Genealogie Buddingh » Abraham Gijsberts Rosa (1585-????)

Persoonlijke gegevens Abraham Gijsberts Rosa 

• Hij is geboren in het jaar 1585.
• Een kind van Gijsbert Goertzen en Maria Alerts

Gezin van Abraham Gijsberts Rosa

(1) Hij is getrouwd met Maijke Cornelis.

Zij zijn getrouwd november 1612, hij was toen 27 jaar oud.

Kind(eren):

1. Johan Abrahams  

(2) Hij is getrouwd met Jenneke Teunisse.

Zij zijn getrouwd in het jaar 1627, hij was toen 42 jaar oud.

Kind(eren):

1. Geurt Abrahams Rosa  1638-1696 
2. Alert Abrahams Roza  1631-???? 

Notities over Abraham Gijsberts Rosa

uit: De Herwijnse Ro(o)sa’s en de herkomst van hun familienaam, door Engel Roza

De eerste die de familienaam naam draagt, is Abraham Gijsbertsz Ro(o)sa, die als schepen zijn woonplaats Herwijnen in de Tielerwaard vertegenwoordigt bij de Hoge Bank van Tuil. De aanstellingsakte, waarin hij voorkomt als Roosa, dateert uit ...
Abraham is een telg van een, in die dagen als rijk bekend staande, boerenfamilie. De vermoedelijke stamvader van deze familie, genaamd Go(v)ert, moet omstreeks 1500 geboren zijn, maar voert, net zo min als zijn nazaten een familienaam, totdat Abraham en na hem al diens nakomelingen en die van zijn broers dat wel gaan doen.

