genealogieonline

Stamboom familie Wellens - Huysmans » Cornelius SCHOUTETH (1705-????)

Persoonlijke gegevens Cornelius SCHOUTETH 


Voorouders (en nakomelingen) van Cornelius SCHOUTETH


Notities over Cornelius SCHOUTETH

M. Philippa e.a. (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands

schout zn. ‘bestuursambtenaar’
Onl. skolthēti als beroepsnaam: scultetus (gelatiniseerd) [1105; ONW], scouthete [1137; ONW], scoltetus (gelatiniseerd) [1144; ONW], scolteti [1197; ONW]; mnl. scouheite [1239; VMNW], scoutte [1253; VMNW], scouthete [1265; VMNW], scoutete [1276; VMNW], scoute [1280-87; VMNW], schout [15e eeuw; MNW]. Voor de betekenis, zie onder.
Oude, West-Germaanse samenstelling van → schuld en een nomen agentis bij → heten in een oude betekenis ‘bevelen, gebieden’. De letterlijke betekenis was dus min of meer ‘schuldoplegger’. De klankvorm olt/ult onderging de regelmatige overgang tot out zoals in → koud. Doordat het woord niet meer als samenstelling werd gezien, konden de onbeklemtoonde lettergrepen verzwakt worden; de huidige vorm is wrsch. ontstaan door de opeenvolging mnl. sc(h)outhete > schoutete > schoutte > schoute > schout. Daarnaast bestonden nog vele andere Middelnederlandse nevenvormen, zoals schouthate, schoutheit, scholte, schulte. De vormen met -l- zijn nog te vinden in de huidige familienamen Scholten, Schulten e.d.
Os. skuldhētio (mnd. schult(h)ete, schulte); ohd. schuldheizo (nhd. Schultheiß, Schulze), Langobardisch (oud Duits dialect, zie → lommerd) sculdahis, sculdhais; ofri. skeltata, skelta; oe. scyldhǣta, scultheta; < pgm. *skuldi-haitijō-.
Het woord verschijnt voor het eerst in het Langobardische recht, waar het een ‘onderrechter’ aanduidt. Bij de verspreiding van het begrip in andere Hoog- en Nederduitse/Nederlandse gebieden neemt het een andere inhoud aan, die kan variëren met het plaatselijke bestuurs- en rechtssysteem. In het Friese recht heeft de schout een overwegend rechtsprekende functie. In het Frankische recht is de scouthete in eerste instantie de plaatselijke functionaris van de graaf, met uitvoerende en rechtsprekende macht. Later breidt de betekenis zich uit tot ‘plaatselijke vertegenwoordiger van de landsheer’, vergelijkbaar met de huidige burgemeester. Tegenwoordig is schout een historisch begrip.

Heeft u aanvullingen, correcties of vragen met betrekking tot Cornelius SCHOUTETH?
De auteur van deze publicatie hoort het graag van u!


Bronnen

  1. Ragebol - Ravels' Genealogisch en Geschiedkundig Bolwerk

Tijdbalk Cornelius SCHOUTETH

  Deze functionaliteit is alleen beschikbaar voor browsers met Javascript ondersteuning.
Klik op de namen voor meer informatie. Gebruikte symbolen: grootouders grootouders   ouders ouders   broers-zussen broers/zussen   kinderen kinderen

    

Wilt u bij het overnemen van gegevens uit deze stamboom alstublieft een verwijzing naar de herkomst opnemen:
Hugo Wellens, "Stamboom familie Wellens - Huysmans", database, Genealogie Online (https://www.genealogieonline.nl/stamboom-wellens-huysmans/I3783.php : benaderd 22 januari 2022), "Cornelius SCHOUTETH (1705-????)".