schatting, geen eigen bron
Haar leeftijd is hier gelijkgeschakeld aan die van haar eega.
Bij haar trouwen is Anne vermeld als "Jonged: tot Oostdorp". We nemen dus aan dat zij geboren is te Bergen. Als dat anders was geweest, dan zou de alternatieve geboorteplaats vermeld zijn in het Schepen(en)trouwboek, zie de vergelijking met omliggende akten.
het gezin is omstreeks 1750 verhuist naar Huiswaard-Noord (Koedijk).
Vanaf deze datum laten zij hun kinderen in Oudorp dopen, i.p.v. in Bergen: dat is dichterbij.
zie overlijden zoon Dirk opt Zanegeest: d.d. 28-02-1750
zie doop tweede dochter Anna per Huijsweert d.d. 18-10-1751
Mogelijk is zij de "Antje Klaes" die op 14-02-1756 doopgetuige is bij de doop van (haar tantezegger) Anna Mosch.
Anne Klaas: Jonged(ochter): tot Oostdorp.
(na haar trouwen)
(ten tijde van het overlijden van zoontje Dirk)
verhuizing
(kanttekening 'Huijsweert/Koedijk' bij de doop van tweede dochter genaamd Antje)
leeftijd: circa 45 jaar, althans: dat is ongeveer haar leeftijd (dit blijft immers een schatting).
Omdat Anne ten tijde van haar overlijden in Huiswaard woonde en doordat Huiswaard onder Koedijk viel, diende van haar begrafenis aangifte te worden gedaan bij de plaatselijke overheid te Koedijk. Dat is aldus gebeurd.
Citaat uit het belastingregister van Koedijk, geraadpleegd 2017:
Borderel van den impost op het begraven Koedijk A(nn)o 1762:
"1762. Meij 17 Claas Kuijper (comparant/haar man), geeft aan (belastingaangifte) 't lijk van zijn vrouw Anna Claas in de 4:e classis f. 3: ,,- (fl 3,--)".
P.S. er was geen RK-begrafenis in Koedijk mogelijk!
XV. Die geene, die de dooden sullen willen vervoeren om buijten de plaetse haerder residentie begraven
te werden, sullen het voorsz recht tweemael betalen, eens daer gestorven zijn, ende eens daer begraven werden.
(Bron: Ordonnatie van het middel op het trouwen en begraven, 's Gravenhage 26 October, 1695)
Anne was katholiek, maar in Anne's woonplaats Huiswaard/Koedijk was geen katholieke kerk/begraafplaats te vinden.
Huiswaard was nl. een kleine katholieke enclave in het overwegend protestants gezinde Koedijk.
Waar zal zij dan begraven zijn?
Annes' begraafplaats in Bergen NH ligt het meest voor de hand, maar is niet 100% zeker.
Omdat Anne vroeger in Bergen NH naar de kerk ging én omdat haar naasten te Bergen NH ter aarde besteld zijn, ligt haar begrafenis te Bergen NH het meest voor de hand.
Echter niet een van Anne's naamsvarianten is teruggevonden in het impostregister op het begraven van Bergen NH.
(Bron: Register van den impost op het begraven Bergen NH 1717-1810, geraadpleegd 2017)
Omdat Anne later in Oudorp naar de kerk ging, zou het eveneens kunnen dat zij te Oudorp is begraven.
Dit is echter niet (meer) na te gaan, omdat (zowel) van Oudorp (als van Bergen NH) helaas geen rk doodboek is overgeleverd.
Elle est mariée à Klaas Jansz (Claas Janse) Kuijper (FAMILIETAK I.).
L'autorisation pour le mariage a été obtenu le environ 25 janvier 1744 à Bergen, NH.Source 8
Ils se sont mariés à l'église le 9 février 1744 à Bergen, NH.Source 4 Ils se sont mariés le 9 février 1744 à Bergen, NH.Source 9woonplaats Zanegeest (buurtschap Bergen NH)
~ Kerkelijk huwelijk ~ 1744. februari. Den 9. ~
in facie ecclesiae (ten overstaan van de kerk):
* Claas Janse Kuijper (bruidegom)
* Anne Claas Groot (bruid)
~ Gemeentetrouw 9-2-1744 ~
* Klaas Jansz(oon) Kuyper Jong(e)m:(an) op Zanegeest
compareerde Bruydegom: tegenwoordigh ter eenre zijden (bruidegom) &
* Anne Klaas Jonged:(ochter) tot Oostdorp
compareerde Bruyt: tegenwoordigh ter andre zijden (bruid).
