Zie Surinaamsche Almanak 1793: p.28 "In het Jaar 1789, wierd deeze Volkplanting op nieuws bedreigd, door de kwaadaardigheid der Boschnegers van de Bende van Bonni, om alles in Vuur en Vlam te zetten, het scheen of zy nu haare maatregelen genoomen hadden, om met zeekerheid den Doodsteek aan de Blanken toetebrengen, echter in dit geval was tot welzyn deezer Kolonie noodig een Landvoogd van verheeven Staatkunde, en dappere Helden, om uit te voeren de heilzaame besluiten, om deeze woedende Barbaaren 't Hoofd te bieden. Wichers zyne wysheid redde ons toen door zyne Raadgeeving, en Friderici door zynen dapperen arm, die voor geen gevaaren vreest, uit allen onheilen.
In den eersten aanval gepleegd op de Plantai Clarenbeek in Commrwyne, beweezen zy haar oude woede, den Directeur der Plantagie, Merle, wierd van een weggevoert, en den Schryver derzelve Plantagie Burmeister op een deerlyke wyze vermoord. De Slaaven van die Plantagie, die zoo haastig geene middelen konden vinden om zig te verdeedigen, wierden tegen hun wil meede gevangen genoomen, om haare slaaven te zyn. Naa verloop van eenige tyd wierd de Eigenaar Christiaan Hardegen, op zyn Houtgrond la Solitaire in booven Surinaame, in zyne hooge Jaaren, op de alleronmenschlykste wyze om het Leeven gebragt, zyne Slaaven meede weggevoert, en zyne nagelaatene nog in Leeven zynde Huisvrouw en Kinderen, in het gemis van haare Goederen gesteld."
Zie ook Nico Eigenhuis, (Fosten) Agosu en Jaw van Meerzorg
in: Anda Nyunsu nieuws berichten Anda Sranan Sranang Nyunsu nieuws
"In 1789 werd door Agosu en ‘Jaw van Meerzorg’ ogenschijnlijk uit het niets een overval gepleegd op plantage Klarenbeek. De overval kostte het leven van Hardegen en leidde tot wat de tweede Boni-oorlog werd genoemd.
Na de val van fort Buku in 1772 voegden de marronstrijders van Boni, de Boni’s, zich bij de groep van de oudere marron-leider Aluku. Boni werd nadien ook bijgestaan door zijn zoon Agosu. In de regio waar ze terecht waren gekomen was er hierna sprake van de nodige spanningen tussen de Aluku en de ‘bevreedigde’ Ndyuka.
In 1789 kwam het tot een overval op plantage Klarenbeek onder leiding van Agosu, waarbij zo’n 150 marrons betrokken waren. Er viel een dodelijk slachtoffer in de persoon van Hardegen, die werkzaam was op plantage La Solitude. Christiaan Hardegen was afkomstig van het Duitse Hannover Munden en was in 1768 in Suriname getrouwd met Francina Maria Groenemey, met wie hij in 1770 zoon Jan Christiaan Hardegen Groenemey kreeg.
Na de overval op Klarenbeek verhevigde de strijd tussen de Boni- marrons en de troepen van de staat onder leiding van Stoelman . In 1792 zou Agosu hierbij vergeefs in gesprek gaan met Stoelman over een mogelijke vredesovereenkomst met de Aluku/Boni. Hierna zou Stoelman Ndyuka-leider Bambi voor zijn kar spannen om Boni te overwinnen hetgeen in 1793 leidde tot de dood van Boni. In 1810 werd ook Agosu werd gedood door de Ndyuka in diens dorp Bronkondre.
Een vraag die nog altijd openstaat is de reden waarom Agosu in 1789 tot de overval op plantage Klarenbeek overging. Wellicht is het antwoord te vinden in het feit dat de Aluku/Boni zich veel ophielden in Frans-Guyana, een gegeven dat ervoor Pierre-Victor Malouet (1740-1814) na zijn benoeming tot gouverneur te Cayenne een reden was om in 1777 Suriname te bezoeken.
De doorgaans goed geïnformeerde Agosu moet ervan op de hoogte zijn geweest dat vlak voor de Franse revolutie er in 1788 in Frankrijk de Société des Amis des Noirs was opgericht onder leiding van Jacques Pierre Brissot en Etiene Claviere, die tot doel had gesteld de slavernij in de kolonies zo snel mogelijk af te schaffen."
Hij is getrouwd met Francina Maria Groenemey.Bron 3
Toestemming voor het huwelijk is 29 juli 1768 verkregen te Paramaribo, Paramaribo, Suriname.Bron 4
Kind(eren):
Gebeurtenis (Getuige doop) op 11 mei 1774 in Amsterdam, Noord-Holland, Nederland : voor Christina Maria Hardegen, dv. Ludolph & Anna Maria Asterhoudt;.Bron 5
grootouders
ouders
broers/zussen
kinderen
Christiaan Hardegen | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Francina Maria Groenemey | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||