2.1 Gijsbert Goertzen Van Gijsbert Goertzen (Geurtsz, Goirts, Goirtsen, Goorits) staan meer dan veertig vermeldingen in het Oud Rechterlijk Archief van de Hoge Bank van Tuil (= HBT), met datering tussen 1579 en In geen van de akten wordt van hem een familienaam genoemd. We vinden onder meer: 20 juli 1630 (HBT no.1246, fol.330 vso) 1Abraham en Heymen Gijsbertsen, de laatstgenoemde mede namens de kinderen van wijlen zijn broer Alert Gijsbertsen, gezamenlijk als erfgenamen van hun vader en grootvader Gijsbert Goirtsen, verkopen aan Henderick Dircksen Feyter: de eigendomsakte van een erf en een boomgaard in Herwijnen, genaamd Beyerslant, die op 11 juli 1610 door de heer van Oyen was overgedragen aan Gijsbert Goirtsen. Hieruit stellen we niet alleen vast dat Heymen Gijsbertsz en Abraham Gijsbertsz beiden zoons zijn van Gijsbert Goertzen, maar ook dat hun broer Alert overleden is en dat Heymen de belangen behartigt van diens kinderen. Andere erfgenamen van Gijsbert Goertzen lijken er niet te zijn. Mocht Gijsbert al dochters hebben gehad, dan hadden zij geen kinderen en zijn ze op de genoemde datum al overleden. Ook vinden we: 28 april 1615 (HBT no. 1246, fol.12 vso) Ghijsbert Goirtsen en Maria, getrouwd paar, maken hun testament op met de betrekking tot de nalatenschap die de vier minderjarige kinderen van Alart Ghijsbertsen zullen erven in plaats van hun vader. In het geval dat een van de kinderen overlijdt zonder wettig nageslacht zal zijn deel worden geerfd door de andere kinderen of anders door de familie van hun vader. Gijsberts echtgenote heet dus Maria. Zijn zoon Alert, die in 1615 reeds overleden is, heeft vier minderjarige kinderen. Over echtgenote Maria leren we meer in de volgende akte: 10 oktober 1630 (HBT no.9, fol. 316) Jonkvrouw Maria van Herwijnen, weduwe van Heer Walraven van Hemert, 72 jaar oud, Merten Jansen Sterck, 80 jaar oud, en Wouter Otten, 74 jaar oud, getuigen op verzoek van Abraham Gijsbertsen, inwoner van Herwijnen, dat Marije Alarts, vrouw van Gijsbert Goirtsen, Bruysten Alarts, tijdens zijn leven woonachtig in Rumpt, Dirck Alarts, tijdens zijn leven woonachtig in Gorinchem, en Beert Alarts, de voormalige echtgenote van Aert Anthonissen, waren vier broers en zusters, kinderen van Alert Dircxsen en zijn vrouw Aricken. De vier kinderen zijn allen geboren in Herwijnen en opgevoed in de hofstede van hun ouders, die nu eigendom is van Abraham Gijsbertsen. Gijsberts vrouw heet dus Maria (Marije) Alarts. Zij heeft haar zoon Alert naar haar vader genoemd. Haar zus Beert is getrouwd geweest met Aert Thonissen. Abraham Gijsbertsz bewoont in 1630 een hoeve, die vroeger van zijn grootvader aan moeders kant was. Dat Gijsbert Goertzen in het bezit is gekomen van eigendommen van de familie van zijn vrouw lezen we uit de volgende akte: 11 mei 1591 (HBT no.1244, fol.57) 13 Aert Thonissen overhandigt aan Ghijsbert Goirtsen: het eigendom en de rechten die hij en zijn vrouw Bertken geerfd hebben van zijn zwagers Bruysten en Goosen Alartsen. De meeste van de meer dan veertig aktes in de dossiers van de Hoge Bank van Tuil die betrekking hebben op Gijsberts Goertzen gaan over aankoop en verkoop van onroerend goed en op het verstrekken van leningen. Gezien de latere welstand van zijn nakomelingen heeft dat de familie geen windeieren gelegd. Hij is ook kerkmeester. Dat blijkt uit het volgende:
13 juni 1615 (HBT no.1246, fol.126) Jan Hoen overhandigt aan Ghijsbert Goertsen: 400 gulden, zijnde het saldo van zijn administratie over het kerkelijk eigendom van Herwijnen. Samen met zijn vrouw staat hij bovenaan de lijst van kerklidmaten anno 25 december Daarop komt ook zijn zoon Alert voor met zijn vrouw Metken. Heymen en Abraham komen er niet op voor. Abraham, die op een latere lijst (uit 1645) wel voorkomt, is er vermoedelijk te jong voor. Dat zou ook voor Heymen kunnen gelden, maar het zou ook kunnen zijn dat die inmiddels al naar Andel vertrokken is. 2.2 Alert Gijsbertsz Het eerst bekende optreden