Vries/van der Lijn » Gertie Jans Pama (1705-????)

Persönliche Daten Gertie Jans Pama 

• Sie ist geboren im Jahr 1705.
• Ein Kind von Jan Pama und Tieke Clazes
• Diese Information wurde zuletzt aktualisiert am 13. Januar 2016.

Familie von Gertie Jans Pama

Sie ist verheiratet mit Goitsen Gabes.

Sie haben geheiratet.

Notizen bei Gertie Jans Pama

Het is geen gering bezit wat Goitsen Gabes na zijn overlijden via testamentaire
beschikking aan zijn vrouw nalaat. Het kleine bedrijf van 50 jaar terug is uitgegroeid
tot een redelijke omvang, waar, blijkens de gegevens uit het quotisatiecohier, een
goede boterham was te verdienen.
Dit bedrijf, dat in de tweede helft van de 18e eeuw dé Omloopsterplaats werd
genoemd, was toen minstens 30 ha groot, bouw- en weiland. Verder behoorden daarbij
nog 11 mad (6 ha) mieden, hooiland onder Surhuizum, alsmede een groot complex
veen en heide ten zuiden van de Omloopsterplaats tussen Lauwers en
Costverlorenwijk (zie kaart Plattegrond detail).
Gertie blijft niet lang weduwe. Reeds spoedig huwt zij met een zekere Jochem Elias,
die vanwege zijn beroep havencherger, belastingcontroleur, ook wel met de naam
Haven wordt aangeduid. Pama a.w. stelt ten onrechte op pag 44 (WP blz.19) dat
Goitsen Gabes cherger zou zijn geweest te Munnekezijl. Dit geldt echter voor Jochem.
Want het is wel duidelijk dat er voor hem aan de heide geen brood te verdienen is, of
hij zou zich al bezig moeten houden met de jacht op smokkelaars die via de heide
heimelijk de Fries-Groningse grens overstaken.
Spoedig verhuizen Gertie en Jochem dan ook naar de havenplaats Munnekezijl. Het
ligt dan voor de hand dat er een andere boer op de Omloopsterplaats komt. Dat wordt
in 1755 Michiel Johannes', die van Rottevalle afkomstig is. Hij tekent voor 5 jaar; zijn
huurperiode wordt in 1760 met nog vijf jaar verlengd volgens contract d.d. 2
november 1759. Het huren van deze boerderij kostte Michiel per jaar 180
caroligulden. Voor de heide die hij voor zijn schapen mocht gebruiken moest hij
bovendien 50 caroligulden neertellen.
Michiel en zijn vrouw hebben echter niet deze volledige tweede termijn van vijf jaar in
de Omloop gewoond. Enkele dagen voor nieuwjaar 1763 komt Symen YJjes bij Gertie
Pama in Munnekezijl op bezoek. In het gesprek blijkt dat Symen graag de boerderij in
de Omloop wil kopen. Gertie wil daarover echter alleen geen beslissing nemen. Maar
ze belooft Symen dat haar man Jochem wel bij hem zal komen om verder te
overleggen. Klaarblijkelijk willen Jochem en Symen wel verkopen. Misschien was dat
vruchtbaar geworden. En Symen krijgt ook de belofte van Gertie mee dat het haar
goed is zoals haar man met hem zal beslissen. Aldus gebeurt.
Eveneens nog voor nieuwjaar komt Jochem bij Symen. En ze worden het eens. Symen
zal de boerderij voor 5900 caroligulden van Gertie en haar man overnemen, op
voorwaarde dat Symen dan maar met de huurder Michiel de consequenties van deze
beslissing moet bespreken. Want het was de bedoeling van Symen en zijn vrouw om
deze boerderij zelf te gaan bewonen. Maar Michiel had er nog twee huurjaren aan. Hij
moest dus worden "afgekocht". Waarschijnlijk heeft Jochem voor zijn gesprek met
Symen al contact met Michiel over deze plannen gehad. Jochem verklaart later
namelijk dat hij Michiel ƒ 400,-- had geboden, als deze zijn huurjaren wilde opgeven.
Maar Michiel had niet gewild.
Symen heeft echter meer succes; wellicht met behulp van zijn machtige schoonvader,
de procureur Luimstra uit Augustinusga. Dit laatste is des te waarschijnlijker, omdat
Michiel nu bereid is, afstand te doen van zijn rechten voor minder dan hij van Jochem
had kunnen krijgen. Symen verklaart n.l. dat Michiel tevreden is met 350 caroligulden
en ½ zilveren ducaat.
Je zou zo veronderstellen dat daarmee de zaak rond was. Maar Symen komt met zijn
zwager, de advocaat Luimstra, op nieuwjaarsdag weer bij Gertie en Jochem. En dat
niet alleen om hem een gelukkig 1763 tot te wensen. Wat wil hij namelijk? Hij wil
voorafgaande aan het officiële koopcontract de boerderij voor tien jaar huren. De enige
