Genealogie Prijs-Waijenberg-Kerkkamp-van Laar » Klaas-Jans Prijs (1718-1804)

Persoonlijke gegevens Klaas-Jans Prijs 

• Hij is geboren in het jaar 1718 in Epe.
• Hij is overleden op 28 november 1804 in Epe, hij was toen 86 jaar oud.

  Oorzaak: Waterzucht

Gezin van Klaas-Jans Prijs

Hij is getrouwd met Janna Gerrits Potlepels.

Zij zijn getrouwd

Kind(eren):

1. Jannes Jans Prijs  1768-????
2. Janna Jans Prijs  1777-????
3. Jan Klaassen (Peters) Prijs  ± 1780-1824 
4. Jan Jans Prijs  1780-????
5. Fennetje Prijs  1788-????

Notities over Klaas-Jans Prijs

Uit den overlevering

 

Het volgende verhaal is opgeschreven door Riek Prijs-Buitenhuis (mijn tante)

 

Uit den ouden doosch

In de tijd van de Hugenoten² (16^e en 17^e eeuw), toen vele protestanten Frankrijk ontvluchtten, kwam er een familie PRIJZE naar Nederland en vestigden zich in Brabant. Naar men zegt waren er kinderen in dat gezin, die zich in de loop der tijd verspreiden over Nederland. Eén zoon moet naar Schotland zijn geëmigreerd en daar ook getrouwd. Vandaag de dag vindt men nog overal families PRYZE. Een verre achterneef van ons woont in Canada en heeft de stamboom uitgezocht van de hele familie en zo kwam hij in Frankrijk terecht. Hier liep het spoor echter dood. Oom Dick (Dirk-Aart)PRYS, die ook in Canada woonde (inmiddels overleden) heeft de stamboom gelezen en er over verteld. Eén van de zonen PRIJS, zoals de naam al snel werd uitgesproken, vestigde zich in Epe. Deze zoon trouwde en kreeg minstens tweezonen, genaamdFrederik en ;Otto. Eén van deze twee vestigde zich op het Woudhuis, omstreeks 1825. Hij trouwde ene Christina  en kregen een groot gezin, waarin de namen Frederik, Otto, Christiaan, Anna, Christina en Daan voorkwamen. Namen, die we vandaag nog steeds tegen komen. Deze kinderen kregen na het opgroeien werk als bosbaas (manager groenvoorzieningen) op het landgoed of bij de gemeente Apeldoorn. Ook werden er groentezaken gestart. Apeldoorn werd van een heidedorpje een steeds groter groeiend dorp. Er was dus wel werk, echter de groensector had een lichte voorkeur. Dat kun je ook nu nog merken aan alle kwekerijen langs de IJssel met de naam PRIJS. Deze zijn allemaal afkomstig uit Epe en het Woudhuis. Als men alle PRIJZEN uit Nederland in kaart zou brengen, dan zou men weer uitkomen op die ene familie PRIJZE, die vanuit Frankrijk naar Brabant trok. Terug naar het Woudhuis: zoon Frederik kwam in de bossen van Paleis Het Loo aan het werk. Hij was geboren omstreeks 1848 en trouwde op 11 februari 1882.

Zo rond 1800 woont er in Apeldoorn ene familie KRAMER. Eén van de zonen KRAMER trouwt en krijgt twee dochters: Martje en Hendriena. De man komt al
vroeg te overlijden en na enige jaren hertrouwt de weduwe KRAMER met ene DE BOER. Uit dit huwelijk volgen meerdere kinderen; halfbroers en –zusters van Martje en Hendriena dus. Martje trouwt een schipper, genaamdKAMPHUIS en krijgt twee kinderen: Mina en Jan. Mina trouwt met Johan WENTINK en blijft in Apeldoorn wonen aan de Loseweg (Wentink modelbouw)Hendriena KRAMER trouwt in 1882 metFrederik PRIJS en gaan wonen op een klein boerderijtje “de Moerbosch” Deze naam ontleent zich aan de streek, die in die tijd erg drassig en bossig was. Dit drassige land werd ook wel ‘moer’,’moerbos’, of ‘moeras’ genoemd. Dit boerderijtje ligt aan de oostkant van het kanaal. Door dit huwelijk zijn ook de families KRAMER, DE BOER en WENTINK familie geworden.