van Alert (Alart) Gijsbertsz dateert uit 1605: 20 september 1605 (HBT no.1245, fol.111 vso) Alart Ghijsbertsen en Philips Gompertsen verkopen aan Gerit Valcken: hun aandeel van de eigendomsakte van negen morgen land in Hellouw, genaamd Dalemslant. In dat jaar moet Alert dus reeds meerderjarig zijn, omdat alleen meerderjarigen handelingsbekwaam werden geacht. Zijn vrouw heet Metken, zoals we al eerder hebben gezien op de kerklidmatenlijst van 25 december De volgende akte onthult de naam van haar vader en moeder: 27 juni 1611 (HBT no.1246, fol. 1246, fol.40 vso) Alart Ghijsbertsen, als echtgenoot van Metken Walravens, verkoopt aan Corsten Ariaensen: 16 hont land in Haaften, genaamd Hoornick, grenzend ten oosten, zuiden en noorden aan de straat, en, ten westen aan Joest Rutgersen. Zekerheid: het landgoed en de nalatenschap van Walraven Hermensen en zijn vrouw Lysken. We hebben reeds eerder gezien dat Alert Ghijsbertsen voor 1615 overleden is. Dat zijn dood gewelddadig was, blijkt uit het volgende: Archief Provinciaal Hof van Gelre, no.4830 Extract uit het registers van doodslag van de Bank van Tuil en de Bank van Deil, samengesteld door Udo Verstege, rechter in de Tielerwaard (1615) Alart Ghijsbertssen in Herwijnen is gedood door iemand met de naam Jan Eelissen. Jan Eelissen zal zeker geen vreemde voor Alert geweest zijn, gezien de transacties van Alert met de familie Elisen. 1 december 1606 (HBT 1245, fol.133 ) Gerit Elisen verkoopt aan Aellert Ghijsbertsen: 7 hont in Herwijnen, aan de overkant van de Broockgraeff, een derde uitmakend van 3 1/2 morgen, genaamd Claes Lucas Camp, aangrenzend boven: Jan Ariensen, onder: de erven van Claes Vijgh, aan de noordkant: Willemken Jans de Rou en aan de zuidkant: de Broeckgraeff. 9 oktober 1609 (HBT 1245, fol. 184) Dirck Elisen belooft te betalen aan Alart Ghijsbertsen: 154 guldens op 24 juni Deze overeenkomst is te niet gedaan op 22 januari De Elisens zijn vroegere buren van Alerts vader Gijsbert Goertzen, zoals blijkt uit het volgende: 25 november 1581 (HBT 1243, fol. 61) Gijsbert Goertsen verkoopt aan Gerit Sandersen het recht van overpad dat hij heeft op een erf in Herwijnen, bewoond door Gerit Sandersen, aangrenzend: boven Mechtelt, de weduwe van Aert Willemsen, en de erven van Gerit Jansen; en onder de erven van Melis Jansen. Zekerheid: het erf in Herwijnen, dat door hem wordt bewoond, aangrenzend: boven de weduwe van Weyntken Elis en haar kinderen; en onder de erven van Gijsbert Bruystensen.
Na de doodslag op Alert Gijsbertsz, blijft Metken Walravens met vier kleine kinderen achter. Zij hertrouwt op 26 februari 1615 met Otto Harberens. Dat houdt dus in dat de doodslag in 1613 of 1614 moet hebben plaatsgevonden. Alerts vader is, zoals we eerder hebben vastgesteld, voogd over de kinderen en hij sluit de volgende overeenkomst 1af met Otto Harberens: 27 februari 1619 So heeft den eersamen Ghijsbrecht Goevertsz als principael voogt, en momboir van de nagelaten Kijnderen zal(iger) Alaert Gijsbertsz...Oth Herberensz tot Herwijnen verhuurt... onder Conditie toegedaen dat voorn. Pachter gehouden zal zijn: Maeijken het jongste kint van alaert zal(iger) agtergelaten, deze Pacht-jaren gedurende, in goede kost klederen etc. onderhouden zal ende vervolgens (ook) de twee kinderen of Soontgens Alaertsz voorz met namen Cornelis, en Geurt Alertsz gebroeders, ook te onderhouden, deze jaren uijt etc. was getekent (mij present Aert van Schijck, Secret. in Herwijnen) Gijsbert Goevertsz Oth van Herberensz Walraven van Hemert Anthonus Jansz Hol Abraham Gijsbertsz Met deze overeenkomst leren we en-passant drie van de vier kinderen van Alert en Metken kennen. Voor het vierde kind, waarvan we de naam vooralsnog niet kennen, wordt kennelijk al gezorgd of het is overleden. Later zal blijken dat het eerste het geval is. Dat Walraven van Hemert, wiens vrouw Maria van Herwijnen de kasteelvrouwe is van de Drakenburg, aan de kant van Gijsbert Goertzen mede ondertekent, kan er op duiden dat het betreffende perceel tot het leen behoort van de Drakenburg. Abraham Gijsbertsz tekent aan de kant van Otto Harberens, mogelijk namens zijn schoonzuster. Anthonus Jansz Hol tekent ook. Hij is de schout van Herwijnen. Verdere familierelaties worden duidelijk uit de ondertekening van het huwelijkscontract van Alerts zoon Geurt Alertsz en Engelken Ariens de Jongh op 3 juni Het bestaan van dit contract is onthuld in het Van Rijckhuijsen-manuscript. Van Rijckhuijsen citeert de ondertekening en geeft daarbij wat commentaar (we zullen later wat uitgebreider op dit huwelijkscontract terugkomen): Geurt Alaertsz Engelken Ariaens Abraham Gijsbertsz Merten Ariaensz de Jongh Geurt Jansz J. Groenen Govert Henderiksz want J. Groenen en Govert Henderiksz (van Holten) hadde doen elk een Suster van den Bruijdegom. Waarom Geurt Jansz mede tekent wordt duidelijk uit de DBT-boeken van Herwijnen, die aangeven dat Geurt Jansz uit Poederoijen op 1 januari 1615 is getrouwd met Griet Walravens. Bij de ondertekening van het huwelijkscontract nam hij kennelijk de belangen waar van zijn schoonzuster Metken Walravens. Over Geurt Alertsz broer Cornelis wordt niet meer gerept: die is kennelijk inmiddels overleden. We leren hieruit ook de namen kennen van de echtgenoten van de beide zusters van Alert. 2.3 Heymen Gijsbertsz De eerst bekende vermelding van Heymen Gijsbertsz dateert uit 1608, wanneer hij een tiend pacht te NeerAndel. Op zich is dat geen bewijs dat het hier Heymen Gijsbertsz betreft, die de zoon is van Gijsbert Goertzen. De definitieve bevestiging zal later volgen via vrouw en kinderen. Op 29 januari 1623 maakt Mariken Aert Willems, wonende te Andel, weduwe van Jan Anthonisz Kuyst haar testament op. Haar kinderen erven, en daaronder ook IJken Jan Kuystendr, gehuwd met Heymen Gijsbertsz. Heymen Gijsbertsz is in 1623 collecteur der verpondingen. Hij is nog in leven op 24 mei en hij overlijdt voor 1651, want dan worden zijn erfgenamen genoemd in een belending te OpAndel. Eyke was een Andelse vrouw en vrij welgesteld. Van haar ouders is bekend dat ze vrij veel onroerend goed hadden in het dorp. Waarschijnlijk is Heymen van Herwijnen naar Andel verhuisd toen hij met Eyke trouwde. Sanders maakt melding van Jan Heymanse en Govert Heymanse als zoons van Heymen Gijsbertsz. Zoals we zullen zien, staat van Jan en Govert vast dat ze de naam Ro(o)sa zijn gaan voeren. Sanders rept niet over Aeldert Heymensz, de derde zoon, die in 1660 met vrouw en acht kinderen uit Herwijnen met het schip Bontekoe naar Amerika vertrok. Hij maakte nl. uitsluitend gebruik van gegevens uit de Andelse DTB-boeken en impostregisters en daarin trof hij de naam van Aeldert Heymensz, die naar Herwijnen was vertrokken, niet aan. De oudste vermelding van Jan Heymensz uit Andel, alleen met patroniem, dateert uit 1637, wanneer hij een tiend pacht te Woudrichem. De eerste vermelding van hem met familienaam dateert uit 1654, 25 wanneer hij borg en tiendpachter is te Andel. Govert Heymensz, wordt het eerst, ook zonder familienaam, genoemd in Met familienaam wordt hij het eerst genoemd in 1656, als Govert Hijmanse de Roos, op een lidmatenlijst van de Andelse kerk (samen met sijne huisvrouw ). 27 In datzelfde jaar wordt hij ook Govert Heymans Rosa genoemd. 28 A(e)l(d)ert Heymensz wordt het eerst genoemd in de doopakte van zijn dochter Neelke in 1655, waar we ook in lezen dat zijn vrouw Wijlke Ariens de Jongh heet. De eerste aanwijzing dat ook Aeldert de familienaam gaat voeren wordt gevonden in de volgende akte: 3 maart 1660 (HBT no.1252) Alen Heymensz Roosa nabuer tot Herwijnen heeft vercoft en opgedragen voor de helfte van vier mergen lants onverscheijden end onverdeijlt met de erven van Govert Ariensz de Jongh inne den gerichte van Hellouw binnen den paelgraeft gelegen tusschen lant van Jasper Geritz oost en Gerardt Falcken west streckende ten zuijden aen lant van willem Jansz cum suis end ten noorden <...> off soo wie en met laste van acht voeten schoordijcks gelegen inne den gerichte van Herwijnen beneden het middel van elk hoeft ende met de helfte van eens thijns van acht gulden jaerlicxs d erven van Govert Ariens de Jongh voorschreven in eenen eygendom erfflick te hebben en te besitten ende comparant voornoemd verteech daer op en hij geloofde en ende ten waervanne den boedel van Arien Meertens en borders van sijnen wegh t onzen lanrecht actum iii martii <1660>. Er is enige reden om aan te nemen dat er nog een vierde zoon geweest moet zijn. Bij een van zijn eerste optredens als schepen bij de Bank van Tuil, behandelt Abraham Gijsbertsz Roosa een zaak van Gijsbert Hijmensz: 12 augustus 1638 (HBT no.1242, fol.38) Schepenen: Goirt Janssoon, Roosa Ick Roosa hebbe gelooft Imbert Janssoon ent Gijsbert Hijmensz als man ende momboir sijn der huijsvrouwe Dirksken Jans op meydach in den toecomende jaere 1639 te betalen hondert vierentwintich gulden acht stuivers als reste van coop penningen van achtalf hont lants mijns soon Gijsbert als huijden opgedragen daer voor verbindende mijn persoon ende alle mijne hebbende ende vercrijgene guederen t onsen lantrecht den xii augusti <1638>. Het zou heel aannemelijk zijn dat Heymen een oudste zoon Gijsbert gehad heeft (zijn broer Abraham had ook een zoon Gijsbert, zoals uit bovenstaand citaat blijkt). In de DTB-boeken van Andel en Herwijnen zijn echter geen gegevens over het echtpaar Gijsbert Hijmensz en Dirksen Jans aangetroffen. Ze zouden gevestigd geweest kunnen zijn in een andere plaats en als ze kinderen gehad hebben, hebben die misschien niet, in tegenstelling tot alle andere generatie-genoten van het geslacht, de naam Ro(o)sa gevoerd. Ze komen ook niet voor in het interessante dossier dat bewaard is gebleven van een proces dat de erfgenamen van Heymen Gijsbertsz gevoerd hebben met de erfgenamen van Abraham Gijsbertsz Roosa. In dat dossier komen we namelijk nog iets meer te weten over de samenstelling van het gezin van Heymen Gijsbertsz. Het proces diende in 1670 toen Heymen en Abraham al lang overleden waren. Bij dit proces, op de inhoud waarvan we hier niet zullen ingaan, overlegden de erfgenamen van Abraham Gijsbertsz een bewijsstuk met aantekeningen van Abraham Gijsbertsz over betalingen die deze gedaan heeft aan kinderen van zijn broer. (HBT, civiel proces-dossier no.144) In den saecken heb ick aen mijn broeder Heimen Ghijsbert op de coop vande gheertshoeff betaelt twe ondert ende vijftich gulden: 250: 0: 0 noch coempt mijn van mijn broeder van een peert ende verschoten gelt... anno 1637 den 26 october heb ick aen Guert Heymen mijn neeff getelt twee hondert en vijftich gulden hiertegen heeft Anneken nicht mijn wijff weder gegeven negen ende tsestich gulden en 11 stuivers: 69:11:0... noch heb ick aen Cornelis Jansz tot veen betaelt dat mijn broeder halff aen ging twee hondert tsestich gulden... noch coempt mijn van de sas van twee jaeren pachten hondert ende twintich gulden... noch coempt mijn van Jan neven van haver die hij van mijn gecoft heeft vier en tachentich... noch coempt van Aelbert neven van den mergen after Ghiessen dertich gulden. In deze notitie noemt Abraham zijn broer Heymen, alsmede zijn neven Guert, Jan en Aelbert en zijn nicht Anneken. Het gaat hier kennelijk om het hele gezin van broer Heymen en nicht Anneken is dus waaschijnlijk een dochter van Heyman. Guert is een spellingvariant van Govert. Het is mogelijk, zelfs waarschijnlijk, dat het gezin van Heymen, behalve een dochter Anneke, nog een tweede dochter telde. Het dossier over het geschil tussen de erfgenamen van Heymen Gijsbertsz en Abraham Gijsbertsz, bevat namelijk de volgende paragraaf: Item dat Abram Gijsbertsen voornoemt als insgelijckx gecocht can hebben gehadt van Jan Geurtsen ende Alert Heymansen voor haerselven ende haer sterck maeckende voor haer twee susters kinderen en erfgenamen van Hijman Gijsbertsen tien hont lants gelegen in de Wayense Weerden tot Herwijnen voorschreven. We moeten hier wel aannemen dat bij het neerschrijven van Jan Geurtsen ende Alert Heymansen bedoeld is: Jan, Geurt en Alert Heymansen. Omdat Gijsbert Heymensz hierbij niet wordt genoemd en er ook geen sprake is van zijn kinderen, moet hij, als hij al een volwassen zoon van Heymen Gijsbertsz is geweest, bij de bewuste verkoop, reeds overleden zijn geweest. Men zou kunnen veronderstellen dat met twee susters kinderen, zusterskinderen in de zin van moederskindje kan zijn bedoeld. In dat geval zou ook Anneke reeds bij de verkoop overleden zijn geweest. Het bestaan van een tweede dochter lijkt echter waarschijnlijker. Van haar is echter vooralsnog geen verder spoor gevonden. Volgens een aantekening van Bastiaan van Wijk in was Anneken gehuwd met Joost Asserensse (Sweers) de Kock, schout te Wijk. Bij haar overlijden op 6 januari 1661 had zij drie onmondige kinderen, respectievelijk Aaswerens, Heyman en Adriaen. Haar broer Jan wordt voogd. 30 Joost Asswerensse de Kock was eerder gehuwd met Adriaentjen Willems de Poorter en had van haar twee kinderen die op 5 augustus 1653 nog niet mondig waren Abraham Gijsberts Ro(o)sa In november 1612 trouwt Abraham Gijsbertsz, jongeman tot Herwijnen met Maijke Cornelis jonge dochter tot Poederoijen. Zoals we hiervoor hebben gezien, werd hij in 1636 schepen bij de Hoge Bank van Tuil. 32 Hij wordt zonder familienaam vermeld in en als waardsman 34 in en , eveneens zonder familienaam. Hij was in 1647 samen met Cornelis Mertens (de Jongh) buurmeester van Herwijnen, toen Wouter Ariens de Gier daar schout was. 37 Hij trouwt later voor de tweede maal, want in boek 189 van de Hoge Bank van Tuil komt een akte voor, waarin melding gemaakt wordt van Jenneke Teunis, weduwe en boedelhoudster van Saliger Abraham Gijsberts Rosa. 38 Verder volgt uit deze akte dat Johan Abrahams een zoon was van zijn eerste vrouw Mericke Cornelis en dat Geurt Abrahams en Aert Abrahams zoons waren van Jenneke Teunis, die tevoren gehuwd was geweest met Aert Keustens, bij wie ze een dochter Grietje Keustens had.
Van Mergeriten (Grietje) Aert Keustens, jonge dochter uit Andel, is bekend dat zij op 28 maart 1647 te Herwijnen trouwde met Stheeven Huughen van den Bosch, jonge man uit Herwijnen. Later wordt Aart Abrahams, als oom bloedvoogd van de twee nagelaten kinderen van Steven Huijgen van den Bosch en Grietje Aarts Kuyst zaliger.
Johan Abrahamsz is op 16 mei 1658 getuige bij de doop van een van hun kinderen (Maria). Aert Keustens (Kuyst) was dus waarschijnlijk een broer van Eyke Jans Kuyst, de vrouw van Heymen Gijsbertsz. Abrahams tweede vrouw was derhalve de weduwe van de broer van zijn broers vrouw. Net als zijn broer Heymen noemt Abraham zijn zoons Gijsbert (die we eerder zijn tegengekomen), Geurt en Aert respektievelijk naar zijn vader, grootvader en overleden broer Alert.
Van Rijckhuijsen laat op deze passage het volgende volgen, waarbij het onduidelijk blijft of hij hier een direkt verband met het doop en trouwboek legt: Abraham Gijsberts Roosa laat na Jan, Gijsbert en Geurt Abrahamsz Roosa Aert Abrahamsz Roosa Maeijke Abrahamse, in 1642 te Driel getrouwd met Noach Bellegam, schoolmeester in Frans en Duits Marieke Abrahamse, in Heijcoop getrouwd met Do Langenholt. Deze laat een zoon na, genaamd Ahaswirus Langenholt, doctor in de medicijnen. Omdat Arien van Rijckhuijsen alles uit herinnering optekende, mogen we zijn citaten alleen als eventuele bevestiging gebruiken van aanwijzingen die elders gevonden zijn of als nieuwe aanwijzingen waarvoor bevestiging nodig is. Dat Gijsbert Goertzen en Alert Gijsberts communicant geweest zijn, verbaast ons niet omdat we ze op de kerklidmatenlijst van 1612 zijn tegengekomen. Dat Abraham zonen heeft met de namen Jan, Gijsbert, Geurt en Aert hebben we eerder vastgesteld. Ons vermoeden dat hij ook wel dochters gehad zal hebben wordt bevestigd in de namen Maijke en Marike. We kunnen dit citaat niet gebruiken voor de datering van de familienaam, hetgeen jammer is, want ook bij het gezin van Abraham zijn we benieuwd naar het tijdstip waarop dat gebeurde. In 1642 vinden we in een akte uit het archief van de Hoge Bank van Tuil: Jan Roosa, soon van Abraham Gijsberts Roosa. 