genealogieonline

Parenteel Van der Lem

Foto van Peter van Markus

De publicatie Parenteel Van der Lem is samengesteld door (neem contact op). De gegevensverzameling bestaat uit 4.475 personen, vanwege privacy zijn de gegevens van 826 personen niet gepubliceerd. Meer statistische informatie over de publicatie (zoals aantallen en spreiding van genealogische gebeurtenissen) is te vinden op de statistieken pagina.


Deze parenteel handelt over het nageslacht van Frederik Janz. van der Lem, die in 1739 te Rijswijk huwde met de uit Dinther afkomstige Elisabeth van der Aa. Frederik gaf bij zijn ondertrouw aan, dat hij uit “Westerkapel” afkomstig was. In de daarvoor in aanmerking komende plaatsen, te weten Westkapelle  op Walcheren en Westkapelle in België, werd zijn doop niet aangetroffen. Verzoeken om inlichtingen aan de  pastoor van de R.K. Kerk en de dominee van de Lutherse Kerk in Westkapelle in Duitsland werden niet gehonoreerd, zodat het nog niet zeker is waar Frederik van der Lem is  geboren.

Frederik van der Lem en Elisabeth van der Aa behoorden tot de voor 1795  illegale Katholieke kerk Omdat de Katholieke kerk zich in het begin van de 18e eeuw losmaakte van Rome (Jansenisten) en de door de invloedrijke bewoners van het huis Te Werve ter beschikking gestelde gebedsruimte niet wilde verlaten, bezaten de Katholieken van Rijswijk tot 1784 geen eigen (schuil)kerk meer. De gezantschapskapellen van de Katholieke mogendheden in het nabij gelegen Den Haag boden echter uitkomst, omdat deze voor het publiek waren opengesteld en er in het Nederlands werd  gepreekt. De kinderen van Frederik en Elisabeth werden dan ook op een na door de kapelaan van de Spaanse Kapel gedoopt, die tevens kapelaan van de Oostenrijkse Kapel was, waardoor bijna alle dopen in de registers van beide kapellen zijn ingeschreven. Het jongste kind werd gedoopt in de R.K. schuilkerk aan de Oude Molstraat aldaar.

Onder de doopgetuigen komen enkele opvallende namen voor, namelijk Jan Hendrikse van der Lem en Catharina …, vermoedelijk de ouders van Frederik van der Lem, evenals Janneke Jans van der Lem en Jan Arets Vallo, waarschijnlijk een zuster en zwager van Frederik. Achter de namen van deze getuigen staat vermeld “nomine utriusque”, gevolgd door Cornelia van der Marel en Neeltje van der Loost. Dit “nomine utriusque”  betekent dat de getuigen niet bij de doop aanwezig waren of niet tot de Roomse religie behoorden en door anderen werden vertegenwoordigd. Het meest aannemelijke is, dat deze echtparen niet aanwezig waren omdat ze niet in Den Haag en  directe omgeving kunnen worden getraceerd.

Waarom en wanneer Frederik van der Lem en Elisabeth van der Aa hun familie verlieten en zich in Rijswijk vestigden is niet bekend. Wellicht zijn beiden de eerste jaren van hun verblijf in Rijswijk werkzaam geweest op een van de buitenplaatsen of boerderijen. Van enig bezit of vermogen was nog geen sprake omdat beiden geen impost betaalde bij het aangaan van hun huwelijk. Deze impost (belasting) was van 1695 tot 1806 verschuldigd voor het trouwen en begraven en werd geïnd en geregistreerd door de plaatselijke gaarder (ontvanger). De tarieven waren gebaseerd op de welstand van de huwende of overleden persoon en bij overleden kinderen op die van de ouders. In de eerste klasse betaalde men ƒ.30,-- (vermogen ƒ.12.000,-- of hoger), in de tweede klasse ƒ.15,-- (inkomen tussen de ƒ.400,-- en ƒ.800,-- per jaar en een vermogen tussen de ƒ.6.000,-- en ƒ.12.000,--), in de derde klasse ƒ.6,-- (inkomen tussen de ƒ.200,-- en ƒ.400,-- en een vermogen tussen de ƒ.2.000,-- en ƒ.6.000,--) in de vierde klasse ƒ.3,-- (inkomen tot ƒ.200,-- en een vermogen tot ƒ.2.000,--) en de vijfde klasse werd pro deo ingeschreven (inkomen lager dan ƒ.200,-- en geen vermogen).

Enkele maanden voor zijn huwelijk in 1739 met Elisabeth van der Aa huurde Frederik van der Lem een stuk land om het boerenbedrijf te kunnen uitoefenen. In 1768 kocht het echtpaar het huis in de Herenstraat te Rijswijk, waarin zij al jaren woonden. Dat het echtpaar in de loop van de tijd hun positie hebben verbeterd blijkt uit het feit, dat zowel na het overlijden van Frederik als van Elisabeth ƒ.3,-- impost werd betaald.

De door mij in 1989 samengestelde genealogie Van der Lem met daarin verwerkt de door mij aangetroffen  gegevens uit de Rechterlijke en Notariële archieven van Rijswijk, is voor belangstellenden gratis in pdf format verkrijgbaar.

 


Index op familienamen




Vandaag in het verleden


Andere publicaties van Peter van Markus

Bekijk de complete lijst van genealogische publicaties van Peter van Markus



Probeer de service vrijblijvend

meer dan 7000 genealogen
gingen u voor!