 

Frederik, kortweg Frits blijft werken in de bossen van ‘Het Loo’ en zijn vrouw Hendriena zorgt voor de boerderij. Als het weer het maar enigszins toelaat kookt Hendriena haar potje, knoopt het in een doek, doet er, naar gelang het recept, twee vorken en/of lepels bij en gaat om 12:00 uur op pad. Haar man Frits stopt ook om 12:00 uur met werken en gaat zijn vrouw tegemoet. Op de Anklaarseweg, tussen Loobrug en Zwolscheweg komen ze elkaar dan tegen. Beiden gaan aan de kant van de weg zitten, vouwen de handen, bidden en even later eten ze samen ‘uit de pot’. Weer worden de handen gevouwen, praten nog even wat na en gaan beiden weer op pad. Voor Frits zou de afstand tussen de middag re ver zijn en zo krijgt hij toch zijn warme hap. Als het slecht weer is, dan wordt de warme hap tot ’s-Avonds bewaart, maar dan werd het een latertje, want in die tijd maakte men lange dagen. Na 7 jaar komt hier een einde aan en wordt hun eerste dochter geboren, genaamd Hermina, naar de moeder van Hendriena. Het is inmiddels Oktober 1889. De afstand wordt dan toch wel erg groot en er wordt uitgekeken naar een andere woning. Dit wordt gevonden aan de Waldeck Pyrmontlaan. Het is een vrij groot huis  met een flinke tuin, waarvan één helft is verhuurd. Ze verkopen de
‘Moerbosch’ en kopen dit er voor terug. Nu kan Frits elke middag thuis komen eten, want dit is maar 10 minuten lopen vanaf ‘Het Loo’ . Als het dochtertje naar school gaat, wordt het moeder Hendrien toch wel stil in huis. Ze probeert wat bij te verdienen als baakster.(kraamverzorgster) en dat lukt goed. Apeldoorn is al een groot dorp en herbergt veel rijke mensen, zoals men kan zien aan de vele villa’s en herenhuizen in de omgeving. Huisarts Pot helpt haar aan adressen en zo gaat ze menigmaal gelijk met dochter Mina de deur uit en komt ze ’s-Avonds weer thuis met een aardige bijverdienste. Twaalf jaar later, het is September 1896 komt er een 2^e kind, een zoon en ze noemen hem Frederik, naar opa PRIJS uit het Woudhuis. Voor Hendrien was het bakeren voorbij. Elf jaren gaan er in goede harmonie voorbij tot op een kwade dag Mina ziek wordt: Ze spuugt bloed en heeft hoge koorts. Het blijkt later vliegende TBC (tuberculose te zijn. Op 20 januari 1901 komt er een einde aan het leven
van de jonge Mina en sterft zij op 17-jarige leeftijd. Fritsis op dat moment 11 jaar oud. Als Frits pas 6 jaar oud is komt er een speelkameraadje in huis: MartjeKAMPHUIS is overleden en haar zoon Jan komt bij oom Frits en tante Hendrien in huis. Zijn zus Martje trekt in bij de familie WENTINK. Later zal Mina trouwen met Johan WENTINK.Neef Jan vaart nog wek eens mee met zijn vader op het schip. Zijn vader is na de dood van Martje weer hertrouwd en ook uit dit huwelijk zijn kinderen geboren. Het exacte aantal is niet bekend, maar de familieband blijft goed. Jan vertrekt later naar Amsterdam om werk te zoeken en vindt dat ook. Als hij later gaat trouwen doet hij dat vanuit het “ouderlijk huis” aan de Waldeck Pyrmontlaan. Dit contact is altijd blijven bestaan tot aan zijn dood. Frits gaat na afloop van de Lagere school werken als leerling in de bloemisterij van het paleis. Het is dan 1910. Zijn vader zal wel een goed woordje voor hem hebben gedaan en wat niet iedere jongen kon: hij volgde ’s-Avonds  de avondschool voor de tuin en bloementeelt. Hier haalde hij zijn diploma’s en klom op in zijn werk. In 1914 brak de mobilisatie uit; eerst heeft dat nog geen gevolg, maar een jaar later moet de dan 19-jarige Frits in dienst. Hij wordt ingedeeld bij de verzorgingstroepen. Inmiddels heeft hij al eens met belangstelling naar het andere geslacht gekeken en als dominee Boekenagen een beroep aanneemt in de gereformeerde kerk,  wordt er door Frits belangstellend uitgekeken naar de vrije zondag om het andere geslacht eens goed in ogenschouw te nemen

 