41 Uit de DTB-boeken van Herwijnen vinden we dat Aert Abramse Rosa (mondig) op 25 oktober 1656 trouwt met Anneke Ariens (de Jongh, volgens Van Rijckhuijsen 42 ) en dat op 12 juli 1668 Govert Abrahamse Rosa, jonge man uit Herwijnen trouwt met Hendrikske Jans Brouwer, jonge dochter uit Vuren. Van zoon Gijsbert is in de DTB-boeken niets terug te vinden. Omdat Johan na de dood van zijn vader optreedt als erfgenaam van zijn vader en moeder en als hoofd van de familie is Gijsbert mogelijk op jonge leeftijd overleden. Abraham Gijsbertsz zelf is in het jaar 1651 overleden. Dat blijkt uit het volgende document, dat overigens ook interessant is omdat het inzicht geeft over de gang van zaken bij de vererving van een leenroerig goed. Ook dit document is trouwens aangetroffen in het dossier van het eerder genoemde proces in 1670 tussen de erfgenamen van Heymen Gijsbertsz en Abraham Gijsbertsz Roosa. Spetifiatie van de heergewaden ende hoffrechten die moeten werden betaelt van de achterste helfte van sestalf hont lants gelegen binnen de in Geertgenshoeff aen den huijse Herwijnen leenroerich Den 15 martii 1572 is daermede verlijt 43 Aert Thonis tot Braekel ende nae des selfs doot anno... gecomen op comt door versuijm dubbelde hoffrechten 22: 8:0 44 des... staet deselve aff Gijsbrecht Geurtsz ontfangt comt alsvooren door versuijm 44:16:0 naer doot van deselve comt op sijn zoon Heymen Gijsbrechtsz comt 22: 8:0 noch met de ledige hant 45 naer heer Walraven van Haeften overlijden op graaf Rijnhout van Brederode 2:10:0 ende naer affsterven van deselve op heer Wolfert van Brederode met ledige hant 2:10:0 Den...anno 1636 Heyman Gijsbrechtsz staet aff ende Abraham Gijsbrechtsz Rosa ontfanght comt 44:16:0 Den... anno 1651 deselve overlijt op Johan Abrahamsz Rosa sijn leenvolger te verheffen sijnde comt 22: 8: met de ledige hant hat moeten eedt gedaen sijn aen 2:10:0 Graaff Hendrick van Brederode comt 1657 weder naer desselfs overlijden op zijne excellentie 2:10:0 Wolphert van Brederode comt 166:16:0 3. De familienaam In het voorgaande hebben we al de aandacht gevestigd op het merkwaardige feit dat Abraham Gijsbertsz op zeker moment, namelijk vanaf 1636, de familienaam Ro(o)sa is gaan voeren, terwijl noch zijn vader noch zijn broers of zusters dat ooit hebben gedaan. Alsof er een afspraak gemaakt is, beginnen vanaf ongeveer 1651, toen de drie broers al overleden waren, alle familieleden van de volgende generatie de familienaam te voeren, in Herwijnen, in Andel, en alle andere plaatsen waarnaar ze vertrokken, inclusief degenen die naar Amerika (Nieuw Nederland) gingen. Over het ontstaan van de familienaam is veel gespeculeerd. In zijn voortreffelijke boek Over heren, weiden en kastelen, waarin een aantal Roza s voorkomen, schrijft Aart Bijl: 46 Onder de Spaanse soldaten waren er in dat jaar (rond 1600) veel deserteurs. Het is heel waarschijnlijk dat de familie Roza van een van die deserteurs afstamt. Omdat we de geschiedenis van de familie tot ver voor die tijd kennen en alleen voorouders aantreffen met oer-nederlandse namen, moeten we dat nu zeer onwaarschijnlijk achten. Zelfs Gijsbert van Rijckhuijsen heeft de oorsprong van de familienaam niet kunnen achterhalen. Hij schrijft tenslotte: 47 De voornoemde Aeldert Roosa of zijne voorouderen, zijn om de vervolginge over de religie gevlucht uijt een stadt Roosa geheeten (of zo anderen willen Rosa, Roses, of Rose etc.), gelegen in t koningrijk Spangienin t oosterdeel van t noorden des landschaps Catalonie, in t landschap (of in de provintie) Amurdam.

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Abraham Gijsberts Rosa?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!

Tijdbalk Abraham Gijsberts Rosa

Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen:  grootouders    ouders    broers/zussen    kinderen