Klooster Kerkhof Angeli Custodes te Raalte 1950-2023

In 1858 vestigde de Congregatie van de Zusters van Liefde van Onze Lieve Vrouw, Moeder van Barmhartigheid zich in Raalte. In het "Liefdegesticht" kregen kinderen katholiek onderwijs en werden zieke en oude mensen verzorgd. Aan het eind van de jaren twintig van de 20ste eeuw stelden de gezusters Van Dam hun met veel grond omringde villa Casa Blanca beschikbaar om er een nieuw Liefdegesticht te bouwen. In maart 1931 werd hier de eerste steen gelegd voor de bouw van een nieuw ziekenhuis en verzorgingshuis, inclusief klooster en kapel voor de zusters. De plechtige inzegening van Angeli Custodes volgde op 12 juli 1932. 

(bron: https://www.canonvannederland.nl/nl/overijssel/salland/raalte/zusters-van-liefde-)

Aanloop aanleg bijzondere begraafplaats voor de kloosterzusters (1950-1952).

Op 8 december 1950 richt de toenmalige overste van het R.K. Ziekenhuis, M.J. Räkers (zuster M. Maxentia), zich per brief tot de “Edelachtbare Heren Burgemeester en Wethouders van Raalte”. Zij schrijft “dat zij gaarne een bijzondere begraafplaats zou aanleggen voor de kloosterzusters” op het perceel kadastraal sectie M, N^o. 225 gemeente Raalte en verzoekt hiervoor vergunning. Zij tekent daarbij aan “dat er tot op heden nog niet per jaar gemiddeld 1 zuster overleden is, zodat er in afzienbare tijd geen vergroting nodig zal zijn”. Zij vraagt tevens goedkeuring “om de lijken der gestorven Zusters van ons huis, die momenteel bijgezet zijn in de grafkelder van R.K. kerkhof, t.z.t. naar het nieuwe kerkhof te doen overbrengen”. 

Zoals aan de krabbel op de brief is te zien, is advies gevraagd aan 'Pierson'. Dat blijkt de Geneeskundig Inspecteur van de Volksgezondheid voor Overijssel van het Staatstoezicht op de Volksgezondheid te zijn, Dr. A. Pierson. Hij laat op 13 januari 1951 vanuit Almelo weten dat hij geen bezwaar heeft tegen de plannen van de Overste.

Op 26 januari 1951 laten B&W van Raalte de Eerwaarde Overste weten dat het college gunstig heeft beschikt op de aanvraag, onder de voorwaarde dat dit geschiedt volgens een meegestuurde tekening. Voor de overbrenging van de stoffelijke resten van de gestorven zusters moet te zijner tijd een nieuwe aanvraag worden ingediend.

De begraafplaats wordt aangelegd en op 18 april 1952 verzoekt de overste aan de burgemeester "vergunning te willen verlenen tot het opgraven van de lijken" die vervolgens op naam worden genoemd, "ten einde deze over te brengen naar de bijzondere begraafplaats van het R.K. Ziekenhuis alhier op  13 Mei a.s.". De burgemeester vraagt op 22 april 1952 aan de gemeente-arts van Raalte, of er bezwaar bestaat tegen inwilliging van het verzoek van de overste uit het oogpunt van hygiëne. De gemeente-arts laat al op 24 april 1952 aan de burgemeester weten dat er naar zijn mening geen bezwaar bestaat tegen dit verzoek.

Op 2 mei 1952 verleent de burgemeester onder voorwaarden verlof aan de Eerwaarde Moeder Overste om de stoffelijke resten van de eerwaarde zusters over te brengen naar het nieuwe kerkhof.

Ruiming van de begraafplaats (2023).

Eind februari 2023 maakt de krant Tubantia op haar website melding van de op handen zijnde ruiming van begraafplaats van de Zusters van Liefde in Raalte. (Artikel is helaas alleen volledig te lezen met een betaald abonnement bij DPG media). De graven worden geruimd omdat de Congregatie bezittingen aan het afstoten is. 

“In Raalte wonen in Angeli Custodes nog twee Liefdezusters. Die zijn dik in de tachtig. In heel Nederland zijn er nog 85 zusters. Gemiddelde leeftijd 88,6 jaar. De Congregatie sterft uit. We werken naar de ‘voltooiing’ toe. Een religieuze term die behelst dat zaken zo goed mogelijk achtergelaten moeten worden in het wereldlijke.”

Het gaat volgens Tubantia om 354 graven van kloosterzusters en 2 pastoors. De stoffelijke resten worden gecremeerd en vervolgens in Tilburg herbegraven, 1 pastoor wordt herbegraven in Raalte.

Actie Historische Vereniging Raalte en Omstreken

Met de aangekondigde ruiming van de begraafplaats verdwijnt ook een stukje tastbare geschiedenis en genealogische informatie. De voorzitter en de secretaris Historische Vereniging Raalte en omstreken maken daarom foto’s van de begraafplaats en van alle individuele grafkruizen. 

Foto’s en scans van de documenten over de aanloop zijn welwillend ter beschikking gesteld door de Dhr. Tonny Nijboer van de Historische Vereniging Raalte, waarvoor dank!

Verwerking

De gegevens van de naamplaatjes van de kruizen zijn met hulp van Wouter van der Heijden verwerkt in een Excel overzicht. Er zijn 370 unieke personen geïdentificeerd. Het overzicht is geïmporteerd in een genealogieprogramma, Aldfaer. De gegevens zijn (en worden, het blijft werk-in-uitvoering) aangevuld met de gegevens van geboorteakten en overlijdensakten uit de Burgerlijke Stand, voor zover openbaar. Daar waar geen gegevens Burgerlijke Stand beschikbaar zijn of met zekerheid kunnen worden gebruikt, is voor de voornaam de kloosternaam opgenomen.

Amersfoort, 25 augustus 2026

Voor de uitgebreider versie van met name het eerste deel over de geschiedenis, zie Geschiedenis congregatie te Raalte met aanloop en ruiming bijzondere begraafplaats.