(opmerking: de uitdrukking jong(e)man/jongedochter J:M:/J:D zegt niets over de leeftijd van de gehuwden, maar geeft aan dat beiden hier voor het eerst een huwelijk aangaan, red.)
was getekend:
Gerrit Sumerij, schout
Jacob Pietersz Groot en Gerrit van der Mate, schepenen
Klaas Zuijdscherwoude, secretaris
~ ondertrouw 25-1-1744 ~
* Klaas Jansz Kuijper Jongman op Zanegeest tot Bergen Memorie
* Anna Klaas Jongedogter tot Bergen op Oostdorp (...) Gerrit Klaasz voor zijn zuster Memorie
[Oostdorp is een voorm. buurtschap van Bergen NH]
(Bron: Bergen NH impost trouwen)
Waarom er twee keer getrouwd werd, voor de kerk en civiel, valt te lezen in onderstaande notitie, die daar.
Uit dit huwelijk kwamen zes kinderen voort, Klaas, Antje, Dirk, Antje, Pieter en Dirk,
waaronder de oudste Nicolaus Claasz (Klaas), volgt -->>>>>
~ hun kroost ~
Uit dit huwelijk zijn zes kinderen bekend. Hun dagelijkse namen zijn (doopnaam):
De oudste 3 kinderen zijn geboren te Zanegeest, Bergen N-H.
De jongste 3 kinderen zijn geboren te Huiswaard, Koedijk.
~ betekent gedoopt, de jongste twee kinderen zijn gedoopt te Oudorp
1. Claas (Nicolaus) geb. 1744 Zanegeest ~ te Bergen NH - ovl. 1809
2. Antje (Anna) geb. 1746 Zanegeest ~ te Bergen NH - ovl. 1746
3. Dirk (Theodorus) geb. 1747 Zanegeest ~ te Bergen N-H - ovl. 1750
4. Antje (bis: Anna) geb. 1751 Huiswaard* ~ te Bergen N-H - ovl. 1751
5. Piet (Petrus) geb. 1753 Huiswaard ~ te Oudorp - ovl. 1827
6. Dirk (bis: Theodorus) geb. 1755 Huiswaard ~ te Oudorp - ovl. 1755
* de pastoor te Bergen N-H heeft de geboorteplaats Huiswaard in 1751 genoteerd in het doopboek
~ Oudorp RK ~
De Rooms-Katholieken van Oudorp vormden tezamen met parochianen uit omliggende plaatsen (zoals Heerhugowaard, Huiswaard, Oterleek, Rustenburg, de Schermeer en Sint Pancras) de statie Oudorp. Deze statie was gewijd aan St. Laurens en werd opgericht na de droogmaking van de Heerhugowaard in 1632; in 1640 kwam de eerste pastoor. De kerk stond te Oudorp, terwijl van circa 1640 tot 1650 een boerderij genaamd "de Jagerplaats" dienst deed als kerk. Die boerderij stond te Heerhugowaard (bron: Van Papier Naar Digitaal)
Dat dochter Anna Kuijper in 1751 is geboren te Huiswaard (onder Koedijk) maar gedoopt te Bergen komt omdat er te Koedijk geen RK kerk was om in te dopen, men week dan uit naar de plaats waar wel een kerk was. Zo ook met de zonen die na Anna zijn beschreven.
Deze zoontjes die eveneens werden geboren te Huiswaard (onder Koedijk) zijn echter niet gedoopt te Bergen maar te Oudorp. Oudorp was nl. nog dichter bij Huiswaard dan Bergen!
