Hans Strik » Jan I de Overwinnaar van Brabant (1253-1294)

Persoonlijke gegevens Jan I de Overwinnaar van Brabant 

• Hij is geboren in het jaar 1253 in Brussel.Bron 1
• Feit: (vermelding) van 1267 tot 1294 Hertog van Brabant.Bron 1
• Hij is overleden op 3 mei 1294 in Antwerpen, hij was toen 41 jaar oud.Bron 1
• Hij is begraven in Brussel (Franciscanenkerk).Bron 1
• Een kind van Hendrik III de Vreedzame van Brabant en Aleidis van Bourgondië
• Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 30 augustus 2014.

Gezin van Jan I de Overwinnaar van Brabant

Hij is getrouwd met Margarita van Vlaanderen.

Zij zijn getrouwd in het jaar 1273, hij was toen 20 jaar oud.Bron 1

Kind(eren):

1. Jan II de Vreedzame van Brabant  1275-1312 

Notities over Jan I de Overwinnaar van Brabant

JEAN de Brabant, son of HENRI III "le Pacifique/le Débonnaire" Duke of Brabant & his wife Alix de Bourgogne [Capet] (Brussels 1253-Antwerp 3 May 1294, bur Brussels Franciscan Church). The Genealogia Ducum Brabantiæ Heredum Franciæ names (in order) "Henricum…Iohannem…Godefridum…et Mariam" as the children of "Henricus…tertius dux" & his wife, specifying that Jean and Godefroi were born in Brussels[344]. He succeeded his brother in 1267 as JEAN I "the Victorious" Duke of Brabant. He bought a claim the duchy of Limburg from Adolf V Graf von Berg, who had disputed the succession of his cousin Ermengard and her husband Reinald I Graaf van Gelre[345]. His forces captured Worringen where the other claimant Henri VI Comte de Luxembourg, to whom Graf Reinald had sold his claim, was killed in battle. The dispute was arbitrated by Philippe III King of France who found in favour of Duke Jean who was thereupon recognised as Duke of Limburg in 1288[346]. The Balduini Ninovensis Chronicon records the death "1294 Non Mai" of "Iohannis primus dux Lotharingie, Brabantie et Lemburgie" during a tournament celebrating the marriage of the Comte de Bar with the daughter of the King of England[347].

m firstly ([5 Sep] 1270) MARGUERITE de France, daughter of LOUIS IX King of France & his wife Marguerite de Provence ([early 1255]-Jul 1271, bur église de l'Abbaye royale de Saint-Denis). An anonymous chronicle of the kings of France, written [1286/1314], records that the third daughter of "li rois Loois...[et] Marguerite la fille au conte de Provence" married "au duc de Braibant" but did not live long[348]. The Genealogia Ducum Brabantiæ Ampliata names "Margaretam filiam sancti Ludovici Regis Francie" as the first wife of "Iohannes dux Lothoringie et Brabantie" specifying that she had one son[349]. She had previously been betrothed to Duke Jean's older brother. The Oude Kronik van Brabant records that "Johannes primus…in ducatu Lotharingie et Brabancie" married "Margaretam, filiam Philippi regis Francorum", adding that she died in childbirth with her child[350].

m secondly (1273) MARGUERITE de Flandre, daughter of GUY Count of Flanders & his first wife Mathilde de Béthune ([1251]-3 Jul 1285, bur Brussels Franciscan Church). The Genealogia Ducum Brabantiæ Ampliata names "Margaretam filiam Guidonis comitis Flandrie" as the second wife of "Iohannes dux Lothoringie et Brabantie"[351]. The Genealogia Comitum Flandriæ refers to the three (unnamed) daughters of "Guido…ex Mathilde filia Roberti Tenremontensis", specifying that one (listed first) married "Iohanni duci Brabantie"[352]. The Oude Kronik van Brabant records that "Johannes primus…in ducatu Lotharingie et Brabancie" married secondly "Margareta, filia Guidonis comitis Flandrie"[353]. The Annales Blandinienses name "Margaretha duxissa Brabantie, filia Guidonis comitis Flandrie" when recording her death in 1284 and burial in Brussels, specifying that she left four children "quorum maior natu duxit filiam regis Anglie in uxorem[354].

[344] Genealogia Ducum Brabantiæ Heredum Franciæ 9, MGH SS XXV, p. 391.
[345] Gade, J. A. (1951) Luxemburg in the Middle Ages (Leiden), p. 105.
[346] Gade (1951), pp. 106 and 108.
[347] Balduini Ninovensis Chronicon 1294, MGH SS XXV, p. 546.
[348] RHGF XXI, Chronique anonyme des rois de France, p. 81.
[349] Genealogia Ducum Brabantiæ Ampliata 14, MGH SS XXV, p. 397.
[350] Oude Kronik van Brabant, p. 68.
[351] Genealogia Ducum Brabantiæ Ampliata 14, MGH SS XXV, p. 397.
[352] Iohannis de Thielrode Genealogia Comitum Flandriæ MGH SS IX, p. 335.
[353] Oude Kronik van Brabant, p. 68.
[354] Annales Blandinienses 1284, MGH SS V, p. 33.