Zo omstreeks 1850 woont er op de Kruisberg, nabij Doetinchem een familie WASSINK in een klein boerderijtje. Vader WASSINK werkt als boerenarbeider. Ze krijgen aantal kinderen, waaronderBernhard, Johanna en Dina. Johanna is geboren op 1 januari 1857. Alle kinderen zoeken werk in de omgeving als ze
opgegroeid zijn  en Johanna gaat, nadat ze eerst op een boerderij heeft gewerkt, naar Doesburg, op een halfuurtje lopen van de kruisberg. Hier gaat ze in een burgergezin werken en zal ze ook haar grote liefde ontmoeten: Gerrit KERKKAMP, een schrijnwerker (meubelmaker).Gerrit verdient goed zijn brood en omdat hij nog thuis woont, wordt er niet lang gewacht met trouwen en in 1880 trouwen ze dan ook en gaan ze wonen aan de Zandbergstraat (foto) De verdiensten waren in die tijd slechts 4 gulden per week (€1,82), maar zo zei opoe wel eens :”Ik kocht er op zaterdag nog 3 sigaren van 2 cent per stuk voor om vader op zondag eens te verwennen!” Verder spaarden ze er ook nog van. Het spaargeld ging echter snel op aan een wieg want het ene kind volgde het andere kind al snel op: Bernarda, Gerrit, Hermina, Hendrik, Johanna, Hentjen en Dina. Enkele kinderen zijn al vroeg overleden Toch ging het met de rest van het gezin wel goed en na een aantal jaren sparen kochten ze aan de Meidoornstraat een huis met een grote werkplaats en gaat Gerrit KERKKAMP voor zichzelf beginnen. De zaken gaan voorspoedig: in die tijd vroeg men niet naar diploma’s, maar werd je op het werk dat je afleverde beoordeelt en aan de hand daarvan bestelde men de meubels. De dochters in dit gezin zoeken werk buiten de deur als dienstbode. Gerrit jr. vindt werk bij de gemeente Doesburg. In de eerste jaren werkt Hendrik ook, maar dan moet hij in dienst. Als hij uit dienst
komt, wil hij wel wat van de wereld zien. Hij gaat zwerven, zal niet trouwen en is tot aan zijn dood zwervende gebleven. De meisjes kregen eerst nog een schoolopleiding. Hentjen wordt costumière. Zij heeft een handicap (hoge rug) en op deze manier verdient ze toch haar boterham. Narda wordt dienstmeisje voor dag en nacht in Den Haag. Ze leert daar een schilder, Hendrik de Vries kennen en trouwen niet lang daarna. Ze gaan wonen in Rijswijk bij Den Haag. Dit huwelijk blijft kinderloos. Mina (Hermina) gaat werken in Nijmegen en leert daar een schilder kennen; Willem Mollema. Ze trouwen en wonen in Nijmegen. Ook dit huwelijk blijft kinderloos. Dina wordt huishoudster bij weduwnaar Harm Strijker, een douanier in Oldenzaal. Deze heeft al drie kinderen uit een eerder huwelijk en als Dina met hem trouwt, zullen er nog 4 volgen. Johanna wordt dienstbode bij dominee Boebergen en als deze een beroep aan neemt in Apeldoorn, gaat ze met hem mee. Vreemd in het Apeldoornse, wordt ze hier en daar uitgenodigd en als ze op bezoek gaat bij de koster is daar ook Frits (Frederik) PRIJS op bezoek en zo leren de twee elkaar kennen. Dat Jo(hanna) 6 jaar ouder is dan Frits, maakt de twee niet zoveel uit en als de twee 2 jaar verkering hebben komt de helft van de woning aan de Waldeck Piermontlaan zonder huurders. Ze trouwen dan ook spoedig daarna: in november 1917. Als in 1918 de mobilisatie is afgelopen, kan Frits weer in de paleistuin aan de slag, met
als bijzondere taak: het verzorgen van de bloemen en planten in het paleis. Een baan van horen, zien en zwijgen, maar het salaris is er dan ook naar: Frits ontvangt een vorstelijk salaris van 48 gulden per week. In september wordt het eerste kind geboren: Frederik Hendrik (Frits). Een jaar later krijgen ze nog een kind, een meisjeHendrina Johanna Carolina. Dit meiske krijgt als ze 6 weken oud is zware stuipen, waarna ze geestelijk gehandicapt raakt. Dit kind zal slechts 3 jaar oud worden en in januari 1922 komt ze te overlijden. In
September van dat zelfde jaar wordt hun derde kindje geboren: Gerrit Johan (Gerrit)en een jaar later volgt nummer vier: Johan Gerrit Henk (Jo). In januari 1924 komt grootvader PRIJS te overlijden en is oma PRIJS weduwe. Het leven gaat door, de dubbele woning wordt tot één gemaakt en het gezin gaat bij elkaar wonen. In mei 1924 wordt vader PRIJS ziek: eerst met een koutje, later blijkt het een longontsteking met wat men toen noemde: bloedvervuiling. Even wordt hij nog in het Julianaziekenhuis verpleegd, maar vader PRIJS komt op 28 juni 1928 te overlijden. Hij is dan slechts 32 jaar oud. Beide vrouwen zijn nu weduwe en nemen de zorg op zich van Frits (4), Gerrit (1½) en Jo (9 maand). Opoe PRIJS geeft dan het bakeren op en oma PRIJS gaat als werkster aan de slag. Dit kwam omdat Opoe een pensioen kreeg van 6 gulden per week en oma slechts 2,50 + 0,50 voor elk kind. Maar of men nu veel of weinig geld had, het verdriet was er niet minder om. De verdere familie van oma PRIJS ;leeft en werkt allemaal nog in Doesburg, maar een reis in die tijd was een hele onderneming: opstappen in de trein op station Het Loo, overstappen in Apeldoorn, dan via Beekbergen, Loenen, Eerbeek, Laag-Soeren naar Dieren. Op elk station werd gestopt. In dieren een paar honderd meter lopen naar het tramstation en dan met de tram naar Doesburg. Zo vaak
deed men dat dus niet. Schrijven deed men niet zo vaak en telefonie was alleen weggelegd voor de dokter en andere notabelen

 

 

 

 

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Klaas-Jans Prijs?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Klaas-Jans Prijs

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen