Stamboom Potten

Voorwoord

Wat beweegt iemand om in de herfst van zijn leven iets op te schrijven over zijn familie en mee gemaakte levensloop? Is het soms een verleden, een tijd die niet meer terug kan komen, waaraan men terug denkt of misschien ook wel naar terug verlangt? Of is het soms een tijd die je niet kunt of wilt loslaten, bang dat de herinneringen helemaal zullen vervagen en ten slotte vergeten zullen zijn? Wilt men de huidige tijd leren kennen en een beetje begrijpen, dan dient men eigenlijk ook enigszins op de hoogte te zijn van het verleden. Want de mens is nu eenmaal een deel van zijn verleden, zoals een bekende dichterlijke uitspraak luidt. Een geschiedenis over je eigen familie stamboom schrijven is niet altijd even gemakkelijk. Hobbels op de weg zijn onontkoombaar. Er is altijd wel iemand die roept dat hij het beter weet dan de onderzoeker. Die de gevonden feiten of de levens verhaallijnen betwist of de interpretatie van documenten in twijfel trekt, liever niet wilt dat er gegevens over zijn familie gepubliceerd worden en zich boven zijn familie verheven te voelen door met zijn hoofd in de wolken te lopen. Het beste is dan maar zich te distangeren van de bewuste persoon. De heer Paul Potten wonende te Hegge Schinnen, (thans in Sittard vanaf 2008)is al meer dan 40 jaar bezig met zijn familiegeschiedenis. Heeft heel zijn hart en ziel gelegd in deze materie om tot een gaaf en overzichtelijk werk te komen. Het is natuurlijk niet zo, dat de auteur een uitputtende en volledige geschiedenis van zijn familie voorlegt. Dat is ook niet zijn bedoeling. Hij heeft ernaar gestreefd bronnen aan te duiden. Hij tracht nieuwsgierigheid te prikkelen. Hij wil anderen ertoe aanzetten de bestudering van de vermoedelijk rijke historie zijnde voorouders Potten, verder gezamenlijk uit te spitten. Het oude boek der spreuken zegt immers: "Wat hobs tich aan enne aerpelsjtroek es te neet wits wat 'r aanhingk".

Hij bezocht daarvoor bestuurlijke en kerkelijke archieven in binnen- en buitenland, kreeg inzage in privé-collecties, ontcijferde oude Latijnse geschriften en ontdekte steeds meer nieuwe feiten. Doelgericht bezig geweest heeft hij het nodige speurwerk verricht om zodoende een stevig fundament te kunnen aanbrengen in zijn familiestamboom. Doop huwelijk en sterfaktes mede archiefstukken werden geraadpleegd om het nodige speurwerk te kunnen verrichten. Foto's, oude familieaktes en aantekeningen, doop- bidprentjes, kortom alles wat maar enigszins iets te maken had met zijn familie werd dankbaar aanvaard en jaren lang opgeslagen en bewaard in zijn archief. Mondelinge overleveringen werden zorgvuldig genoteerd of opgenomen en nagecheckt. Nu er tijd voor is wil hij alles keurig en overzichtelijk vastleggen.

Via de bestaande site computergenealogie, genaamd GensDataPro, zal naar verdere informatie over de familie Potten gezocht worden met behulp van zijn eigen publicaties over zijn voorouders en familie via Internet.

De naam Potten is een variante op Franzosisch - Vlaamische beroepnaam Pot.
1439 wordt genoemd eene Johannes Potten uit Echt als leenman, die als enige Topfer (pottenbakker) auf den Hof eines Barons (huis Verduyen) arbeitete.
1633 Niederrhein, gab es in Issum/Horstgen (bei Kamp-Lintfort) 6-7 Familien Potten. Sie lebten dort innerhalb einer grossen Topferregion als Mitglieder der reformierten Gemeinde-davon eine Familie als Pachter auf dem Gebiet des beruhmten Zisterzienserklosters Kamp. (Bron: Detlef Potten Iserlohn D).
Als pottenbakker woonde men meestal aan de rand van het dorp wegens brandgevaar.
(aen gen End) deze variant komen we tegen bij Gerit Potten aen End.
Sie gehorten zu den sehr weinigen Topfern reformierten. Als bibelfeste, gebildete und angeschene Leute verbreiteten sie mit diesen bebilderten Schusseln (borden), die als Meditationsbilder dienten, auch mystisch-religioses Gedankengut.
In verschillende Museas kan men deze borden stammende uit hun werk bezichtigen o.a. in Rheinsberg, Krefeld, Koln, Cambridge, Paris Louvre en St. Petersburg.
De naam Potten duikt op in Issum/Horstgen (Duitsland) 40 km. van Broekhuizenvorst.
Kirchen-Archiv Horstgen, Gerrit Potten (1666).
1776 krijgt Gerard Potten als " Kolonist " van de Pruissische Staat een stuk land in Isselburg zum Aufbau einer Manufaktur.
1785 existierte dort eine Topffabrik Potten, die fur die dortige Blüte der Topferhandwerks verantwortlich wird und bekannte Topfer ausbildete.
1855 gab es eine Fabriek von Ton - und Fayence -ofen und vielen anderen mehr mit 4 Topfermeisteren und 9 Gehilfen..
Ende des 19. Jahrhunderts erlischt dort das Topfergewerbe Potten..
Bron: Scholten-Nees/Jüttner, Niederrheinische Bauern topferei, Rheinland Verlaf, DiesesBuch kann als umfangreiches Standardwerk dienen. Hierin staan Foto's von Potten Schusseln.
De oudste Stamovergroot vader van de familie Potten komt " vermoedelijk " vanuit Issum/Horstgen naar Broekhuizenvorst, de nazaten vestigde zich eerst als landbouwers in en rondom Broekhuizenvorst. Later zien we dat ze rondom Blitterswijck generaties lang het timmervak uitoefenen. Bezittingen worden ingetekend als Pottenplaats van Peter Potten en vinden deze terug op een zeer oude landkaart van Blitterwijck.
Het is/ was een echte timmerman familie kun je stellen. Meer dan10 generaties lang werd het vak uitgeoefend, de laatste 100 jaar in de Langstraat te Venray.
We komen deze familie in het Noorden van Limburg tegen o.a. in Broekhuizen-Broekhuizenvorst-Blitterswijk-Helmond- Buggenum- Nieukerk-Winternam (Duitsland)- Merselo- Oirlo- Horst- Venray- Venlo- Schinnen. De naam Potten komt al voor in 1600 Gerit Potten alias aen (gen) End huwt met een Eva Potten. In de voorgenoemde periode was de familie Potten een gerespecteerde familie die nogal wat bezittingen hadden rondom Broekhuizenvorst. Daarnaast beëdigd in de functie als Schepenen of Schatheffer. Deze functie meerdere keren overgedragen van vader op zoon.
We vinden vermeld in de Maasgouw. Dat op het kerkhof van Broekhuizenvorst zich een stenen grafkruis uit 1643 met deze naam bevindt.

I.H.S.-Anno Dni /.

1643 Den /.

2 Ivny /.

Is In Den Heere Ver /.

Storven Gerit aen /.

gen En dy Godt trost /.

Die Ziel..

Zoals al gezegd vinden we In het Kirchen-Archiv Horstgen, vermeld eene Gerrit Potten (1666) verder zijn geen dopelingen vermeld wel vinden we Griet Potten

* zijn ouders waren Pauli en Emy Potten. * Voornaam Griet zou kunnen zijn Gerard/Gerit. Gerrit Potten alias aen gen Eijndt huwt in 1699 te Broekhuizenvorst Eva Potten. Huwelijkse getuigen waren Peter aen gen Eijndt (broer) en Michael Houcobrock. (= een Duitse naam). We vinden betrekkingen tussen Nederlandse en Nederijnse pottenbakkerscentras vanaf de 16e eeuw (Sprenkels - lieband in Rheinisches Jahrbuch für Volkenskunde, 24 Bd, Bonn 1982.In het dorpje Meerlo treffen we de uitheemse meester Gaert den Potbacker aan. Hij wordt er 1657 en in 1658 vermeld als armenmeester.Omstreeks 1688 vestig zich uit Issum afkomstige Pottenbakker in Meerlo. Het is Dederijck Cleven, hij sterft in 1744. A. Willemse, Oud Limburgsch aardewerk, In: Oude Kunst, 1918, p.309 (Potten wohnten in Issum und Horstgen.).
Ik hoop van harte dat mijn opzet zal slagen. Ook ben ik ervan overtuigd, dat een bestudering van de rijke en omvangrijke archivalia over onze familie Potten nog vele verrassende resultaten zullen opleveren.

Resultaten, waaruit wij ons zelf zullen leren kennen, waardoor wij in staat zijn te verklaren waar we vandaan zijn gekomen en wat vandaag gebeurt.

Tenslotte is het leuk om te weten dat er in de provincie Friesland een groot meer de naam Potten draagt.
Het meer Potten onder Offinggawier uit de Friese Encyclopedie blijkt dat het woord: pet, pot, of put betekent poel of plas vaak ontstaan door ververingen.
Het meer Potten is een meervoud vorm van Pot, want oorspronkelijk ging het hier om twee meertjes, als regel in een adem genoemd: Groote en Kleine Potten, gemakshalve later vereenvoudigd tot Potten.
Relatie tot onze naam is niet voor de hand liggend. Wel leuk om te weten.

Tenslotte wil ik mijn overleden peettante Wies Rongen-Litjens beter bekend als " Potte Wies" bijzonder bedanken voor de vele informatie wat betreft de vele foto's en bidprentjes die ik van haar mocht ontvangen, die mijn grootmoeder Maria Hubertina Swinkels getrouwd met Leonardus Potten over onze familie zorgvuldig in de loop der jaren had verzameld en bewaard. Ik mag niet vergeten de vele familieleden o.a. mijn neef Leo Potten stuurde me steeds oude krantenknipsels als hij weer iets was ? tegengekomen? nogmaals eenieder bedankt die hoe dan ook heeft bijgedragen, gesteund en belangstelling toonde in mijn onderzoek. Kortom zonder jullie hulp was dit niet gelukt daarom is het ook ?Onze stamboom ?.

Als laatste wil ik mijn oudste kleinzoon Karrym Herbar 16 jaar oud bedanken die in zijn vakantie bereid was om het vele typewerk voor zijn opa over te zetten van Microsoft Word naar het genealogische programma GenDataPro versie 2.4.

Bedankt,
Paul Potten, 2007.

Bronnen:

• Familie Potten.
• Rijks Archief Maastricht.