Bron: http://fmg.ac/Projects/MedLands/BRABANT,%20LOUVAIN.htm#JeanIBrabantdied1294B

Jan I (Leuven, 1252/54 - Bar-le-Duc, 3 mei 1294) was hertog van Brabant van 1267 tot 1294 en van Limburg van 1288 tot 1294. Jan was een zoon van Hendrik III en Aleidis van Bourgondië. Hij was verder bekend als minnezanger. Jan I van Brabant volgde zijn mentaal gestoorde oudere broer Hendrik IV op, die door zijn moeder-regentes van de troon was geweerd. Hij huwde in 1273 met Margaretha van Dampierre, dochter van de Vlaamse graaf Gwijde van Dampierre. Zijn eerste vrouw, Margaretha, een dochter van Lodewijk IX van Frankrijk, overleed in 1271 na amper één jaar huwelijk in het kraambed. Jan was vader van:

Godfried (1273/74 – na 13 september 1283)
Jan II van Brabant (1275-1312)
Margaretha van Brabant (1276-1311), die in 1292 huwde met keizer Hendrik VII (-1313)
Maria, die in 1305 huwde met graaf Amadeus V van Savoye (1253-1323)

Jan I was een krachtige heerser die zijn gebied aanzienlijk vergrootte. Hij kondigde ook een algemeen landrecht af en reorganiseerde de administratie van zijn vorstendom. Zijn pogingen de Brabantse invloed tussen Maas en Rijn te versterken brachten hem onder meer in botsing met de machtige aartsbisschop van Keulen. Omdat zijn Rijnpolitiek strookte met hun handelsbelangen, kon hertog Jan rekenen op de financiële steun van de Brabantse steden, waaraan hij als tegenprestatie uitgebreide privileges toekende. Zijn belangrijkste aanwinst was het hertogdom Limburg, (samenvallend met het noordoosten van de huidige Belgische provincie Luik en het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg, en genoemd naar de burcht Limburg aan de Vesder). Toen de kinderloze hertogin Irmgard van Limburg in 1283 overleed, kocht Jan I het opvolgingsrecht van één van haar erfgenamen. Dat was niet naar de zin van haar weduwnaar Reinoud I van Gelre. Het verzet werd echter tijdens de Slag bij Woeringen (5 juni 1288) gebroken, waarna het hertogdom Limburg definitief aan Jan I werd toegewezen.

Jan I staat bekend als een levensgenieter en minnaar van muziek, zang en dichtkunst, aan wie een aantal Middelnederlandse minneliederen als Eens meien morgen vroe toegeschreven worden. Ook is er een bekend Brabants volkslied waarin hij wordt vereerd. Zijn hartstocht voor jachtpartijen en gewelddadige riddertoernooien moest de hertog echter met de dood bekopen: hij verongelukte tijdens een toernooi in Bar-le-Duc. Hij werd begraven in de minderbroederskerk in Brussel. De resten van zijn graf zijn nog te zien naast het beursgebouw.

Jan I van Brabant had ook talrijke erkende bastaarden:

In 1272 werd uit een relatie met Janneke Pijllijser (1353°-1297+) een zoon Jan Pijllijser geboren. In 1273 werd uit een relatie met Johanna van der Balct, een zoon Gilles van der Balct geboren In 1275 werd uit een relatie met Aleydis van der Plas (dienstmeisje op kasteel), een zoon Jan van der Plas geboren.

Van andere bastaarden zou Jan I eveneens de natuurlijke vader zijn: Jan Meeuwe, Margareta van Tervuren en Jan van Mechelen. Al zijn de historici het niet eens over alle bastaarden (zoals over Jan van Mechelen).

In Brabantse volkslegenden leeft "hertog Jan" voort als een populaire, gulle en goedlachse vorst die graag in het gezelschap van eenvoudige lieden genoot van spijs en drank. Na de Slag bij Woeringen zou hij een groot overwinningsfeest voor zijn leger hebben gehouden, met heel veel bier. Om zijn soldaten toe te spreken ging hij zitten boven op een stapel biervaten. Volgens sommigen zou hij op die manier model gestaan hebben voor de allegorische bierkoning Gambrinus, wiens naam ontstaan zou zijn door de volkse verbastering van zijn Latijnse naam ('Jan primus' = Jan de eerste). Alleszins wordt zijn afbeelding te paard gebruikt als logo voor de in België populaire biersoort Primus die naar Jan I verwijst. Op het logo van het naar hem vernoemde Limburgse biermerk Hertog Jan staat hij afgebeeld als bebaarde vorst in hermelijnen mantel die een grote pul bier heft.

Bron: Wikipedia

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Jan I de Overwinnaar van Brabant?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Jan I de Overwinnaar van Brabant

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen