou tot 1875 houten zeilschepen blijven bouwen.

Ook op zijn oude dag was Jan Loopuyt nog als vertrouwensman bezig voor zijn relaties. Op 21 augustus 1842 zond de weduwe Gudde, die in Maaseijk was gaan rentenieren een brief met de nodige instructies, waarin ook voorkomt:
"Die Papieren van P. Lansbergen die Ued in Uwe bewaring hebt eijndigen dit jaar dog dat die braven boer het mag behouden is mijnen wensch. Een woord hierover als ik bij Ued kom".

De ontvanger was inmiddels al 82 jaar en hij zou het volgend jaar als burgemeester aftreden en nog voor zijn 85ste verjaardag te Schiedam overlijden.

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Jan Loopuyt?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Jan Loopuyt

  Deze functionaliteit is alleen beschikbaar voor browsers met Javascript ondersteuning.

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen

Voorouders (en nakomelingen) van Jan Loopuyt

Jan Loopuyt 1691-1748	Abigael Brouwer 1692-1782	Maarten Andriesse Mak 1694-1765	Alida / Aaltje Verhaven 1694-1776
Pieter Loopuyt 1732-1812		Alida Mak 1736-1793
Jan Loopuyt 1761-1846
1790
Johanna Elisabeth Brooshooft 1756-1831 Pieter Loopuyt 1791-1872 Cornelia Maria Loopuyt 1792-1849 Alida (Daatje) Loopuyt 1796-1875 Johanna Beliana Loopuyt 1802-1803