~ Kindersterfte over het algemeen hoog ~
Van de zes kinderen van Claas en Anne zijn er uiteindelijk slechts twee opgegroeid naar een volwassen leeftijd. Het ouderpaar moesten dus accepteren hoe vier van hun nog jonge kinderen, op een leeftijd dat ze nét leuk begonnen te worden qua ontwikkeling (eerstje lachje; 's nachts doorslapen; 'rolfase'; staan; eerste stapjes), alweer bij hen weg gingen. Hetzelfde zagen zij echter regelmatig ook gebeuren in hun omgeving. Meer ouders moesten van hun nog jonge kinderen afscheid nemen. Dat dit een algemeen gegeven was, valt af te lezen aan het plaatselijke begraafregister. De kindersterfte was in die tijd over het algemeen hoog (Bron: Bergen NH registratie van de impost op het begraven). Dit gegeven doet vermoeden dat de komst van een nieuwe baby in die tijd met enige gelatenheid werd afgewacht, maar dat is eigen interpretatie van de bron. Zeker is dat de mensen in die tijd geloviger waren dan nu, althans ze waren meer in de ban van de kerk. Volgens de leer van de RK-kerk zouden de zielen van onschuldige kinderen rechtsreeks de hemel ingaan. Hopelijk gaf dat de verslagen ouders enige troost bij hun verlies. Per saldo waren er trouwens veel meer kinderen dan nu, ook de kerk juichde dat toe als doel van het huwelijk. Voorbehoedsmiddelen waren nog niet uitgevonden, wat geboorteplanning bemoeilijkte. Ook mensen die niet van kinderen hielden, kregen gewoon kinderen. Het hebben van kinderen was vroeger ook een oudedagsvoorziening. Wanneer oude ouders niet meer konden werken dan zouden hun kinderen mooi voor hen kunnen zorgen.
~ Verhuizing rond 1750 ~
(ergens tussen overlijden Dirk-1 te Zanegeest op 28-02-1750 en geboorte Antje-2 te Huiswaard 18-10-1751)
Van Claas en zijn vrouw Anne Groot (ca. 1717-1762) is bekend dat ze, rond het zevende jaar van hun huwelijk, verkassen met hun gezin. Ze verhuizen omstreeks 1750 van Zanegeest naar Huiswaard. T/m 30-9-1972 viel het noordelijk deel van deze polder - waar zij gingen wonen - onder de gemeente Koedijk, het zuidelijk deel onder de gemeente Alkmaar. Het is een nieuwe woonomgeving, ook voor hun overgebleven dan bijna 7-jarige zoon Klaas Klaaszn (1744-1809). Zijn zusje en broertje, Antje (1746-1746) en Dirk (1747-1750), bleken "komend" en al op jonge leeftijd weer (heen)"gaand". In Huiswaard worden van Claas en Anne nog drie kinderen geboren: Antje (bis 1751-1751), Pieter (1753-1827) en Dirk (bis 1755-1755). Van de laatsten bereikte Piet de volwassen leeftijd. Ook Klaas junior werd groot, zie Nicolaus Claasz (Klaas Klaasz) Kuijper (1744-1809), volgt ->>>>
~ Onderwijs ~
In het Bergen en Koedijk van die tijd ontvingen kinderen van rijke ouders meer scholing. Omdat hun ouders niet rijk waren, hoefden Claas en Piet waarschijnlijk niet veel naar school. Wel staat vast dat Pieter Klaese de schrijfkunst machtig was. Of Claas Claasz kon schrijven, kon niet met een bewijsstuk worden vastgesteld (hij is overleden voor de invoering van de Burgerlijke Stand, nl. in 1809).
Enfant(s):
ook: Antje, Anne Claes, Anne Klaes, Anna Klaas, Anna Klaase, Anna Claas
Bij haar trouwen is Anne vermeld als "Jonged: tot Oostdorp". We nemen dus aan dat zij geboren is te Bergen. Als dat anders was geweest, dan zou de alternatieve geboorteplaats vermeld zijn in het Schepen(en)trouwboek, zie de vergelijking met omliggende akten.
~ Hypothesen omtrent Annes' overlijden ~
2017.
Bij nader inzien zijn zowel de begrafenissen van Annes' dochter Antje in 1751 als die van haar man Klaas in 1794 DUBBEL (!) geregistreerd. Namelijk zowel te Koedijk (woonplaats) als te Bergen (begraafplaats), waar zij kerkten. Beide naasten zijn overleden te Huiswaard/Koedijk, terwijl vaststaat dat zij uiteindelijk zijn begraven te Bergen NH. De datums, geregistreerd voor de impost op het begraven, komen in zoverre overeen, dat het geen toeval kan zijn.
Omdat de familie kerkte in Bergen NH zal Anne eveneens daar begraven zijn (en niet te Koedijk). Waarom een impostregistratie van Annes' begrafenis in Bergen ontbreekt, is onbekend.
XV. Die geene, die de dooden sullen willen vervoeren om buijten de plaetse haerder residentie begraven
te werden, sullen het voorsz recht tweemael betalen, eens daer gestorven zijn, ende eens daer begraven werden.
(Bron: Ordonnatie van het middel op het trouwen en begraven, 's Gravenhage 26 October, 1695)
***
Verlaten hypothese, terugblik 2016.
Is zij wellicht elders begraven? In (de buurt van) de Huiswaard?
Misschien. In Koedijk is (belasting)aangifte gedaan van een begrafenis.
D.D. 17 mei 1762 is gemeentelijke belasting betaald in belastingbox Classe IV, ad fl 3,-- .
Als dit "onze" Anne (Anna?) is, dan zou zij niet zo oud geworden zijn circa 45 jaar oud, althans: dat is dan ongeveer haar leeftijd (dit blijft immers een schatting).
Maar is dit haar begraafregistratie? Anne's begrafenis als katholiek in Koedijk, zou ongebruikelijk zijn.
In haar woonplaats Huiswaard/Koedijk was namelijk geen katholieke kerk/begraafplaats.
(Huiswaard was een katholieke enclave in het overigens protestants gezinde Koedijk).
Om die reden zijn alle familieleden van Anne dan ook begraven te Bergen (ook degenen die in Huiswaard overleden).
Zo is in 1751 Anne's dochter Antje in Huiswaard overleden, echter begraven te Bergen.
Haar man, die in 1794 te Huiswaard zou overlijden, is ook begraven te Bergen.
Zou dit een andere familie Kuijper-Groot kunnen zijn? De naam Kuijper kwam in Koedijk redelijk vaak voor ..
zie begraafreg.Koedijk: "Bartholomies Kuijper 1763 als vader van Jan Kuijper 1766; Pieter Kuijper 1767; Neeltje Frederics als vrouw v Cl(aa)s Kuijer 1776;
Geertje Jans Kuiper 1785; Klaas I: Kuiper en Klaas Pieters Kuiper 1786; Klaas Jansz Kuiper 1794; Pieter Ariensz Kuiper 1797, etc.
Op 6-jan-1769 in het register van de impost op het trouwen nog een registratie:
"Claas Jansz: Kuijper weduwnaar en Neeltje Frederiks weduwe beijde te Huijswaart".
Op 16-jan-1776 weer een begraafregistratie:
"Neeltje Fredriks (begraven), vrouw C(laa)s Kuijper"
- wordt vervolgd -
Terugblik 2015
Geen idee wanneer zij overleden is.
Dat Anne de oudste vrouw van het westelijke halfrond is geworden, blijft een goed bewaard geheim.
- wordt vervolgd -
grand-parents
parents
frères/soeurs
enfants
Anne Klaas (Anna Claas Antje Claas) Groot | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1744 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Klaas Jansz (Claas Janse) Kuijper (FAMILIETAK I.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bergen NH impost trouwen
RK Doopboek Oudorp
Rooms Katholiek doopboeken Bergen NH 1721-1802 (3a) en 1802-1811 (4a)
Trouw Boek der katholijke Gemeente van Bergen, Namen der Getrouwden van het jaar 1744 (Rooms Katholiek, trouwboeken 1721-1802, Statie Bergen: St. Petrus en Paulus)
Register van den impost op het begraven Bergen NH 1717-1810
Rooms Katholiek doopboeken 1721-1802 (3a)
Register van den impost op het begraven Koedijk 1696-1811
Register van den impost op het trouwen Bergen NH 1737-1768
Acte van Trouw: Huwelyck bevestight door Schout en Schepenen der Heerlyckheyt Bergen in Kennemer-landt