Jacobus Martinus Langenhuijsen
Frontstad, sept. '44 - Granaatinslag voor St.Annastraat 115
26 september 1944
Jo Langenhuijsen, gehuwd en vader van drie kinderen, is, op terugweg van een karwei ten huize van directeur P. Dobbelmann (Sterreschansweg 75), met zijn collega Gradus van Wezel omgekomen door een granaatinslag voor het huis St.-Anastraat 115. Langenhuijsen en Van Wezel hadden de oorlogsschade in het huis van P. Dobbelmann hersteld, omdat diens vrouw binnen enkele weken zou bevallen. Deze klus kostte hen het leven. De baby kwam enkele weken later dood ter wereld.
Victor Vroomkoning, stadsdichter van Nijmegen, maakte het volgende gedicht, toen hij op de gedenksteen van in de oorlog omgekomen personeelsleden van Dobbelman hun namen ontdekte en het verhaal erachter terugvond.
LANGENHUIJSEN & VAN WEZEL
Zie ze aan de handkar op 26 negen vier en veertig,
Langenhuijsen en Van Wezel. Hun missie zit erop,
klus waarvoor ze uit hun dagelijks bedrijf geweken
zijn. Ze hebben juist de villa oorlogvrij gemaakt
waarin een Dobbelmann ter wereld moet.
Ze loeren scheef naar de manoeuvres in de lucht
waar hakenkruis en ster het ruim betwisten. Nog even
want ze halen Dobbelmann niet meer, hun zeepheer
in Nijmegen, bevrijde frontstad sinds een dag of zes.
Halverwege wordt hun levensduur bepaald, hun lijf
aan flarden in de St.-Annastraat waar men ze naar
binnen raapt op nr. 115. Scherven brengen ongeluk.
Hun werk zal ijdel blijken wanneer het kind gehaald
wordt in het ziekenhuis waarin zij werden afgelegd
even levenloos als zij.
J.Langenhuijsen staat vermeld op Gedenksteen Dobbelmanfabriek.
Oorlogsslachtoffer.
Bij een klein onderzoek naar aanleiding van deze herdenkingssteen stuitte ik op verschillende gegevens over de Dobbelmanfabriek in en vlak na de oorlog. Verrassend weinig hiervan ging over de slachtoffers die op deze steen genoemd worden.
In het Dobbelmannieuws van mei 1945 (het eerste nummer van dit personeelsorgaan) staat de volgende tekst onder het kopje 'Aan hen die vielen':
'Met leedwezen denken wij terug aan onze collega's, die tijdens de bevrijdingsperiode van onze stad hun leven lieten. Hoewel zij even sterk als wij naar de bevrijding verlangden om daarna een beter Nederland te kunnen bouwen, hebben zij daaraan niet mede mogen werken. Laten wij hen, en hun nagelaten betrekkingen eren, door ook hun taak op ons te nemen. Wat deze collega's, G. van Wezel, J. Langenhuizen, A. Janssen en G. Schmidt, niet hebben kunnen doen valt aan ons te verrichten.
Door dat op ons te nemen, kunnen wij bewijzen, dat wij hen niet vergeten.
Helaas ontbreken ons positieve gegevens omtrent P. Mom. Na 17 september hebben wij hem niet meer ontmoet. Moge hij echter alsnog behouden zijn.'
P. Mom kom ik verder nergens meer tegen. G. Schmidt en A. Janssen alleen op deze steen. Meer verhaal dan dat zij, zoals uit de steen blijkt, door oorlogsgeweld zijn overleden is hier niet te vinden.
G. van Wezel en J. Langenhuijsen blijken overleden te zijn op dezelfde datum: 26 september 1944. Dit is 9 dagen na de bevrijding van Nijmegen tijdens operatie Market Garden. Nijmegen is hierna nog 7 maanden een frontstad geweest waarin veel slachtoffers vielen door granaatvuur en bomsplinters.
De weduwen en wezen van Jacobus Langenhuijsen en Gerard van Wezel ontvangen zowel van de staat als van de Dobbelmanfabriek een pensioen. Diverse documenten in het Dobbelmanarchief noemen dit. In het Dobbelmannieuws van september/oktober 1945 (één nummer voor twee maanden in verband met papierschaarste) wordt in het artikel "Van de Sociale vergaderingen in het afgelopen tijdvak" geschreven:
'het volgende punt van bespreking vormde de bestemming voor de boetekas, welke ontstaan is door geldboeten, welke in vroeger jaren aan het fabriekspersoneel werden opgelegd.
Besloten werd het bedrag van deze kas te reserveren voor een tegemoetkoming aan de weduwen van van Wezel en Langenhuizen ten behoeve van de opvoeding van hun kinderen.
Gezien de wel zeer bijzondere omstandigheden waaronder van Wezel en Langenhuizen zijn overleden, achtte de vergadering het gerechtvaardigd dit doel uit te kiezen. Uit dit besluit mag niet worden afgeleid, dat bij een eventueel overlijden van andere mannelijke personeelsleden in de toekomst op een dergelijke extra ondersteuning mag worden gerekend.'
Hij is getrouwd met Gerarda Hendrina Everkes.
Zij zijn getrouwd op 23 september 1926 te Nijmegen, hij was toen 24 jaar oud.
Kind(eren):
grootouders
ouders
broers/zussen
kinderen
Jacobus Martinus Langenhuijsen | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1926 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Gerarda Hendrina Everkes | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
De getoonde gegevens hebben geen bronnen.