reden daarvoor moet de volgende zijn: Het was in de tijd van de Republiek voor
familieleden van de verkopers mogelijk op een verkoop het niaar te leggen, hetgeen
betekende dat zij het recht van eerste koop hadden. Dat zou dus betekenen dat de koop
niet door kon gaan. Door middel van een huurcontract probeerde Symen het leggen
van het niaar minder aantrekkelijk te maken. Gertie wilde niet op deze wijze handelen.
Verkocht is verkocht. Dan behoeft er niet te worden verhuurd. Maar als Symen een
paar dagen later weer komt en merkt dat Gertie nog niet bereid is een huurcontract te
tekenen, gaat hij haar bedreigen met het argument dat zijn schoonvader invloed heeft
op de functie van Jochem, die in Munnekezijl havencherger was. Pas op: Uw
kostwinning hangt van mijn schoonvader af.
Bovendien wilde Symen de koopprijs verhogen met het bedrag dat aan Michiel moet
worden betaald. Mocht het zijn dat het niaar op de boerderij wordt gelegd, dan krijgt
Symen ook dat bedrag van de niaarnemers terug. Anders moet hij daar zelf voor
opdraaien. En ook daartegen heeft Gertie bezwaren. Maar onder dreiging zwicht zij
tenslotte. Eind januari wordt een nieuw koopcontract getekend, waarin als koopprijs
het bedrag van 6250 caroligulden + ½ zilveren ducaat staat vermeld, gedateerd 26
januari 1763. Eveneens is een huurcontract getekend, gedateerd 1 januari 1763,
waarbij de boerderij met ingang van St. Petri (25 februari) 1763, voor 10 jaar aan
Symen IJjes wordt verhuurd.
Gertie heeft dus toegegeven. Haar man heeft inderdaad aan Michiel op 12 mei 1763 de
afkoopsom betaald.
Maar Symen IJjes kan niet zomaar zijn nieuwe bezit aanvaarden. Waar men bang voor
was gebeurde. De familie van Gertie Pama, met name haar zuster Antie Reiding-Pama,
en haar neef Gerben Pama, verzoekt op 7 maart 1763 aan het Nedergerecht van
Achtkarspelen om het "niaer ratione sanguinitatis" (wegens bloedverwantschap) op
deze verkoop te leggen. En aldus gebeurt. Symen IJjes is nu gedwongen hiermee in te
stemmen, zodat zijn koop ongedaan wordt gemaakt, mits de familie hem de totale
koopprijs betaalt en hij het recht behoudt om de boerderij gedurende 10 jaar als
huurder te bewonen. In eerste instantie gaat Gerties familie daarmee accoord, maar
later protesteert Reiding daartegen. Hij stelt dat Symen de boerderij voor 5900
caroligulden heeft gekocht volgens de oorspronkelijke koopovereenkomst en eist
daarom 350 caroligld met de halve zilveren ducaat, die aan de vorige pachter was
betaald om de pachtovereenkomst af te breken, terug. Maar het gelukt niet. Er was
slechts één officiële koopovereenkomst. En Jochem had aan de vorige pachter 350
caroligulden betaald, niet Symen. Daarom beslissen zowel Nedergerecht van
Achtkarspelen, d.d. 6 april 1767, als het Hof van Friesland, d.d. 29 mei 1770, dat
Symen niets ten laste kan worden gelegd. Ook de poging van de nieuwe eigenaren om
Symen eerder van de boerdeij te laten vertrekken, waarvoor het argument werd
gebruikt dat het huurcontract pas na de eerste koopovereenkomst was opgemaakt, is
uiteraard tot mislukken gedoemd. Symen heeft met zijn vrouw en kinderen 10 jaar op
de Omloopsterplaats gewoond. Intussen hebben Symen en zijn vrouw een nieuwe
boerderij laten bouwen aan de noordzijde van het diep naar Blaauwhuis. Een
gevelsteen in de voorgevel van deze later weer vernieuwde boerderij, nu
Blaauwhuisterweg 38, getuigt daarvan nog tot op heden:
"Voor Symen Eijes en Syn frou
is hier getimmert dit Gebou
En Gerrit Eijes Vrigesel
waar twee en dertig jaaren wel
toen hi de eerste Steen hier lag
in Maant April de Vijfde dag
Anno S.E.J.L. 1767"
Vermoedelijk zijn Symen IJjes en zijn vrouw Janke Luimstra in 1773 naar deze
boerderij verhuisd.
Nu was voor de Pama's de Omloopsterplaats eindelijk vrij.
G.J. 1979

Haben Sie Ergänzungen, Korrekturen oder Fragen im Zusammenhang mit Gertie Jans Pama?
Der Autor dieser Publikation würde gerne von Ihnen hören!

Zeitbalken Gertie Jans Pama

Klicken Sie auf den Namen für weitere Informationen. Verwendete Symbole:  Großeltern    Eltern    Geschwister    Kinder