Repertorium- stadsrechten in Nederland
PLAATSNAAM: Reimerswaal. STAD
DATERING: 1375 apr. 1.
VERLENER: Albrecht van Beieren, ruwaard van Holland
BESCHRIJVING:
De oudste vermelding van ‘Reimarswal’ dateert uit 1204. In 1292 is sprake van schepenen van Reimerswaal.[1]
In een privilege van 21 sept. 1315 wordt Reimerswaal als stad aangeduid [2] terwijl ook in 1363 in de ambachtsbrief van de drapeniers sprake is van poorters. Maar tussen 1336 en 1371 wordt Reimerswaal als dorp aangeduid.3 Zo bijv. op 19 sept. 1336 als vrijheid van tol te Dordrecht wordt toegestaan aan zij die ‘wonen op ’t dorp tote Reimerswale. [4] En ook op 7 nov. 1359 is sprake van ‘den dorpe van Reimerswale’.[5]
Hertog Albrecht van Beieren (bezitter van de ambachtsheerlijkheid) verleent op 1 apr. 1375 een constituerend privilege aan Reimerswaal: ‘dat wy sulcke gratie, punten ende vrijheden onsen lieven ende ghetrouwen poertern van Reymerswale ghedaen ende ghegheven hebben’.[6] In het stadsrechtprivilege is sprake van 2 burgemeesters en 15 schepenen, een jaarmarkt en keurbevoegdheid; het telt 11 artikelen. Zij krijgen het recht van Middelburg zoals blijkt uit de bepaling (doodslag): ‘die onse poorters van Reimerswaele ontfinghen, dat zal men beteren, ghelijc onzen poerters van Middelburch’. Zij mogen ook hun stad omgraven en bevesten (art.1) op de wijze ‘als haer brieve, die sy van onsen ouders hebben daer of begrijpen’. Op 15 nov. 1376 is sprake van verlening van het secretarisschap, schrijfambacht en scholasterschap in de ‘stede Reimerswale’. [7] Rond 1380 neemt Reimerswaal zitting in de Staten van Zeeland als stemhebbende stad. En op 1 apr. 1380 bevestigt Albrecht van Beieren het stadsrecht.[8]
Reimerswaal staat in de stedenatlas van Jacob van Deventer (ca. 1560). Na 1578 is de stad niet meer stemhebbend in de Staten van Zeeland. Reimerswaal heeft in de 16e eeuw zwaar te lijden onder de vele stormvloeden. In 1631 worden de restanten van de stad definitief verlaten, en in 1632 publiekelijk verkocht.
HOOFDVAART: Onbekend.
OUDST BEWAARDE ZEGEL: 1416.9
Afb.: gevierendeeld schild, met de wapens van Beieren en Henegouwen (boven) en zwaard met punt naar boven (onder).
Randschrift: SIGILLUM OPIDI DE REMERSWALE AD CA[USA]S.
LITERATUUR:
Fruin T. Azn., R., Het archief der stad Reimerswaal, ’s-Gravenhage 1897.
Fruin T. Azn., R., Het recht der stad Reimerswaal, ’s-Gravenhage 1905 (Werken OVR, 2e reeks, nr. 7).
Huybrecht, R., ‘Rechtsbronnen der stad Reimerswaal’, in: VMOVR 1 (1978).
Unger, W.S. en J.J. Westendorp Boerma, ‘De steden van Zeeland’, 4e stuk: De steden van de Bevelanden en van Tholen’: I, Reimerswaal, in: Archief Zeeuws Genootschap (1957) p. 1-5.
Kruisheer, J.G., Het ontstaan van de oudste Zeeuwse stadsrechtoorkonden in: C.M. Cappon e.a. (red.), Ad Fontes. Opstellen aangeboden aan prof. dr. C. van de Kieft ter gelegenheid van zijn afscheid als hoogleraar in de middeleeuwse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, Amsterdam 1984, p. 275-304.
Cox, Joost C.M., Hebbende privilege van stede, Den Haag 2011, p. 119-121.
---
1 NA, AGH, inv. nr. 1046; akte van bevestiging [2 aug. 1292].
2 Fruin, Het archief, Regestenlijst nr. 1: in dit privilege van graaf Willem III moeten kooplieden eerst naar de weekmarkt (stapelrecht) te Reimerswaal. Ook in reg. 2 [2 okt. 1315] is sprake van de stad Reimerswaal.
3 Fruin, Het archief, Regestenlijst nrs. 3,4,7,9,12,14 en15.
4 ChHZ, II, p. 587.
5 ChHZ, III, p. 112.
6 Origineel niet voorhanden, afschrift in NA, AGH 226 f. 164v; in Cox, Hebbende privilege, bijlagen tekst incl. hertaling.
7 ChHZ, III, p. 328.
8 Fruin, Het archief, Regestenlijst, nr. 22; ChHZ, III, p. 370-372. Kruisheer wijst op de relatie met het stadsrechtprivilege van Middelburg (‘Het ontstaan’, p. 299-300, noot 73 en bijlage II). Op 28 mrt. 1436 bevestiging door hertog Filips.
9 Van den Bergh, Gemeentezegels, p. 84. In 1388 blijkt al een stadszegel voorhanden: ChHZ, III, p. 504-505.
Er ist verheiratet mit Margaretha van Borsele.
Sie haben geheiratet im Jahr 1310.
Kind(er):
Clais van Reimerswaal | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
1310 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Margaretha van Borsele | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Die angezeigten Daten haben keine Quellen.